Από τα ρεκόρ στην απόγνωση οι ελαιοπαραγωγοί
Δυσοίωνες προβλέψεις σε όλη τη Μεσόγειο και νέες αυξήσεις στο ράφι
Σε πραγματικό αδιέξοδο βρίσκονται οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί, καθώς η φετινή παραγωγή αποδεικνύεται πολύ χαμηλότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις. Αντί για τις αισιόδοξες προβλέψεις των προηγούμενων μηνών, η αγορά πλημμυρίζει από ανησυχητικές αναφορές, όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από το σύνολο των μεσογειακών χωρών.
Η παραγωγή για το 2025/26 υποχωρεί στους 200.000 τόνους, έναντι των αρχικών εκτιμήσεων για 250.000. Οι παραγωγοί βλέπουν τα δέντρα τους να μην αποδίδουν, εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας αλλά και της κόπωσης των καλλιεργειών. Περιοχές της Κρήτης και της Πελοποννήσου έχουν πληγεί περισσότερο, με πολλούς να κάνουν λόγο για «την πιο δύσκολη χρονιά της δεκαετίας».
Το κόστος παραγωγής έχει εκτιναχθεί. Οι αυξημένες τιμές σε μεροκάματα, φυτοφάρμακα, λιπάσματα και καύσιμα δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο. Η έλλειψη εργατικών χεριών, ειδικά σε περιοχές με μεγάλο όγκο συγκομιδής, μετατρέπει κάθε ημέρα του τρύγου σε αγώνα δρόμου. Πολλοί αγρότες αναγκάζονται να καθυστερήσουν τη συγκομιδή ή να πληρώσουν υπέρογκα ποσά για συνεργεία, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις τσέπες τους.
Οι τιμές παραγωγού κυμαίνονται από 4,20 έως 5,50 ευρώ το κιλό, επίπεδα που σε αρκετές περιπτώσεις αγγίζουν ή ξεπερνούν οριακά το κόστος παραγωγής. Στη λιανική, οι καταναλωτές βρίσκουν λάδι από 5,85 ευρώ το λίτρο, χωρίς καμία βεβαιότητα ότι αυτό θα παραμείνει σταθερό. Αντιθέτως, η διεθνής εικόνα δείχνει ότι οι τιμές στο ράφι θα ανέβουν σύντομα.
Η Ισπανία, ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, εκπέμπει σήμα κινδύνου λόγω ξηρασίας, ενώ η Ιταλία παρουσιάζει μικρή ανάκαμψη στα νότια αλλά παραμένει μακριά από τα καλά χρόνια. Μοναδική φωτεινή εξαίρεση είναι η Τυνησία, που οδεύει σε υπερπαραγωγή άνω των 400.000 τόνων, χωρίς όμως να μπορεί να ισορροπήσει την παγκόσμια αγορά.
Οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι η χρονιά θα κριθεί από τη ζήτηση και τον καιρό, έναν απρόβλεπτο παράγοντα που καθορίζει όλο και συχνότερα την πορεία της αγοράς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Έλληνες παραγωγοί αισθάνονται εγκλωβισμένοι: αυξημένα έξοδα, μειωμένες ποσότητες, ανεπαρκείς τιμές παραγωγού και μια λιανική που ανεβαίνει χωρίς να επιστρέφει κέρδος στους ανθρώπους που παράγουν το προϊόν.
Η ελιά, σύμβολο της ελληνικής γης, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της, με το μέλλον να μοιάζει πιο αβέβαιο από ποτέ.
