Έρχεται αύξηση στα όρια συνταξιοδότησης…
Eurostat: Δημογραφική «βουτιά» 31% έως το 2070 – Στα 72,5 έτη το όριο συνταξιοδότησης στην Ελλάδα
Η νέα δημογραφική προβολή της Eurostat (Europop 2023) σκιαγραφεί το πιο δυσοίωνο σενάριο για την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία, ο πληθυσμός της χώρας αναμένεται να μειωθεί από 10,4 εκατ. το 2022 σε μόλις 7,8 εκατ. το 2070, καταγράφοντας πτώση 31%. Πρόκειται για σημαντική επιδείνωση σε σχέση με τις προβλέψεις του 2019, που έκαναν λόγο για μείωση 19,7%.
Η εικόνα επιβεβαιώνεται και από τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ: την 1/1/2025 ο πληθυσμός υπολογίστηκε σε 10.372.335 άτομα, με το φυσικό ισοζύγιο να παραμένει βαθιά αρνητικό (57.564 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις). Η μείωση συγκρατήθηκε μόνο χάρη στο θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο, που πρόσθεσε 54.135 άτομα.
Οι δημογραφικές αυτές εξελίξεις έχουν άμεσο αντίκτυπο στο ασφαλιστικό σύστημα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Ageing Working Group, αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Στην Έκθεση του 2024 εκτιμά ότι το 2070 η κανονική ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα θα φτάσει τα 72,5 έτη, από 67 σήμερα. Ήδη μέχρι το 2030 προβλέπεται αύξηση κατά 1,5 έτος, στα 68,5 έτη, καθιστώντας τη χώρα μας την πρώτη στην Ευρώπη σε ηλικία συνταξιοδότησης έως το 2030 και τη δεύτερη έως το 2070, πίσω μόνο από τη Δανία (74 έτη).
Η Ελλάδα ανήκει στις 10 χώρες της Ε.Ε. που έχουν νομοθετήσει τη σύνδεση του ορίου συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Αντίθετα, στις υπόλοιπες 17 χώρες όπου δεν υπάρχει τέτοια σύνδεση, τα όρια δεν ξεπερνούν τα 65–67 έτη ούτε το 2070. Αυτό σημαίνει ότι οι νέες γενιές Ελλήνων θα εργάζονται έως και έξι χρόνια περισσότερο για να λάβουν σύνταξη, σε μια αγορά εργασίας όπου οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης κυριαρχούν.
Με βάση αυτά τα αυξημένα όρια ηλικίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι η συνταξιοδοτική δαπάνη θα μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 σε 12% το 2070, θεωρώντας το σύστημα «βιώσιμο». Ωστόσο, η μεθοδολογία της επικρίνεται ως μονοδιάστατη, καθώς αγνοεί κρίσιμους παράγοντες όπως η απασχόληση, η παραγωγικότητα, τα εισοδήματα και η επάρκεια των παροχών.
Η αβεβαιότητα γύρω από τις επερχόμενες αυξήσεις στα όρια ηλικίας έχει ήδη οδηγήσει σε «κύμα» νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης, που το 2025 έφτασαν τις 225.000. Με δεδομένο ότι η μνημονιακή διάταξη για την αυτόματη αύξηση του ορίου βάσει προσδόκιμου ζωής παραμένει ενεργή, η συζήτηση για το μέλλον του ασφαλιστικού αναμένεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο.
