Καύσιμα: Φθηνότερο πετρέλαιο αλλά… όχι στην Ελλάδα!
Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου αντέδρασαν άμεσα στη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, οδηγώντας το Brent σε αισθητή αποκλιμάκωση και ενισχύοντας τις προσδοκίες για φθηνότερη ενέργεια τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, για την Ελλάδα η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η διαδρομή από το αργό μέχρι την αντλία επηρεάζεται από παράγοντες όπως η φορολογία, η δομή της αγοράς, τα διυλιστήρια και το κόστος μεταφοράς, με αποτέλεσμα οι μειώσεις να φτάνουν καθυστερημένα και όχι στο σύνολό τους.
Αν η συμφωνία σταθεροποιηθεί, η διεθνής τιμή του Brent θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και στα 80 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο που θα μετέφερε μέρος της πτώσης και στις λιανικές τιμές. Στην ελληνική αγορά, η αποκλιμάκωση θα απαιτούσε περίπου έναν μήνα για να αποτυπωθεί, με τις τιμές να επιστρέφουν σε προπολεμικά επίπεδα: κάτω από 1,80 ευρώ το λίτρο για την απλή αμόλυβδη και κάτω από 1,60 ευρώ για το diesel κίνησης .
Παρά το θετικό κλίμα, η εμπειρία των τελευταίων κρίσεων δείχνει ότι ακόμη και σε περίπτωση νέας έντασης στη Μέση Ανατολή, το πετρέλαιο δύσκολα θα ξεπεράσει τα 100 δολάρια. Η ενισχυμένη παραγωγή των ΗΠΑ, τα στρατηγικά αποθέματα και οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς έχουν περιορίσει τον κίνδυνο ακραίων ανατιμήσεων, όπως εκείνες που στο παρελθόν έσπρωχναν τις τιμές στα 150 ή 200 δολάρια το βαρέλι .
Η Ευρωπαϊκή Ένωση –και κατ’ επέκταση η Ελλάδα– παραμένει σχεδόν πλήρως εξαρτημένη από εισαγωγές πετρελαίου, γεγονός που μεταφέρει τις διεθνείς διακυμάνσεις στην εγχώρια αγορά με κάποια καθυστέρηση….
Παράλληλα, η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό το βάρος υψηλών ασφαλίστρων κινδύνου και αυξημένου κόστους ναύλων, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δεν έχει ακόμη επανέλθει πλήρως στα προ κρίσης επίπεδα.
Ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές πέφτουν, η μείωση δεν φτάνει αυτούσια στον καταναλωτή. Η Ελλάδα έχει από τις υψηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις στην Ευρώπη: πάνω από το 53% της τιμής της αμόλυβδης και περίπου το 45% της τιμής του diesel αφορά φόρους και τέλη. Έτσι, η πραγματική επίδραση της πτώσης του Brent περιορίζεται σημαντικά, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής δεν συνδέεται με το κόστος του καυσίμου αλλά με τη φορολογία .
Τα στοιχεία δείχνουν ότι μέσα σε έναν χρόνο η τιμή διυλιστηρίου αυξήθηκε έως και 49% στη βενζίνη και 37% στο diesel, ενώ οι φόροι παρέμειναν σταθερά υψηλοί. Παράλληλα, το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών και των πρατηρίων –που ισχύει έως τις 30 Ιουνίου 2026– περιορίζει τις αυξομειώσεις στο εμπορικό κομμάτι της αγοράς, χωρίς όμως να επηρεάζει τη φορολογική επιβάρυνση.
Συνολικά, η ελληνική αγορά καυσίμων κινείται με διαφορετική ταχύτητα από τις διεθνείς εξελίξεις. Οι μειώσεις θα έρθουν, αλλά σταδιακά και όχι στο σύνολο της διεθνούς πτώσης, καθώς η φορολογία παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας της τελικής τιμής στην αντλία.
