«Αόρατο» χρέος 200 εκατ. ευρώ από απλήρωτο ρεύμα στο Δημόσιο!
Ένα εκτεταμένο δίκτυο απλήρωτων λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, που ξεπερνά τα 200 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2023, αποκαλύπτεται στους φορείς του Δημοσίου, δημιουργώντας ένα κρυφό δημοσιονομικό βάρος που τελικά μεταφέρεται στους φορολογούμενους. Την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπα με διακοπές και κατασχέσεις, δεκάδες δημόσιοι οργανισμοί λειτουργούν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, συσσωρεύοντας χρέη και αντιμετωπίζοντας τη ΔΕΗ ως μόνιμο πιστωτή.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι σημαντικό μέρος των οφειλών δεν δηλώθηκε καν στο Μητρώο Δεσμεύσεων και Πληρωμών, δημιουργώντας ένα «αόρατο» χρέος εκτός επίσημης εποπτείας. Πηγές του οικονομικού επιτελείου κάνουν λόγο για φαινόμενα στρατηγικής κακοπληρωμής, σε πλήρη αντίθεση με το αυστηρό πλαίσιο που ισχύει για τους ιδιώτες.
Τελευταία «σωσίβια» κάλυψη – Από το 2024 αλλάζουν όλα
Το υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζεται να καλύψει για τελευταία φορά το άνοιγμα των 200-250 εκατ. ευρώ που αφορά χρέη έως το 2023. Από εκεί και πέρα, το καθεστώς αλλάζει ριζικά: οι λογαριασμοί ρεύματος των ετών 2024 και 2025 θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί έως το τέλος του 2026. Όσα χρέη δεν πληρωθούν θα βεβαιώνονται αυτόματα στην ΑΑΔΕ ως ληξιπρόθεσμα, με τους δημόσιους φορείς να αντιμετωπίζονται όπως κάθε φορολογούμενος.
Προσωπική ευθύνη διοικήσεων – Στη λίστα μεγαλοοφειλετών στελέχη του Δημοσίου
Κομβική αλλαγή αποτελεί η ενεργοποίηση της προσωπικής ευθύνης των διοικήσεων. Με βάση τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, οι οφειλές δεν θα βαραίνουν μόνο τον φορέα, αλλά και τα φυσικά πρόσωπα που τον διοικούν. Πρόεδροι, διοικητές και στελέχη θα μπορούν να θεωρηθούν συνυπεύθυνοι για χρέη που δημιουργήθηκαν στη θητεία τους. Για υψηλά ποσά, αυτό σημαίνει:
- ένταξη στη λίστα μεγαλοοφειλετών,
- δημοσιοποίηση στοιχείων για οφειλές άνω των 150.000 ευρώ,
- άμεση εμπλοκή με τις διαδικασίες είσπραξης της Εφορίας.
Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα – Η παρερμηνεία της προπληρωμής
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στο 2018-2019, όταν θεσπίστηκε μηχανισμός προπληρωμής των λογαριασμών ρεύματος των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Το Δημόσιο προκατέβαλλε 500-900 εκατ. ευρώ ετησίως, με τη ΔΕΗ να οφείλει να εκκαθαρίζει τα ποσά και να επιστρέφει τυχόν υπόλοιπα.
Στην πράξη, όμως, πολλοί φορείς θεώρησαν την προπληρωμή ως μόνιμη κάλυψη και σταμάτησαν να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους. Αντί για επιστροφές στο Δημόσιο, δημιουργούνταν νέα ελλείμματα, καθώς η ΔΕΗ συμψήφιζε απλήρωτες οφειλές. Το σύστημα λειτούργησε ως αντικίνητρο για εξοικονόμηση ενέργειας και επέτρεψε σε διοικήσεις να αποφεύγουν το πολιτικό κόστος.
Ποιοι ευθύνονται – Στο μικροσκόπιο πάνω από 500 φορείς
Στο καθεστώς προπληρωμής εντάσσονται πάνω από 500 φορείς για το 2025: δήμοι, περιφέρειες, νοσοκομεία, ασφαλιστικά ταμεία και υπηρεσίες της Κεντρικής Κυβέρνησης. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ποιοι ευθύνονται για τα χρέη, λόγω:
- ελλιπούς καταγραφής οφειλών στο Μητρώο Δεσμεύσεων,
- μεγάλων καθυστερήσεων στην εκκαθάριση από τη ΔΕΗ, που μπορεί να διαρκεί έως και 18 μήνες.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τέλος σε μια χρόνια παθογένεια, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη όχι μόνο στους φορείς, αλλά και στα πρόσωπα που τους διοικούν.
