Η αχίλλειος πτέρνα του αμερικανικού χρέους…
Εχοντας εκτοξευτεί στα 37,2 τρισ. δολάρια, εξαρτάται σε ποσοστό 25% από τους χρηματοπιστωτικούς φορείς της Ευρώπης, της Κίνας, της Ιαπωνίας και του υπόλοιπου κόσμου
Καθώς το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει αναρριχηθεί στο ιλιγγιώδες ποσό των 37,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και είναι άγνωστο ποια θα είναι η επίπτωση του «δασμολογικού πολέμου» του Τραμπ στην εξέλιξή του, καθώς κάτοχοι σημαντικού μέρους του χρέους αυτού είναι χώρες που είτε υποβάλλονται σε δασμούς είτε σύρονται σε συμφωνίες με την αμερικανική κυβέρνηση, η σύνθεση των ξένων κατόχων αμερικανικών ομολόγων έχει προφανές γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Από τα 37,2 τρισ. δολάρια (στοιχεία Αυγούστου 2025, αντιστοιχούσε στο 124% του ΑΕΠ στο τέλος του 2024), τα 9,1 τρισ. δολάρια, δηλαδή το 25%, τα κατέχουν χρηματοπιστωτικοί φορείς τρίτων χωρών σε όλες τις ηπείρους. Από αυτό το ποσό τα 3,9 τρισ. δολάρια (πάνω από 10% του αμερικανικού χρέους) βρίσκονται στα χέρια επίσημων θεσμικών επενδυτών, από κεντρικές τράπεζες μέχρι επιχειρήσεις υπό άμεσο ή έμμεσο κρατικό έλεγχο.
Η μεγαλύτερη κάτοχος τίτλων του αμερικανικού Δημοσίου, όπως φαίνεται και στον πίνακα που δημοσιεύουμε, είναι η Ιαπωνία, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και ουσιαστικά προηγείται η Κίνα αν αθροιστούν σε αυτήν τα ομόλογα που κατέχουν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του Χονγκ Κονγκ. Και πάλι, η κατάταξη αυτή δεν είναι ακριβής, διότι αν αθροιστεί το κρατικό χρέος των ΗΠΑ που είναι στα χέρια χωρών της ευρωζώνης (στον πίνακα αποτυπώνεται όσο κατέχουν μόνο οι τέσσερις σημαντικότερες με πρώτη το λιλιπούτειο Δουκάτο του Λουξεμβούργου), αυτή είναι μακράν η πρώτη κάτοχος αμερικανικού χρέους, με 1,9 τρισ. δολάρια.
Αν και η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου των ΗΠΑ έχει πενταπλασιαστεί σε πέντε χρόνια, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές την εξέλιξη των άλλων μεγάλων οικονομιών του κόσμου, και το χρέος τους έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 10 τρισ. δολάρια το ίδιο διάστημα και κατά 1 τρισ. μόνο στους οκτώ μήνες θητείας Τραμπ, οι αγοραστές χρέους παραμένουν ιδιαίτερα επιεικείς με τα οικονομικά της υπερδύναμης.
Η απόδοση 4,1% στο αμερικανικό δεκαετές ομόλογο δείχνει ότι οι ξένοι επενδυτές εξακολουθούν να το θέλουν στα χαρτοφυλάκιά τους. Αν όμως το ενδιαφέρον τους, για καθαρά κερδοσκοπικούς λόγους ή για πολιτικούς, υποχωρήσει και η πλημμυρίδα νέων τίτλων, ομολόγων και εντόκων, που εκδίδει κάθε μήνα η αμερικανική κυβέρνηση για να χρηματοδοτήσει τις μεγαλόστομες εξαγγελίες Τραμπ, πέσει όλη στον πατριωτισμό των εγχώριων επενδυτών, η απόδοση των αμερικανικών τίτλων μπορεί να φύγει εκτός ελέγχου.
Ο πολιτικός παράγοντας στη συνάρτηση των ξένων επενδυτών που αγοράζουν αμερικανικό χρέος φαίνεται από το εξής στοιχείο: από 9,1 τρισ. δολάρια ομολόγων που κατέχουν οι ξένοι τα 5,23 τρισ. τα έχουν ιδιώτες, που το τελευταίο 12μηνο μέχρι και τον περασμένο Ιούλιο αύξησαν κατά 800 δισ. δολάρια. Ο επίσημος τομέας, αντίθετα, κεντρικές τράπεζες και κρατικές οντότητες, έχουν μειώσει αισθητά την έκθεσή τους σε αμερικανικό χρέος το ίδιο διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις που βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις ή σε εύθραυστες συμφωνίες με την αμερικανική κυβέρνηση για τους δασμούς στα προϊόντα τους που εισάγονται στις ΗΠΑ έχουν ένα εργαλείο να την πιέσουν, επιδεικνύοντας αδιαφορία για τις επόμενες εκδόσεις χρέους και αφήνοντας τις «δυνάμεις της αγοράς» να κάνουν τη δουλειά τους στις αποδόσεις των ομολόγων. Το προνόμιο των αμερικανικών τίτλων να είναι παγκόσμια οι πιο περιζήτητοι είναι ταυτόχρονα και η πολιτική αχίλλειος πτέρνα τους.
