Eνεργειακό σοκ με αλυσιδωτές αυξήσεις σε καύσιμα και φυσικό αέριο
Η κρίση στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί νέο κύμα αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να λειτουργεί ως καταλύτης για ένα ράλι που ήδη αποτυπώνεται στις αντλίες. Η επίσημη ανακοίνωση του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης ότι το Ιράν θα ανοίγει πυρ σε κάθε πλοίο που επιχειρεί διέλευση, έχει σημάνει συναγερμό σε αναλυτές και κυβερνήσεις, οι οποίοι προειδοποιούν ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για εβδομάδες.
Η εκτίναξη του μπρεντ πάνω από τα 80 δολάρια μεταφράζεται ήδη σε αυξήσεις 3-5 λεπτών το λίτρο στη βενζίνη και έως 8 λεπτών στο ντίζελ, με την αγορά να φοβάται κερδοσκοπικές συμπεριφορές. Η μέση τιμή της αμόλυβδης ενδέχεται να αγγίξει τα 1,80 ευρώ το λίτρο μέχρι το τέλος της εβδομάδας, ενώ σε Δωδεκάνησα και Κυκλάδες αναμένεται να ξεπεράσει τα 1,90 και τα 2 ευρώ αντίστοιχα. Το ντίζελ θεωρείται ακόμη πιο ευάλωτο, καθώς ενδεχόμενες ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά, σε συνδυασμό με τη μεγάλη κατανάλωση της Κίνας, μπορεί να εκτοξεύσουν περαιτέρω τις τιμές.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο φυσικό αέριο, όπου η επίθεση των Ιρανών στη στρατηγική εγκατάσταση Ras Laffan του Κατάρ και η διακοπή της παραγωγής LNG –που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας τροφοδοσίας– οδήγησαν σε άνοδο έως 50% και τιμές κοντά στα 50 ευρώ/MWh. Παρότι τα συμβόλαια TTF έκλεισαν στα 43,3 ευρώ, η αύξηση 35% μέσα σε λίγες ημέρες δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για το τι θα ακολουθήσει. Στελέχη της ελληνικής αγοράς εκτιμούν ότι παραμονή των τιμών στα 40-45 ευρώ θα μεταφραστεί σε άνοδο 10-15 ευρώ/MWh στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, με άμεσο αντίκτυπο στα τιμολόγια ρεύματος.
Την ίδια ώρα, οι χώρες του Κόλπου πιέζουν για διπλωματική εκτόνωση, φοβούμενες νέες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές που θα προκαλέσουν παγκόσμιο σοκ. Το shutdown του Κατάρ ερμηνεύεται από αναλυτές ως μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο για τον κίνδυνο μιας μακράς σύγκρουσης, αλλά και ως προειδοποίηση προς τους ασιάτες πελάτες του. Η Ευρώπη, με αποθήκες φυσικού αερίου κάτω του 31% και τη Γερμανία στο 20,5%, βρίσκεται σε ευάλωτη θέση, ενώ τυχόν παρατεταμένη διακοπή των ροών μέσω Ορμούζ θα εντείνει τον ανταγωνισμό με την Ασία για φορτία LNG.
Παρά τις πιέσεις, η ελληνική αγορά εμφανίζει μια σχετική ανθεκτικότητα χάρη στην υψηλή παραγωγή από ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά, που λειτουργούν ως «μαξιλάρι» απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις. Ωστόσο, αν η κρίση παραταθεί και οι τιμές του αερίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, το ενεργειακό κόστος θα επιβαρυνθεί σημαντικά, με επιπτώσεις που θα φτάσουν από τα πρατήρια μέχρι τους λογαριασμούς ρεύματος.
