Αποκάλυψη-σοκ: Πάνω από 120 βιολογικά εργαστήρια χρηματοδότησαν οι ΗΠΑ σε 30 χώρες
Τα νέα στοιχεία της Διευθύντριας Εθνικών Πληροφοριών, οι καταγγελίες για επικίνδυνα παθογόνα και η εμπλοκή της Ουκρανίας
Η Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, έδωσε στη δημοσιότητα στοιχεία που –όπως υποστηρίζει– αποδεικνύουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση χρηματοδότησε περισσότερα από 120 βιολογικά εργαστήρια σε πάνω από 30 χώρες . Στο δίκτυο αυτό περιλαμβάνονται και εγκαταστάσεις στην Ουκρανία, οι οποίες θεωρούνται ευάλωτες λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών, τουλάχιστον ένα από αυτά τα εργαστήρια φιλοξενούσε επικίνδυνα παθογόνα και βρισκόταν σε διαρκή κίνδυνο επίθεσης ή κατάληψης.
Η Γκάμπαρντ κατηγορεί στελέχη προηγούμενων κυβερνήσεων ότι απέκρυψαν συστηματικά την ύπαρξη και τη χρηματοδότηση των εργαστηρίων, παρουσιάζοντας όσους μιλούσαν για αυτά ως «πράκτορες» ή «προδότες» . Όπως αναφέρει, η έλλειψη διαφάνειας επέτρεψε τη διεξαγωγή ερευνών υψηλού κινδύνου, ακόμη και πειραμάτων τύπου Gain-of-Function, με ελάχιστη εποπτεία και χωρίς ενημέρωση του αμερικανικού κοινού.
Η συζήτηση για την επικινδυνότητα τέτοιων ερευνών αναζωπυρώθηκε το 2025, όταν ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε το Εκτελεστικό Διάταγμα 14292, με το οποίο τερματίστηκε η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για Gain-of-Function σε παγκόσμιο επίπεδο . Η Γκάμπαρντ υποστηρίζει ότι η απόφαση αυτή ήταν αναγκαία, καθώς η ανεξέλεγκτη έρευνα σε παθογόνα μπορεί να έχει «καταστροφικές παγκόσμιες συνέπειες».
Στο πλαίσιο της νέας πολιτικής, η DNI εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για εντατικοποίηση της συλλογής πληροφοριών σχετικά με τα εργαστήρια που λειτουργούν στο εξωτερικό με αμερικανική χρηματοδότηση. Οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για κλινικές δοκιμές που εγείρουν σοβαρά ηθικά και οικονομικά ζητήματα, καθώς και ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ .
Η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις, καθώς ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το εύρος και τον σκοπό των αμερικανικών βιολογικών προγραμμάτων στο εξωτερικό. Παράλληλα, θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της διαφάνειας και της εποπτείας σε έρευνες που σχετίζονται με παθογόνους οργανισμούς υψηλού κινδύνου.
