Διπλό παιχνίδι της Τεχεράνης βλέπει η CIA πίσω από το νέο ντιλ…
Γιατί οι αμερικανικές υπηρεσίες αμφισβητούν τις πραγματικές προθέσεις του Ιράν
Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τις προθέσεις του Ιράν σχετικά με το νέο Μνημόνιο Κατανόησης που ανακοινώθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Axios, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ ενημέρωσε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ασυμφωνία ανάμεσα σε όσα δηλώνει δημόσια η ιρανική ηγεσία και σε όσα συζητά στο εσωτερικό της χώρας. Οι υπηρεσίες θεωρούν ότι η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται πρόθυμη να προχωρήσει στις παραχωρήσεις που απαιτούν οι ΗΠΑ για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης, οι αντιδράσεις είναι έντονες. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξέφρασαν ανοιχτά τις αμφιβολίες τους για το κατά πόσο το Ιράν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του. Αντίθετα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και οι ειδικοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξαν τη συμφωνία, θεωρώντας ότι καλύπτει τις βασικές «κόκκινες γραμμές» της αμερικανικής πλευράς.
Το Μνημόνιο προβλέπει παράταση της εκεχειρίας και έναρξη διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης. Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, ενώ οι δύο πλευρές δεσμεύονται να συζητήσουν το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τη διάθεση των υφιστάμενων αποθεμάτων. Στο διάστημα αυτό, η Τεχεράνη διατηρεί το τρέχον καθεστώς του πυρηνικού της προγράμματος, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν στρατιωτικά την περιοχή.
Παράλληλα, το Μνημόνιο περιλαμβάνει πρόβλεψη για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με το Ιράν να δεσμεύεται ότι θα διασφαλίσει ασφαλή διέλευση πλοίων για 60 ημέρες. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, θα άρουν σταδιακά τον ναυτικό αποκλεισμό. Η Τεχεράνη σχεδιάζει επίσης διάλογο με κράτη του Κόλπου για το μελλοντικό καθεστώς των Στενών, ενώ ιρανικά μέσα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών μετά το πέρας της περιόδου.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό. Η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να τα καταστήσει διαθέσιμα, χωρίς όμως να προσδιορίζεται ο τρόπος και ο χρόνος. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι θα εφαρμοστεί μοντέλο «ανταμοιβής βάσει επίδοσης», με σταδιακή αποδέσμευση κεφαλαίων ανάλογα με τις κινήσεις καλής θέλησης της Τεχεράνης.
Στο πλαίσιο μιας πιθανής τελικής συμφωνίας, προβλέπεται η δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Οι υποστηρικτές του σχεδίου τονίζουν ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμη προοπτική, η οποία θα υλοποιηθεί μόνο εφόσον η Τεχεράνη προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και σε αποδόμηση του πυρηνικού της προγράμματος.
Παρά τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, αρκετοί αξιωματούχοι και μέλη του Κογκρέσου ζητούν τη δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου της συμφωνίας, εκφράζοντας ανησυχίες ότι το Ιράν ενδέχεται να αποκομίσει σημαντικά οφέλη χωρίς να προχωρήσει στις απαιτούμενες παραχωρήσεις. Η Ουάσιγκτον αναμένεται να γνωρίζει μέσα στις επόμενες εβδομάδες εάν η Τεχεράνη είναι πραγματικά διατεθειμένη να συμμορφωθεί με τους όρους που έχουν τεθεί.
