Απάτη: Πώς οι βιομηχανίες αδειάζουν τις συσκευασίες και η κυβέρνηση βαφτίζει την ακρίβεια… «συγκράτηση»
Ενώ τα κυβερνητικά στελέχη και οι εκθέσεις μιλούν για «συγκράτηση τιμών» ή ακόμα και «αποπληθωρισμό» σε ορισμένες κατηγορίες του σούπερ μάρκετ, η καθημερινή εμπειρία του καταναλωτή στο ταμείο αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η ακρίβεια δεν εξαφανίστηκε· απλώς άλλαξε τακτική και πέρασε στην επικράτεια του shrinkflation (συρρικνωπληθωρισμού).
Το κόλπο είναι απλό αλλά εξαιρετικά αποδοτικό: Η τιμή στο ταμπελάκι παραμένει φαινομενικά ίδια σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά το περιεχόμενο της συσκευασίας «συρρικνώνεται» αθόρυβα. Ο πολίτης φεύγει από το κατάστημα έχοντας πληρώσει τα ίδια χρήματα, αλλά επιστρέφει στο σπίτι με λιγότερη τροφή.
Ακτινογραφία των κρυφών αυξήσεων: Τι συμβαίνει στο ράφι
Οι αυξήσεις ανά κιλό/λίτρο παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας, πίσω από τα ψιλά γράμματα των συσκευασιών:
Σοκολάτες & γλυκίσματα: Συσκευασία που μέχρι τον προηγούμενο μήνα ζύγιζε 100 g και πωλούνταν προς 2,10 ευρώ επαναλανσάρεται στα 85 g στην ίδια ακριβώς τιμή. Η φαινομενικά «σταθερή τιμή» κρύβει στην πραγματικότητα αύξηση 17,6% ανά κιλό.
Πατατάκια & σνακ: Το σακουλάκι μειώνεται από τα 200 g στα 160 g, διατηρώντας την τιμή των 2,20 ευρώ. Αποτέλεσμα; Έμμεση αύξηση 25%.
Γαλακτοκομικά & γιαούρτια: Συσκευασίες των 500 g «κουρεύονται» στα 450 g ή 400 g. Με την τιμή να παραμένει στα 2,80 ευρώ, ο καταναλωτής υφίσταται αύξηση 25% στη μονάδα βάρους.
Απορρυπαντικά & είδη υγιεινής: Υγρά πιάτων και απορρυπαντικά ρούχων μειώνουν τις μεζούρες/πλύσεις (π.χ. από 60 πλύσεις σε 52), διατηρώντας την τιμή των 12,50 ευρώ, δηλαδή αύξηση 15% ανά πλύση.
Από το shrinkflation στο skimpflation: Η υποβάθμιση της ποιότητας
Η τακτική των βιομηχανιών δεν σταματά στη μείωση της ποσότητας. Σε πολλές περιπτώσεις εφαρμόζεται το φαινόμενο του skimpflation: η αντικατάσταση ποιοτικών και ακριβών συστατικών με φθηνότερα υποκατάστατα.
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο αντικαθίσταται από ηλιέλαιο ή φοινικέλαιο σε έτοιμα τρόφιμα και σάλτσες.
Το ποσοστό κακάο μειώνεται υπέρ της ζάχαρης και των φυτικών λιπαρών.
Έτσι, ο καταναλωτής όχι μόνο αγοράζει λιγότερη τροφή με τα ίδια χρήματα, αλλά καταναλώνει και υποβαθμισμένο προϊόν.
Η κυβερνητική αφασία και το αίτημα για διαφάνεια
Παρά τις βαρύγδουπες εξαγγελίες για αυστηρούς ελέγχους και «καλάθια του νοικοκυριού», το θεσμικό πλαίσιο παραμένει ανεπαρκές. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου επιβάλλεται ειδική σήμανση στο ράφι όταν ένα προϊόν έχει μειώσει την ποσότητά του, στην Ελλάδα ο καταναλωτής αφήνεται αβοήθητος να κάνει αριθμητικές πράξεις στα ψιλά γράμματα την ώρα που ψωνίζει.
Όσο η πολιτεία βαφτίζει «συγκράτηση τιμών» την αλλαγή συσκευασίας, τα νοικοκυριά θα συνεχίσουν να βλέπουν το καλάθι τους να αδειάζει και τον οικογενειακό προϋπολογισμό να καταρρέει.
