Guardian: Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να σπάσουν το ρεκόρ του 2008
Μαύρη τρύπα στην ενέργεια: τα κοιτάσματα κλείνουν, οι τιμές εκτοξεύονται και η αγορά τρικλίζει
Το μεγαλύτερο υπεράκτιο κοίτασμα πετρελαίου στον κόσμο, η Σαφάνια της Σαουδικής Αραβίας, τέθηκε εκτός λειτουργίας για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 70 χρόνια συνεχούς παραγωγής. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ουσιαστικά μπλοκάρει τις εξαγωγές των χωρών του Κόλπου μέσω των Στενών του Ορμούζ, αφαιρώντας από την παγκόσμια αγορά περίπου το ένα πέμπτο της συνολικής προσφοράς πετρελαίου. Οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν ήδη «εξαφανίσει» 15 εκατομμύρια βαρέλια από το διεθνές σύστημα.
Πέρα από τις θεαματικές επιθέσεις, μια πιο σιωπηλή αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη απειλή διαμορφώνεται: οι παραγωγοί αναγκάζονται να κλείσουν ολόκληρα κοιτάσματα, καθώς οι αγωγοί και οι αποθήκες έχουν φτάσει στα όριά τους. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, στο χειρότερο σενάριο, το πετρέλαιο μπορεί να ξεπεράσει το ιστορικό ρεκόρ των 147,50 δολαρίων το βαρέλι.
Οι τιμές του Brent υποχώρησαν προσωρινά από τα 119 δολάρια, καθώς οι κυβερνήσεις εξετάζουν μια πρωτοφανή απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα. Όμως η αναγκαστική παύση παραγωγής σε Σαουδική Αραβία, Ιράκ και Κουβέιτ έσπρωξε ξανά τις τιμές πάνω από τα 100 δολάρια. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι οι ζημιές στις υποδομές και οι προσωρινές διακοπές θα μειώσουν την παραγωγή κατά 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Την ίδια στιγμή, η κρίση χτυπά και το φυσικό αέριο. Το Κατάρ — που καλύπτει το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων φορτίων LNG — αναγκάστηκε να κλείσει εγκαταστάσεις λόγω ιρανικών επιθέσεων. Η τιμή του αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκε κατά 80%, ξεπερνώντας τα 56 ευρώ/MWh. Ο Καταριανός υπουργός Ενέργειας προειδοποιεί ότι η ομαλοποίηση θα χρειαστεί «εβδομάδες ή μήνες», ακόμη κι αν ο πόλεμος σταματούσε σήμερα.
Οι προσπάθειες παράκαμψης των Στενών έχουν όρια. Η Aramco διοχετεύει αργό μέσω αγωγού προς την Ερυθρά Θάλασσα, διπλασιάζοντας τις εξαγωγές της στα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με στόχο τα 5 εκατ. μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, η αποθήκευση επαρκεί για μόλις επτά ημέρες, ενώ τα ΗΑΕ και το Ιράκ βρίσκονται επίσης στα όρια της χωρητικότητάς τους. Το Ιράκ έχει ήδη μειώσει την παραγωγή του κατά τρία τέταρτα.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: θα μπορέσει η Σαφάνια — ένα κοίτασμα που λειτουργεί από το 1957 — να επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα παραγωγής; Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επανεκκίνηση τέτοιων πεδίων είναι μια εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία, που μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή και μήνες. Παρ’ όλα αυτά, η τεχνολογική ισχύς της σαουδαραβικής βιομηχανίας αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας ότι, με χρόνο, η παραγωγή μπορεί να αποκατασταθεί.
