Αγροτικές ενισχύσεις: Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και μια πιθανή ένταξη της Ουκρανίας θα «αδειάσουν» τον ελληνικό κουμπαρά
Πώς οι ευρωπαϊκές ισορροπίες και τα εσωτερικά λάθη απειλούν τις επιδοτήσεις των Ελλήνων αγροτών
Το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων για την Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2028‑2034 εξελίσσονται σε ένα από τα πιο απαιτητικά παζάρια των τελευταίων ετών . Η Αθήνα προσέρχεται στις Βρυξέλλες με υψηλές προσδοκίες, όμως το περιβάλλον είναι ιδιαίτερα πιεστικό: από τη μία, οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ζητούν μεγαλύτερο μερίδιο χρηματοδότησης· από την άλλη, η προοπτική ένταξης της Ουκρανίας απειλεί να ανατρέψει πλήρως την ισορροπία των ενισχύσεων.
Η Ουκρανία αποτελεί τον μεγαλύτερο «αστάθμητο παράγοντα» της νέας ΚΑΠ. Με αγροτικές εκτάσεις που αντιστοιχούν στο ένα τρίτο της συνολικής παραγωγικής γης της ΕΕ, η είσοδός της στο ευρωπαϊκό σύστημα ενισχύσεων θα απορροφήσει τεράστιους πόρους, αφήνοντας λιγότερα διαθέσιμα για χώρες όπως η Ελλάδα . Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν το πρόβλημα και προωθούν ένα νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο άνω των 500 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει τον σκληρό πυρήνα της ΚΑΠ, το πρόγραμμα Catalyst Europe, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και μηχανισμούς στοχευμένης στήριξης αγροτικών περιοχών.
Σε εθνικό επίπεδο, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα στρατηγικό σχέδιο που δίνει έμφαση στους μικρομεσαίους παραγωγούς, στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές, αλλά και στην ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού. Προβλέπονται παρεμβάσεις σε εγγειοβελτιωτικά έργα, αρδευτικά δίκτυα, αγροτική οδοποιία, ψηφιακές υποδομές και ενίσχυση της μεταποίησης, με στόχο έναν πιο σύγχρονο και ανταγωνιστικό πρωτογενή τομέα .
Ωστόσο, η ελληνική πλευρά προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με σημαντικό μειονέκτημα: το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι παρατυπίες, οι διοικητικές αστοχίες και οι ευρωπαϊκές κυρώσεις έχουν πλήξει την αξιοπιστία του ελληνικού συστήματος πληρωμών, σε μια στιγμή που η χώρα χρειάζεται ισχυρή διαπραγματευτική θέση για να διασφαλίσει πόρους και ευελιξία στη νέα ΚΑΠ . Η εξυγίανση του Οργανισμού αποτελεί πλέον κρίσιμο στοίχημα, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση μπορεί να υπονομεύσει το εθνικό policy paper πριν καν φτάσει στο τραπέζι των Βρυξελλών.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί. Η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, τις εσωτερικές παθογένειες και την ανάγκη να προστατεύσει έναν τομέα που αποτελεί θεμέλιο της οικονομίας και της περιφερειακής ανάπτυξης.
