FT: Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέα ενεργειακή κρίση
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί νέα αναταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και οι ιρανικές επιθέσεις στο Κατάρ, έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές LNG παγκοσμίως, έχουν οδηγήσει σε άνοδο 53% στις τιμές από την προηγούμενη Παρασκευή, δημιουργώντας φόβους για μια νέα ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν δεξαμενόπλοιο LNG που κατευθυνόταν προς τη Γαλλία άλλαξε πορεία προς την Ασία, σηματοδοτώντας την αυξανόμενη πίεση από τις ασιατικές οικονομίες για εξασφάλιση φορτίων. Το BW Brussels, φορτωμένο με LNG από τη Νιγηρία, αναγκάστηκε να κινηθεί προς το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, εξέλιξη που υπογραμμίζει την έντονη διεθνή ανταγωνιστικότητα σε μια περίοδο που η Ευρώπη αντιμετωπίζει ήδη χαμηλά αποθέματα λόγω του ψυχρού χειμώνα.
Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται κάτω από το 30%, σημαντικά χαμηλότερα από τον πενταετή μέσο όρο του 45% για την εποχή. Χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Κροατία και η Λετονία εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αναπλήρωση των αποθηκών για τον επόμενο χειμώνα θα είναι εξαιρετικά δαπανηρή εάν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα. Παρά τις ανησυχίες, η ΕΕ εκτιμά ότι είναι εφικτό να γεμίσουν οι αποθήκες στο 90% πριν από τον χειμώνα, χωρίς προς το παρόν να εξετάζονται μέτρα περιορισμού τιμών.
Η άνοδος των τιμών ενισχύει τον κίνδυνο νέας πληθωριστικής πίεσης, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ιταλία και η Γερμανία που εξαρτώνται περισσότερο από εισαγωγές LNG. Ήδη ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 1,9% τον Φεβρουάριο, ενώ η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του ενεργειακού κόστους και επιβράδυνση της παραγωγής. Παρά την πρόσφατη άνοδο, οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τα ιστορικά υψηλά των 340 €/MWh του 2022.
Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορες επιλογές για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, αν και ορισμένες θεωρούνται πολιτικά αδιανόητες. Η πιθανότητα αύξησης εισαγωγών από τη Ρωσία χαρακτηρίζεται εξαιρετικά απίθανη, ενώ ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν απείλησε με διακοπή προμηθειών πριν από την εφαρμογή της ευρωπαϊκής απαγόρευσης. Βραχυπρόθεσμα, ορισμένες χώρες θα μπορούσαν να στραφούν προσωρινά στον άνθρακα, ενώ η Ευρώπη αναμένεται να αξιοποιήσει περισσότερο την πυρηνική παραγωγή της Γαλλίας, η οποία είχε περιοριστεί τα προηγούμενα χρόνια λόγω τεχνικών προβλημάτων.
Παράλληλα, συζητείται η αναβολή της επέκτασης του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών, καθώς η βιομηχανία αντιδρά στην αύξηση του κόστους. Η άνοδος των ενεργειακών τιμών ενισχύει τις εκκλήσεις για επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού και της ανάπτυξης καθαρών ενεργειακών υποδομών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το φυσικό αέριο και η ευπάθεια της Ευρώπης σε γεωπολιτικές κρίσεις.
