Αλλαγή σελίδας στο Κληρονομικό Δίκαιο
Το νέο σχέδιο νόμου φέρνει ριζικές τομές σε χρέη, διαθήκες, συντρόφους και κληρονομικές συμβάσεις — μετά από 80 χρόνια ακινησίας
Η Ελλάδα ετοιμάζεται να γυρίσει σελίδα στο κληρονομικό δίκαιο, με ένα νέο σχέδιο νόμου που θα παρουσιαστεί στις 12 Νοεμβρίου και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου των τελευταίων οκτώ δεκαετιών, με στόχο την προσαρμογή στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Η πρόταση της αρμόδιας Επιτροπής υπό τον καθηγητή Απόστολο Γεωργιάδη έχει οριστικοποιηθεί και θα παραδοθεί στον Υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη. Οι αλλαγές είναι εκτεταμένες: από τα 326 άρθρα του ισχύοντος Κώδικα, μόνο 163 παραμένουν, 28 καταργούνται και 135 τροποποιούνται ριζικά.
Τα βασικά ζητήματα που θίγει το νέο σχέδιο
- Χρέη κληρονομιάς Οι κληρονόμοι δεν θα ευθύνονται πλέον με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη του αποθανόντος. Η κληρονομιά θα αποτελεί ξεχωριστό οικονομικό μέγεθος, με εκκαθάριση από δικαστικό εκκαθαριστή.
- Δικαστικός εκκαθαριστής Δικηγόροι από ειδικό κατάλογο θα αναλαμβάνουν την εκκαθάριση, καλώντας τους δανειστές να αναγγείλουν απαιτήσεις και εκποιώντας περιουσιακά στοιχεία εφόσον χρειαστεί.
- Σύντροφοι σε ελεύθερη ένωση Για πρώτη φορά, προβλέπεται δικαίωμα κληρονομιάς για συντρόφους χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης, υπό προϋποθέσεις (τριετής συμβίωση ή κοινά τέκνα, απουσία άλλων συγγενών).
- Κληρονομικές συμβάσεις και συνδιαθήκες Εισάγεται ο θεσμός της κληρονομικής σύμβασης, που επιτρέπει συμφωνία εν ζωή για τη διάθεση της περιουσίας. Επιπλέον, θεσπίζεται η δυνατότητα συνδιαθήκης — κοινής διαθήκης από περισσότερα πρόσωπα.
- Νόμιμη μοίρα και εξ αδιαθέτου διαδοχή Το δικαίωμα στη νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε δικαίωμα αποζημίωσης, περιορίζοντας την κατάτμηση της περιουσίας. Ο επιζών σύζυγος ενισχύεται ποσοστιαία στην εξ αδιαθέτου διαδοχή.
- Παραίτηση από μελλοντικά δικαιώματα Θεσπίζεται η δυνατότητα εκ των προτέρων παραίτησης από κληρονομικά δικαιώματα, με ή χωρίς αντάλλαγμα, μέσω συμβολαιογραφικής πράξης.
- Διαθήκες έκτακτης ανάγκης και περιορισμοί σε ιδιόγραφες Διευρύνεται η δυνατότητα σύνταξης διαθήκης σε έκτακτες συνθήκες (επιδημία, πόλεμος, αποκλεισμός), ενώ εισάγονται περιορισμοί στις ιδιόγραφες διαθήκες, όπως υποχρεωτική γραφολογική εξέταση.
