«Φρένο» σε Airbnb και νέες κλίνες: Το νέο χωροταξικό αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού
Περιορισμοί σε κορεσμένα νησιά, αυστηρότεροι κανόνες για βραχυχρόνιες μισθώσεις και ανησυχίες για τις επιπτώσεις σε περιβάλλον και τοπικές κοινωνίες.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό εισέρχεται στην τελική φάση διαμόρφωσής του, με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων να αναμένεται έως τις 30 Ιουνίου 2026. Το πλαίσιο φιλοδοξεί να βάλει τάξη στην τουριστική ανάπτυξη και να αντιμετωπίσει τον υπερκορεσμό που παρατηρείται σε ορισμένες περιοχές της χώρας. Ωστόσο, ήδη προκαλεί έντονο προβληματισμό για τις συνέπειες που μπορεί να έχει τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στις τοπικές κοινωνίες, ενώ η διαδικασία έγκρισής του χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις.
Κεντρική ανησυχία αποτελεί το γεγονός ότι το νέο πλαίσιο δεν περιορίζει συνολικά την τουριστική δραστηριότητα, αλλά τη μετατοπίζει σε περιοχές που μέχρι σήμερα δεν είχαν δεχθεί έντονες πιέσεις. Αυτό δημιουργεί τον φόβο ότι παρθένα τοπία και περιοχές με ευαίσθητα οικοσυστήματα θα βρεθούν αντιμέτωπα με αυξημένη δόμηση και ανάγκη για νέες υποδομές. Στα νησιά, όπου οι φυσικοί πόροι όπως το νερό και η ενέργεια είναι ήδη περιορισμένοι, η περαιτέρω ανάπτυξη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά το περιβάλλον.
Παράλληλα, η επέκταση της δόμησης σε παράκτιες ζώνες ενδέχεται να αλλοιώσει τοπία και να επηρεάσει ευαίσθητες περιοχές. Οι κοινωνικές επιπτώσεις θεωρούνται εξίσου σημαντικές, καθώς η αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων επιβαρύνει τη στεγαστική αγορά. Σε πολλές περιοχές, η έλλειψη κατοικιών για μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους έχει ήδη γίνει οξύ πρόβλημα, ενισχύοντας την ανάγκη για ρυθμίσεις στον τομέα των Airbnb.
Για τις Κυκλάδες εξετάζεται μείωση έως και 20% στον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με το αρχικό σχέδιο του 2024, ενώ προωθείται η απαγόρευση μετατροπής νέων κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης στις υπερκορεσμένες «κόκκινες» ζώνες. Στις περιοχές αυτές —όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Ρόδος, η Κως, τμήματα της Κέρκυρας και της Ζακύνθου, καθώς και ζώνες της Κρήτης— σχεδιάζεται να μπουν αυστηροί περιορισμοί στις νέες οικοδομικές άδειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω τουριστική εκμετάλλευση.
Κρίσιμο ζήτημα παραμένει και ο συνολικός αριθμός κλινών στις Κυκλάδες, με το ενδεχόμενο μείωσης έως και 30% να βρίσκεται στο τραπέζι. Η ρύθμιση αυτή δεν έχει οριστικοποιηθεί και αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία διαπραγμάτευσης πριν από την τελική έγκριση του πλαισίου. Την ίδια στιγμή, αναπτυσσόμενες ή μη ανεπτυγμένες περιοχές φαίνεται πως θα παραμείνουν εκτός περιορισμών, καθώς θεωρούνται κατάλληλες για περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη.
Το νέο χωροταξικό επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας των κορεσμένων περιοχών και στη διατήρηση της δυναμικής του ελληνικού τουρισμού. Ωστόσο, οι αντιδράσεις δείχνουν ότι η συζήτηση για το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης και της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα συνεχιστεί έντονα τους επόμενους μήνες.
