Ενεργειακό κόστος στα ύψη: Η Ευρώπη ψάχνει λύσεις, οι πολίτες πληρώνουν τον λογαριασμό
Η Κομισιόν ετοιμάζει έναν νέο οδικό χάρτη για το ενεργειακό κόστος, την ώρα που οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται αφορούν τέσσερις κρίσιμους άξονες: τιμές ρεύματος, χρεώσεις δικτύων, φόρους και κόστος CO₂. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλά ακόμη και για εθνικούς μηχανισμούς έκτακτης ανάγκης, όπως πλαφόν στο φυσικό αέριο, εάν η κρίση συνεχιστεί. Για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει πως η ενεργειακή πίεση έχει ξεπεράσει τα όρια αντοχής τους.
Οι τιμές του μπρεντ έχουν σταθεροποιηθεί στα 100 δολάρια, ενώ το φυσικό αέριο κινείται γύρω στα 50 €/MWh. Η βιομηχανία της Ευρώπης πληρώνει ακριβότερη ενέργεια από ΗΠΑ και Κίνα, γεγονός που μεταφέρεται τελικά στους πολίτες μέσω αυξημένων τιμών προϊόντων. Η Κομισιόν εξετάζει βραχυπρόθεσμες ενισχύσεις για όσους πλήττονται περισσότερο, αλλά και σενάρια έκτακτης ανάγκης εάν η κρίση κλιμακωθεί.
Στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι σε 15 ημέρες θα παρουσιαστούν μέτρα για το βιομηχανικό ρεύμα, μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες. Το ζητούμενο είναι αν θα υπάρξει άμεση επιδότηση ή αν η στήριξη θα περιοριστεί σε επενδύσεις, κάτι που θα καθορίσει και το κόστος που τελικά θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Ιταλία και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ζητούν αναστολή, όμως η Κομισιόν το αποκλείει. Η ενεργοβόρος βιομηχανία πιέζει, καθώς το κόστος CO₂ επιβαρύνει τις τελικές τιμές, αλλά η Ευρώπη φοβάται ότι η χαλάρωση του ETS θα υπονομεύσει την πράσινη μετάβαση.
Οι διαφωνίες μεταξύ των «27» είναι βαθιές. Η Σουηδία απείλησε με μορατόριουμ στις νέες διασυνδέσεις, αντιδρώντας στην πρόταση να δεσμεύεται το 25% των εσόδων συμφόρησης για επενδύσεις στα δίκτυα. Η χώρα υποστηρίζει ότι τιμωρείται επειδή έχει σχεδόν 100% παραγωγή από ΑΠΕ. Η Ελλάδα, μέσω του υπουργού Ενέργειας, ζητά στοχευμένα μέτρα για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, υπενθυμίζοντας τις μεγάλες ανισότητες στις τιμές χονδρικής μεταξύ των κρατών‑μελών.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» για την Ευρώπη. Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής θα καθορίσουν αν οι κυβερνήσεις θα έχουν εργαλεία να στηρίξουν πολίτες και επιχειρήσεις ή αν η ενεργειακή κρίση θα συνεχίσει να βαραίνει δυσανάλογα τους πιο αδύναμους.
