Απεργούν σήμερα και αύριο τα ταξί στην Αττική

«Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω». Ο στίχος της Γαλάτειας Καζαντζάκη μπορεί να μιλούσε για άλλου είδους δρόμο, ωστόσο η κεντρική ιδέα θα μπορούσε να εκφράζει και άλλες ομάδες πληθυσμού. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να ειπωθεί από τους ταξιτζήδες: μια ομάδα επαγγελματιών με την οποία η ελληνική κοινωνία έχει αναπτύξει εδώ και δεκαετίες μια σχέση μίσους – πάθους. Από τη μία, τους αποκαλούν «ταρίφες», με όλη την απαξίωση που μπορεί να φέρει ο όρος για την επαγγελματική ομάδα που οι άλλοι οδηγοί, μέσα στο κυκλοφοριακό χάος της Αθήνας, βλέπουν σαν κόκκινο πανί. Από την άλλη, όμως, ως επιβάτες, μπορεί να κάνουν μυστική επίκληση στο DNA της «κίτρινης φυλής» και φανερή παράκληση στον ταξιτζή για κάποια -μικρή ή μεγάλη -παραβίαση του ΚΟΚ ώστε να φτάσουν το γρηγορότερο δυνατό στον προορισμό τους.

Μεταδίδει το protothema.gr

Σήμερα και αύριο, πάντως, τα ταξί θα λείπουν από τους δρόμους της Αττικής λόγω 24ωρης απεργίας που έχουν εξαγγείλει.

«Κακοί επαγγελματίες υπήρχαν και υπάρχουν. Οπως και σε όλα τα επαγγέλματα, έτσι και στο δικό μας», λέει λακωνικά ο Νίκος. Είναι οδηγός ταξί για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, και στα 50 του μπορεί να διηγηθεί πολλές ιστορίες. Τόσες, που το αίτημα να «πετάξει» από τη μια άκρη του Λεκανοπεδίου στην άλλη δεν του κάνει εντύπωση πια. Ούτε, βέβαια, ότι υπάρχουν και απατεώνες πίσω από το τιμόνι. Αυτό που τον ενοχλεί περισσότερο είναι ο παραλογισμός· το τελευταίο διάστημα αυτό εκφράζεται στο πεδίο των λεωφορειολωρίδων, όπως μας λέει. «Το να κολλάμε στην κίνηση με πελάτες που μας διάλεξαν αντί για το μετρό ή το λεωφορείο είναι σαν να τους τιμωρούμε». Εξηγώντας γιατί τα ταξί θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση στις λεωφορειολωρίδες, υποστηρίζει πως τα έμφορτα ταξί είναι όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Και η αλήθεια είναι ότι όλο και περισσότεροι χρησιμοποιούν ταξί, ακόμη και για να πάνε στη δουλειά τους, ειδικά σε περιοχές που το συγκοινωνιακό δίκτυο δεν είναι ικανοποιητικά ανεπτυγμένο.

Ο κίτρινος στόλος

Στην Αττική, σύμφωνα με τον ΣΑΤΑ, κυκλοφορούν 13.768 ταξί, σε σύνολο 27.875 αδειών πανελλαδικά. Το κόστος της άδειας καθορίζεται από την αγορά και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τώρα κυμαίνεται περί τα 130.000 ευρώ. Πριν από την οικονομική κρίση είχε ανέλθει στα 185.000 ευρώ, με τα capital controls και τον COVID να είναι δύο αρνητικά σημεία καμπής στο επάγγελμα τα τελευταία χρόνια.

Κάθε ιδιοκτήτης μπορεί να επιλέξει να «δουλεύει» το όχημά του με συνεργάτες οδηγούς, οι οποίοι καταβάλλουν ένα προσυμφωνημένο σταθερό ενοίκιο (συνήθως ημερήσιο) έναντι 12 ωρών κυκλοφορίας. Ετσι, σε ένα ταξί υπάρχουν δύο βάρδιες και το αυτοκίνητο κινείται τουλάχιστον 20 ώρες την ημέρα, με ελάχιστα διαλείμματα, κάτι που αυξάνει την απόδοσή του ως επένδυση, ωστόσο εντείνει και τον ρυθμό φθοράς του.

Δεν είναι τυχαίο που τα ταξί συνήθως είναι Skoda Octavia ή Mercedes. Τα καινούρια πολυτελή οχήματα είναι σημάδι ότι οι ιδιοκτήτες τους συνεργάζονται με ξενοδοχεία και χώρους που οι πελάτες θέλουν να μετακινούνται με περισσότερο class. Ειδικά στην εποχή των εφαρμογών, οι επιβάτες μπορούν να επιλέξουν τι είδους όχημα θα χρησιμοποιήσουν, καταβάλλοντας ανάλογο κόστος.

Η «ζούγκλα» της ασφάλτου

Ο Παναγιώτης Α. μετράει πολλά χρόνια στον δρόμο. «Τα πρώτα χρόνια ήμουν συνεχώς έξω. Δούλευα 10-12 ώρες χωρίς σταματημό. Υπήρχε δουλειά, υπήρχε κίνηση, έμπαινε ο κόσμος και το ταξί δεν άδειαζε», θυμάται. Ομως, τα χρόνια πέρασαν και η καθημερινότητα άλλαξε. «Με την εμπειρία και την ηλικία, γίνεσαι πιο επιλεκτικός. Πλέον, δουλεύω με ραντεβού, με σταθερούς πελάτες και συνεργασίες. Δεν κυνηγάω κάθε χέρι που σηκώνεται στον δρόμο». Πώς αντέχει, όμως, κάποιος τόσες ώρες πίσω από το τιμόνι; «Η ανάγκη για ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια, είναι επιβίωση. Δεν γίνεται να είσαι 10 ώρες πάνω στο τιμόνι χωρίς παύση. Τώρα μπορώ να φάω, να ξεκουραστώ λίγο, να πάω τουαλέτα.

«Δεν έχω πρόβλημα με το σώμα μου, δηλαδή δεν με πονάει η μέση γιατί υπάρχουν συνάδελφοι που έχουν τέτοια θέματα», λέει από την πλευρά του ο Νίκος. «Το πρόβλημά μου είναι ότι παχαίνω πολύ. Φοβερά καθιστική ζωή. Τρως χαζομάρες, τρως στο πόδι. Μεγάλο πρόβλημα αυτό. Ανθυγιεινή ζωή. Ευτυχώς δεν καπνίζω».

Στον ρόλο ψυχαναλυτή

taxi

Απέναντι στο στερεότυπο του ταξιτζή-ψυχαναλυτή ή πολιτικού αναλυτή και των άλλων τύπων που έχουν στο μυαλό τους οι επιβάτες των ταξί, ο Παναγιώτης Α. αντιπαραβάλλει τη δική του εμπειρία. «Στο ταξί βλέπεις όλες τις φυλές ανθρώπων. Από Ρομά και παπάδες μέχρι κυρίες της νύχτας και οικογενειάρχες. Ο δρόμος τα έχει όλα», λέει, περιγράφοντας τη μεγάλη ποικιλία επιβατών που συναντά καθημερινά και επισημαίνοντας ότι η ψυχολογική φθορά είναι κομμάτι της δουλειάς. «Ξεκινάς με καλή διάθεση, αλλά ο κόσμος που συναντάς μπορεί να τη χαλάσει σε δευτερόλεπτα.

Ιδίως το πρωί, που όλοι είναι αγχωμένοι, εύκολα θα σ’ το μεταδώσουν – με φωνές, πίεση, νεύρα». Ο ίδιος προσπαθεί να κρατά ισορροπίες. «Κάποιος μπορεί να μπει και να σου ανοίξει την καρδιά του, να σου πει τα πάντα. Αλλος απλώς να ξεσπάσει πάνω σου. Και μετά έρχεται ο επόμενος, τελείως διαφορετικός. Πρέπει να έχεις εσωτερική δύναμη για να μη μεταφέρεις στον έναν τα φορτία του άλλου».

Γυναίκα πίσω από το τιμόνι

Η Τίνα οδηγεί ταξί από το 2011. «Ξεκίνησα για να βοηθήσω τον άντρα μου. Η δουλειά είχε αρχίσει να φορτώνει και έπρεπε να μπαίνω κι εγώ», λέει. Από τότε, πέρασαν 14 χρόνια και η καθημερινότητα της νυχτερινής βάρδιας έγινε ρουτίνα. «Με τις γυναίκες επιβάτισσες υπάρχει άνεση. Νιώθουν πιο ασφαλείς, πιο οικεία. Δεν είναι το ίδιο με έναν άντρα οδηγό», εξηγεί. Παρ’ όλα αυτά, δηλώνει ότι δεν έχει βιώσει ρατσισμό. «Ισα-ίσα, οι άντρες πολλές φορές μού δείχνουν παραπάνω σεβασμό. Δεν μου είπε ποτέ κανείς “πήγαινε να πλύνεις κάνα πιάτο”».

Η νυχτερινή βάρδια έχει και τα σκοτεινά της σημεία. «Σε κάποιες περιοχές, αν δεν μου κάθονται καλά, κλειδώνω, σβήνω το καπέλο και φεύγω. Δεν το ρισκάρω». Δώδεκα ώρες στο τιμόνι είναι πολλές, όμως. «Αν έχω χρόνο πριν από ένα ραντεβού, κάνω διάλειμμα, ίσως κοιμηθώ και λίγο. Αλλιώς δεν βγαίνει». Το μεγαλύτερο πρόβλημα για όλους τους οδηγούς ταξί, αλλά κυρίως για τις γυναίκες είναι το ζήτημα της τουαλέτας. «Ειδικά τη νύχτα δεν υπάρχει τίποτα. Οι άντρες τη βρίσκουν την άκρη. Εμείς; Οχι. Και δεν φταίει κανείς γι’ αυτό, αλλά υπάρχει αυτό το πρόβλημα και μας βασανίζει».

Η γενιά των εφαρμογών και των POS

Η «κίτρινη φυλή» έχει εξελιχθεί πολύ τα τελευταία χρόνια, αντίστοιχα με την κοινωνία. Καταλύτης ήταν οι εφαρμογές, ένας διαμεσολαβητής που παρέχει ασφάλεια και διαφάνεια μεταξύ των δύο πλευρών. Η αρχή έγινε με το Taxibeat που θεωρήθηκε επαναστατικό για την εποχή του, καθώς έφερε στο επίκεντρο την εξυπηρέτηση του επιβάτη. Ο πελάτης μπορεί να επιλέξει πλέον και κατ’ επέκταση να ελέγξει σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία της μετακίνησής του.

Η αξιολόγηση έφερε τα πάνω κάτω

Σημείο-κλειδί αποτελεί η βαθμολογία/αξιολόγηση που παίρνει ο οδηγός στο τέλος μιας κούρσας. Ο Δημήτρης μπορεί να είναι νέος στο επάγγελμα, ωστόσο έχει μια καθαρή εικόνα τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν του χώρου. «Εμένα με έχουν σώσει οι εφαρμογές. Δεν κάθομαι σε πιάτσες, δεν το αντέχω», λέει, υπογραμμίζοντας πως κυρίως «οι μεγάλοι σε ηλικία ταξιτζήδες» προτιμούν ακόμα την παραδοσιακή αναμονή έξω από σταθμούς μετρό, νοσοκομεία, εμπορικά κέντρα. «Οι εφαρμογές κρατούν τη δουλειά ζωντανή», δηλώνει και προσθέτει ότι νιώθει περισσότερη ασφάλεια όταν εργάζεται μέσω πλατφόρμας: «Ξέρω ποιος θα μπει στο ταξί μου, όλα τα στοιχεία μου είναι καταγεγραμμένα. Και το ίδιο ισχύει και για τους πελάτες». Η δυνατότητα βαθμολόγησης έχει επίσης φέρει διαφάνεια: «Αν είναι κάποιος περίεργος, μπορείς να τον βαθμολογήσεις. Σπάνια, αλλά συμβαίνει».

Ακόμα και ο τρόπος πληρωμής έχει αλλάξει – μια μικρή νίκη υπέρ του πολίτη έναντι των «αραχνιασμένων» πρακτικών τύπου: «Α, δεν έχεις δεκάρικο; Δεν έχω ρέστα να σου δώσω. Θα πρέπει να χαλάσουμε στο περίπτερο/στον φούρνο/στο μίνι μάρκετ»… «Πλέον σχεδόν όλοι πληρώνουν με κάρτα. Το POS έχει φέρει επανάσταση. Δεν κυκλοφορούν πια μετρητά. Προτιμώ να πληρώνομαι έτσι. Πιο εύκολο, πιο ασφαλές, δεν ψάχνω για ψιλά», λέει ο Δημήτρης.

Με τι μοιάζει το μέλλον των ταξί

Ο ίδιος σημειώνει ότι το ταξί πλέον δεν είναι μόνο μετακίνηση, αλλά μια ευέλικτη και προσωποποιημένη υπηρεσία μεταφοράς, προσαρμοσμένη στις καθημερινές ανάγκες κάθε επιβάτη. Οπως εξηγεί, μέσω εφαρμογών δέχεται κλήσεις όχι μόνο για επιβάτες, αλλά και για παραλαβές δεμάτων. Παράλληλα, μιλά για την εξυπηρέτηση πελατών σε ένα νέο πλαίσιο που φέρει μαζί του και τα καλά της εμπειρίας του παρελθόντος: «Οι γιαγιάδες, άμα θέλουν να πάνε κάπου, μου λένε “θα με περιμένεις;” και τις πάω και τις φέρνω πίσω. Ή περιμένω πελάτες που πηγαίνουν για μικρές δουλειές, όπως παραλαβές από καταστήματα.

Οι νέοι που χρησιμοποιούν εφαρμογές δεν γνωρίζουν ότι αυτό μπορεί να γίνει, γιατί είναι μια πρακτική από τα παλιά, αλλά για εκείνους είναι κέρδος, αφού την ώρα που περιμένω την πατσίζουν με το κόστος της σημαίας του επόμενου ταξί που θα έπαιρναν για την επιστροφή».

Τι είναι το car sharing

Την ίδια ώρα, δημιουργούνται νέες εφαρμογές με άξονα το car sharing. Αυτό το μοντέλο προϋποθέτει ότι ο πελάτης έχει δίπλωμα οδήγησης και αναζητά ένα όχημα χωρίς οδηγό για να μετακινηθεί εντός της πόλης. Θα μπορεί να ενοικιάζει έναντι μικρότερου αντιτίμου ένα αυτοκίνητο το οποίο θα βρίσκει κάπου κοντά του και θα μπορεί να το αφήνει στο σημείο προορισμού, ώστε να το παραλάβει ο επόμενος. Μια άλλη ιδέα που «χτίζεται» αυτόν τον καιρό έχει περισσότερα κοινά στοιχεία με το Airbnb.

Πάντως, η νέα εποχή της μετακίνησης είναι όλο και πιο ψηφιακή και μοιάζει ξεκάθαρο πως η «κίτρινη φυλή» θα πρέπει να προσαρμοστεί πολύ γρήγορα και στα νεότερα δεδομένα της ελληνικής πραγματικότητας.

«ΝΑΙ» στα applications

Τι δείχνει έρευνα για τη χρήση των ταξί. Ψήφος εμπιστοσύνης από το επιβατικό κοινό στη χρήση εφαρμογών μέσω των κινητών. Περισσότερες επιλογές ζητούν οι πολίτες.

Οι μετακινήσεις με ταξί τα τελευταία χρόνια ακολουθούν την εξέλιξη της τεχνολογίας. Καταλύτη αποτέλεσαν οι διάφορες εφαρμογές στα κινητά. Σε νέα έρευνα της MARC για την Uber προκύπτει ότι ο κόσμος θέλει περισσότερες επιλογές για να μετακινείται εύκολα, οικονομικά, με ασφάλεια και αξιοπιστία.

Ψηφιακές εφαρμογές με ευρεία αποδοχή

Σχεδόν όλοι όσοι απάντησαν στα ερωτήματα (94%) βλέπουν πολύ θετικά τη δυνατότητα να καλούν ταξί μέσω εφαρμογής. Το ίδιο ποσοστό περίπου (93%) θέλει αυτή η δυνατότητα να επεκταθεί σε όλη τη χώρα. Κάτι που επιβεβαιώνεται και από το γεγονός πως 9 στους 10 είναι ικανοποιημένοι από την εμπειρία τους.

Η νεότερη γενιά δείχνει τον δρόμο

Οι πιο φανατικοί χρήστες των apps για μετακίνηση με ταξί είναι ηλικίας 17 έως 44 ετών, με το 60% των κατοίκων Αθήνας και Θεσσαλονίκης να λέει ότι έχει χρησιμοποιήσει πλατφόρμες όπως η Uber.

Υπηρεσίες με οδηγό – λύση με πολλά οφέλη

Το 79% των συμμετασχόντων είναι θετικό στην ιδέα να μπορούν να λειτουργούν και ιδιωτικά οχήματα με οδηγό για τις μετακινήσεις τους -πέρα από τα κλασικά ταξί- κυρίως σε περιοχές με τουριστική κίνηση. Ενα πιο «ανοιχτό» μοντέλο μετακινήσεων θα μπορούσε να φέρει οφέλη:

Γρηγορότερη εύρεση οχήματος και εξυπηρέτηση απομακρυσμένων περιοχών.

Πρόσβαση για ανθρώπους με δυσκολία στη μετακίνηση (ΑμεΑ, έγκυες, ηλικιωμένοι κ.ά.).

Νέες θέσεις εργασίας.

Πιο ανταγωνιστικές τιμές για όλους.

Ωρα για ένα σύγχρονο πλαίσιο

Η σημερινή νομοθεσία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής. Χρειάζεται μια πιο σύγχρονη προσέγγιση που να διασφαλίζει ασφάλεια, ποιότητα υπηρεσιών και διαφάνεια μέσω τεχνολογίας. Η Ελλάδα δεν πρέπει να χάσει το τρένο της έξυπνης κινητικότητας.

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ