Ενεργειακό σοκ από το φθινόπωρο;; Στα χαμηλότερα επίπεδα δεκαετίας τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου
Γεωπολιτικές κρίσεις, μειωμένες ροές LNG και ιστορικά χαμηλά αποθέματα ντίζελ προμηνύουν νέο κύμα ακρίβειας σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο ενόψει του χειμώνα, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου και διυλισμένων προϊόντων βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών. Η ενεργειακή επάρκεια, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν διαχειρίσιμη, πλέον απειλείται από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα LNG και ντίζελ. Οι πρώτες αυξήσεις στα τιμολόγια ρεύματος στην Ελλάδα δείχνουν ότι η κρίση έχει ήδη αρχίσει να μεταφέρεται στην καθημερινότητα των καταναλωτών.
Σύμφωνα με αναλυτές του Reuters και εκτιμήσεις διεθνών οίκων, ο στόχος της Ε.Ε. για πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου στο 90% πριν από τον χειμώνα θεωρείται πλέον εξαιρετικά δύσκολος. Στη βορειοδυτική Ευρώπη, η πληρότητα ενδέχεται να περιοριστεί στο 67% έως τα τέλη Οκτωβρίου, επίπεδο που αποτελεί το χαμηλότερο σημείο εκκίνησης χειμερινής περιόδου εδώ και πολλά χρόνια. Η απώλεια των σταθερών ροών ρωσικού αερίου έχει οδηγήσει σε βεβιασμένη στροφή στο LNG, όμως οι καθυστερήσεις στις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο περιορίζουν δραματικά τις διαθέσιμες ποσότητες.
Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα ντίζελ και βενζίνης στην Ευρώπη βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς η διεθνής δυναμικότητα διύλισης πιέζεται από τις αυξημένες ανάγκες και τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποτίμησαν τη διάρκεια και το βάθος των επιπτώσεων από τις ενεργειακές τους επιλογές, αφήνοντας την οικονομία εκτεθειμένη σε κάθε νέο εξωτερικό κραδασμό.
Στην Ελλάδα, η κρίση μεταφέρεται άμεσα μέσω της οριακής τιμής συστήματος και του κόστους εισαγωγής φυσικού αερίου. Τα σταθερά τιμολόγια έχουν ήδη αυξηθεί, φτάνοντας περίπου τα 55,86 ευρώ για κατανάλωση 300 kWh, καθώς οι πάροχοι ενσωματώνουν το αυξημένο ρίσκο του χειμώνα. Τα κυμαινόμενα τιμολόγια παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτα στις διακυμάνσεις της διεθνούς τιμής TTF, ενώ η ελληνική πλευρά έχει εκφράσει ενστάσεις για τους ευρωπαϊκούς στόχους αποθήκευσης, προειδοποιώντας ότι μπορεί να οδηγήσουν σε τεχνητή αύξηση της ζήτησης και νέο ράλι τιμών.
Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος αναμένεται βαρύ. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να πληρώνει υπερδιπλάσιο κόστος ενέργειας σε σχέση με τις ΗΠΑ, ενώ τα ελληνικά νοικοκυριά, ήδη επιβαρυμένα από τις αυξήσεις στα βασικά αγαθά, βρίσκονται αντιμέτωπα με την προοπτική νέας ακρίβειας στη θέρμανση και τον ηλεκτρισμό. Χωρίς άμεσο και συντονισμένο ευρωπαϊκό σχεδιασμό για ενίσχυση της εφοδιαστικής αλυσίδας και συγκράτηση των τιμών χονδρικής, το φθινόπωρο προμηνύεται εξαιρετικά δύσκολο.
