Οι προβλέψεις για αυτοματοποίηση, το παράδειγμα της Starbucks και η νέα «σπανιότητα» που θα καθορίσει τα επαγγέλματα του μέλλοντος

Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τον αντίκτυπό της στην εργασία έχει πάρει νέα διάσταση, με κορυφαίους ηγέτες του κλάδου να προειδοποιούν για ριζικές αλλαγές. Δημοσκόπηση στις ΗΠΑ δείχνει ότι το 70% των πολιτών πιστεύει πως η AI θα μειώσει τις ευκαιρίες απασχόλησης, ενώ ένας στους τρεις φοβάται για τη δική του θέση. Οι δηλώσεις στελεχών όπως ο Ντάριο Αμοντέι της Anthropic και ο Μουσταφά Σουλεϊμάν της Microsoft AI ενισχύουν την ανησυχία, προβλέποντας ότι μεγάλο μέρος των εργασιών γραφείου θα αυτοματοποιηθεί μέσα στα επόμενα χρόνια .

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, τα μακροοικονομικά δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν ακόμη ένα τέτοιο σενάριο. Η ανεργία στις ΗΠΑ παραμένει σταθερή, ενώ οι μισθοί δεν παρουσιάζουν πτώση. Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες τεχνολογίας ίσως υπερβάλλουν για να ενισχύσουν το αφήγημά τους προς τους επενδυτές. Την ίδια στιγμή, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι κάθε τεχνολογική επανάσταση μετασχηματίζει την αγορά εργασίας, αλλά δεν την εξαφανίζει.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Starbucks. Η εταιρεία προσπάθησε να μειώσει προσωπικό και να ενισχύσει τον αυτοματισμό, όμως το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό: η εμπειρία των πελατών υποβαθμίστηκε και η διοίκηση αναγκάστηκε να αναθεωρήσει. Ο CEO παραδέχθηκε ότι η ανθρώπινη παρουσία – από το χειρόγραφο όνομα στο ποτήρι μέχρι τη ζεστασιά της εξυπηρέτησης – αποτελεί βασικό στοιχείο της αξίας του brand. Έτσι, η εταιρεία αύξησε ξανά τον αριθμό των barista και περιόρισε τον αυτοματισμό .

Η ανάλυση του οικονομολόγου Άλεξ Ίμας φωτίζει μια διαφορετική οπτική: η AI δεν θα εξαφανίσει την εργασία, αλλά θα αλλάξει τη «σπανιότητα». Όπως συνέβη με τη μετάβαση από τη γεωργία στη βιομηχανία και αργότερα στις υπηρεσίες, η τεχνητή νοημοσύνη θα μειώσει το κόστος των τυποποιημένων εργασιών και θα αυξήσει τη ζήτηση για επαγγέλματα που βασίζονται στη σχέση, στο συναίσθημα και στην ανθρώπινη παρουσία. Νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί, θεραπευτές, τεχνίτες και καλλιτέχνες αναμένεται να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία σε μια οικονομία όπου η ανθρώπινη επαφή γίνεται το πραγματικά δυσεύρετο αγαθό.

Παράλληλα, η θεωρία της «μιμητικής επιθυμίας» του René Girard εξηγεί γιατί η ανθρώπινη δημιουργία θα συνεχίσει να υπερέχει έναντι της μηχανικής. Η αποκλειστικότητα και η αυθεντικότητα δύσκολα αναπαράγονται από αλγορίθμους, κάτι που ήδη φαίνεται στην αγορά τέχνης, όπου τα χειροποίητα έργα διατηρούν υψηλότερη αξία από τα αντίστοιχα παραγόμενα από AI.

ΠΗΓΗ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ