Φορολογικές παγίδες στις μεταφορές χρημάτων από κοινούς λογαριασμούς – Τι δείχνει νέα απόφαση της ΔΕΔ
Πότε μια τραπεζική μεταφορά θεωρείται δωρεά και πώς μπορούν οι φορολογούμενοι να προστατευθούν από απρόσμενες επιβαρύνσεις
Η μεταφορά χρημάτων από κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς μπαίνει πλέον στο μικροσκόπιο της εφορίας, με μια πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών να αναδεικνύει τις παγίδες που μπορεί να οδηγήσουν σε φόρο δωρεάς. Όπως προκύπτει από την υπόθεση, η απλή συνδικαιούχηση δεν αρκεί για να αποδείξει ότι κάποιος έχει πραγματική κυριότητα στα χρήματα, εάν δεν μπορεί να τεκμηριώσει τη συμβολή του στη δημιουργία του υπολοίπου.
Η ΔΕΔ απέρριψε προσφυγή φορολογούμενου που είχε μεταφέρει 240.000 ευρώ από οικογενειακό κοινό λογαριασμό σε νέο κοινό λογαριασμό με τη σύζυγό του. Η φορολογική αρχή έκρινε ότι τα 180.000 ευρώ –ποσό που αντιστοιχούσε στους υπόλοιπους τρεις συνδικαιούχους– αποτελούσαν άτυπη δωρεά προς τον φορολογούμενο, καθώς δεν αποδείχθηκε ότι είχε συμβάλει στη συγκέντρωση των χρημάτων ούτε ότι αυτά χρησιμοποιήθηκαν για κοινές οικογενειακές ανάγκες.
Η απόφαση υπογραμμίζει ότι η εφορία εξετάζει την πραγματική οικονομική σχέση πίσω από κάθε μεταφορά. Αν η κίνηση των χρημάτων οδηγεί σε αύξηση της περιουσίας ενός προσώπου που δεν είχε συμμετοχή στη δημιουργία του ποσού, τότε η πράξη μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν η μεταφορά γίνεται μεταξύ κοινών λογαριασμών, εφόσον αλλάζει ο κύκλος των προσώπων που έχουν πρόσβαση στα χρήματα.
Στο ισχύον πλαίσιο, οι δωρεές και γονικές παροχές προς συγγενείς Α΄ κατηγορίας είναι αφορολόγητες έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος. Για συγγενείς Β΄ κατηγορίας ο φόρος ανέρχεται στο 20%, ενώ για Γ΄ κατηγορίας στο 40%. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι μικρές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS προς παιδιά για καθημερινές ανάγκες δεν θεωρούνται δωρεά.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων, όταν αυτές φαίνεται να καταλήγουν σε πρόσωπα που δεν δικαιούνται αφορολόγητο. Εάν η εφορία κρίνει ότι υπάρχει προσπάθεια παράκαμψης της νομοθεσίας, μπορεί να επιβάλει φόρο δωρεάς χωρίς αφορολόγητο όριο. Μάλιστα, μεταφορές που γίνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα –έως έξι μήνες– αποτελούν ένδειξη για περαιτέρω έλεγχο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και οι κοινοί λογαριασμοί όπου συνδικαιούχος είναι τρίτο πρόσωπο. Αν τα χρήματα χρησιμοποιούνται από το τέκνο ή τον δωρεοδόχο, δεν προκύπτει φορολογικό ζήτημα. Αν όμως αποδειχθεί ότι τα χρησιμοποιεί ο τρίτος συνδικαιούχος, τότε η πράξη μπορεί να θεωρηθεί δωρεά προς αυτόν.
Τέλος, η ΑΑΔΕ έχει ήδη θέσει στο στόχαστρο 1.080 υποθέσεις μεγάλων χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών, με στόχο να εντοπίσει περιπτώσεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου. Σε περιπτώσεις όπου οι τράπεζες δεν επιβεβαιώνουν τις συναλλαγές και οι φορολογούμενοι δεν προσκομίζουν επαρκή δικαιολογητικά, ο φόρος επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ.
