Το ευχαριστώ της ΝΔ στις τράπεζες…
Σε σχέση με το ευχαριστώ του υπουργού στην Ένωση Τραπεζών, για τη δωρεά του ηλεκτρονικού συστήματος, εμείς ντραπήκαμε για τον ίδιο – αφού όλοι γνωρίζουμε πως η δωρεά των φορολογουμένων με τις ανακεφαλαιοποιήσεις των 50 δις, με τον αναβαλλόμενο των 20 δις, με τα Ηρακλής των 23 δις και με τα hive down, ήταν απείρως υψηλότερη από τις κάποιες χιλιάδες που κόστισε το σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, είναι απαράδεκτο να ευχαριστούμε τις συστημικές τράπεζες που διασώσαμε με σχεδόν 100 δις και που μόνο το 2024 είχαν αφορολόγητα καθαρά κέρδη της τάξης των 4,6 δις – ενώ ληστεύουν με τους τόκους και με τις προμήθειες τους αυτούς που τις διέσωσαν.
Συνεχίζοντας με ορισμένα από αυτά που είπε ο υπουργός ανάπτυξης, ανέφερε ότι δεν ικανοποιεί την κυβέρνηση μόνο η ποσοτική αύξηση του μεγέθους της Οικονομίας – αλλά επιδιώκει τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Ωραία τα λόγια και δεν αμφιβάλουμε για τις προθέσεις, αλλά αυτό που μετράει είναι το αποτέλεσμα – το οποίο είναι ξεκάθαρα αποτυχημένο, με κριτήριο την εκτόξευση του εμπορικού μας ελλείμματος, καθώς επίσης του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών το 2024, τα οποία αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο το πρώτο τρίμηνο του 2025, σε επίπεδα 2006/10.
Όσον αφορά το μετασχηματισμό της Οικονομίας μας που επιχειρεί να πετύχει με το παρόν νομοσχέδιο, είναι κάτι που το ακούμε χρόνια τώρα, χωρίς ποτέ να συμβαίνει – ενώ ένα από τα προβλήματα, είναι αυτό ακριβώς που δήλωσε ο υπουργός.
Δηλαδή πως τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία δεν ευρίσκονται στο Υπουργείο Ανάπτυξης που έχει πια υποβιβασθεί, εάν όχι απαξιωθεί, αλλά στο Υπουργείο Οικονομικών – πρώτα από όλα το RRF, με δεκάδες δις που αυτή τη στιγμή είναι αδιάθετα.
Είναι κάτι που αναφέραμε και εμείς, λέγοντας πως οι εισροές από την ΕΕ είναι μεν υψηλές, αλλά οι εκροές προς την πραγματική οικονομία ελάχιστες – σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με το γραφείο προϋπολογισμού της Βουλής, τα αδιάθετα χρήματα του RRF υπολογίζονται παραδόξως στα υπερπλεονάσματα του προϋπολογισμού.
Επομένως, το υπουργείο οικονομικών έχει κίνητρο να μην τα διαθέτει – αδιαφορώντας για το ότι, έτσι στραγγαλίζει τις μικρές επιχειρήσεις και τη μεσαία τάξη.
Εκτός αυτού, το RRF ασφαλώς δεν τρέχει με καλό ρυθμό, όπως είπε ο κ. Θεοδωρικάκος – μεταξύ άλλων αφού ο ίδιος δήλωσε ότι, υπάρχουν ακόμη πολλά χρήματα που μπορούν να αξιοποιήσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις, με εξαιρετικούς όρους, αλλά δεν συμβαίνει.
Εάν καταλάβαμε πάντως καλά, το υπουργείο ανάπτυξης έχει σκοπό να διαθέσει έως και 150 εκ. σε ενισχύσεις και φοροαπαλλαγές για κάθε ένα από τα δώδεκα καθεστώτα του νομοσχεδίου – ενώ, με κριτήριο τα 500 εκ. ετήσια που ανέφερε ο υπουργός για τα 5 πρώτα που θα προκηρυχθούν, θα πρόκειται τελικά για 100 εκ.
Συνολικά δε για τα δύο επόμενα χρόνια, ανέφερε κεφάλαια ύψους 1 δις – σημειώνοντας πως με ένα τέτοιο ποσόν είναι εντελώς αδύνατο να επιτευχθεί η παραγωγική ανασυγκρότηση που επικαλείται.
Ούτε φυσικά η στήριξη των παραμεθόριων περιοχών και της περιφέρειας – με στόχο την αποκέντρωση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την καταπολέμηση του δημογραφικού.
Η συνδυαστική επίκληση δε των ΕΣΠΑ ή του ΠΔΕ, είναι θεωρητική – αφού έχουμε δει την κακή χρήση και την αποτυχία τους στο παρελθόν.
Σε σχέση τώρα με το ευχαριστώ του υπουργού στην Ένωση Τραπεζών, για τη δωρεά του ηλεκτρονικού συστήματος, εμείς ντραπήκαμε για τον ίδιο – αφού όλοι γνωρίζουμε πως η δωρεά των φορολογουμένων με τις ανακεφαλαιοποιήσεις των 50 δις, με τον αναβαλλόμενο των 20 δις, με τα Ηρακλής των 23 δις και με τα hive down, ήταν απείρως υψηλότερη από τις κάποιες χιλιάδες που κόστισε το σύστημα.
Σε κάθε περίπτωση, είναι απαράδεκτο να ευχαριστούμε τις συστημικές τράπεζες που διασώσαμε με σχεδόν 100 δις και που μόνο το 2024 είχαν αφορολόγητα καθαρά κέρδη της τάξης των 4,6 δις – ενώ ληστεύουν με τους τόκους και με τις προμήθειες τους αυτούς που τις διέσωσαν.
Αναφορικά με τον τουρισμό που είπε ο υπουργός ότι, έχει ισχυρή κερδοφορία, από πού το συμπεραίνει; Πώς είναι δυνατόν, όταν τα κατά κεφαλήν έσοδα ανά τουρίστα έχουν καταρρεύσει στα 570 € παρά τον πληθωρισμό, ενώ στην Πορτογαλία, στην Ισπανία ή στην Ιταλία είναι υπερδιπλάσια;
Με δεδομένο δε το ότι, το ποσοστό κέρδους στον τουρισμό έχει υπολογισθεί από τους Ισπανούς στο 20%, το κατά κεφαλήν κόστος είναι πάνω από 1.000 € – ενώ στην Ελλάδα δεν μπορεί να είναι το μισό. Θα μας ενδιέφερε εδώ ιδιαίτερα η άποψη του υπουργού.
Παραθέτουμε πάντως τη δήλωση του κ. Λιβάνιου, σύμφωνα με την οποία εάν συνεχίσουμε έτσι, σε λίγες 10ετίες το 95% της χώρας θα ζει μόνο από τον τουρισμό – δηλαδή, ότι οδηγούμαστε από την κυβέρνηση να καταντήσουμε το φθηνό ξενοδοχείο και τα εξαθλιωμένα γκαρσόνια της Ευρώπης.
Τέλος, κανένας δεν ισχυρίσθηκε πως η βιομηχανία μας είναι ανύπαρκτη – αλλά μόλις στο 9% του ΑΕΠ το 2023 έναντι περί το 15% της ΕΕ, με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Τα ποσοστά στον τομέα της μεταποίησης είναι καλύτερα, αλλά πολλές από τις επενδύσεις που διεξάγονται εκεί αφορούν δυστυχώς την ενέργεια – δηλαδή τις ΑΠΕ.
Ξεκινώντας τώρα από δύο βασικά άρθρα που είναι στο τέλος, οπότε ίσως δεν θα τα προλαβαίναμε, στο 87 είναι μεν τυπικές οι αλλαγές, αλλά υπάρχει κάτι πολύ βασικό – το ότι προβλέπεται από το Ν 4887/22 να υποβάλλεται έκθεση στη Βουλή, για την πορεία υλοποίησης του αναπτυξιακού νόμου και των συνεπειών του.
Έχει τηρηθεί ο νόμος; Εάν ναι, πόσο συχνά έχουν υποβληθεί τέτοιες εκθέσεις; Είναι πάντως αυτονόητο το ότι, οι Έλληνες Πολίτες μέσω της Βουλής, πρέπει να γνωρίζουν πώς χρησιμοποιούνται τα χρήματα των επιδοτήσεων – ενώ η ίδια μη ενημέρωση παρατηρείται και με το ΤΑΑ.
Στο άρθρο 93, είναι αυτονόητη η μη κατάσχεση των ενισχύσεων – όπου όμως η κυβέρνηση νομοθετεί σχεδόν δύο χρόνια μετά και μόνο για τους νομούς Καρδίτσας και Τρικάλων, ενώ αντίστοιχες καταστροφές είχαν η Λάρισα και η Μαγνησία.
Δεν είναι απαράδεκτη αυτή η μεροληψία; Ποιος είναι ο λόγος της μεροληψίας;
Συνεχίζοντας κανονικά με ορισμένα άρθρα από εκεί που σταματήσαμε στην προηγούμενη επιτροπή, στο 17 προστίθεται ότι, πρέπει να προσκομίζονται πιστοποιητικά δικαστικής φερεγγυότητας, φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας – κάτι που είναι μεν αυτονόητο, αλλά θα μπορούσε να γίνεται από την ίδια την επιτροπή όπως σημειώνει και ο ΣΕΒ, ενώ εξυπακούεται και για λόγους επαλήθευσης.
Στο άρθρο 19, δεν πρέπει τα αιτήματα να καταστρατηγούνται – για παράδειγμα, με τη μεθόδευση επιχειρηματιών να υποβάλλουν μια επιπόλαια αίτηση σε κάποιον τομέα που έχει ευνοϊκή μεταχείριση, έτσι ώστε να δεσμευθεί το ποσόν και μετά να γίνεται μετατροπή σε άλλη περιοχή.
Επομένως, είναι σημαντικό να διενεργείται σωστή αξιολόγηση των επενδύσεων, έστω και αν αργήσει – παρά να τροποποιείται μετά.
Στο άρθρο 20, είναι αρνητική η επέκταση της προθεσμίας για την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας από 60 ημέρες σε 4 μήνες. Για άλλες προθεσμίες θα ήμασταν ελαστικοί, αλλά για αυτήν φαίνεται υπερβολική – ενώ έχουν δίκιο οι φορείς που διαμαρτύρονται, αφού μπορεί να επιβαρύνει τα οικονομικά στοιχεία.
Επίσης, σε περίπτωση μη υποβολής της αίτησης, δηλαδή μη ολοκλήρωσης, προβλέπεται με το παρόν να επιστρέφονται τα ποσά – όπου κατά την άποψη μας η επιστροφή είναι αβέβαιη.
Εάν δεν υπάρχει επιστροφή, θα ακολουθήσουν πλειστηριασμοί; Τι προβλέπεται σε περιπτώσεις που οι επενδύσεις δεν ολοκληρώνονται λόγω αύξησης του κόστους στην πορεία, ειδικά τώρα με τον πληθωρισμό;
Θα πρέπει να υπάρχει κάποια ευελιξία για την τροποποίηση των σχεδίων, καθώς επίσης σε σχέση με την επιστροφή των ποσών, αφού διαφορετικά θα αποθαρρύνονται οι επιχειρηματίες – με εξαίρεση βέβαια τις περιπτώσεις που υπάρχει προφανής δόλος.
Στο άρθρο 21, είναι επίσης αρνητική η επέκταση της προθεσμίας για την έκδοση της απόφασης για το δικαίωμα χρήσης της ωφέλειας του κινήτρου της φορολογικής απαλλαγής, από 30 μέρες σε 4 μήνες. Ποιος είναι ο λόγος; Έχει σχέση με δημοσιονομικές εξελίξεις, όπως εάν επιτυγχάνεται ή όχι το πλεόνασμα του τριμήνου;
Με το άρθρο 24, προβλέπεται κατά την υποβολή των επενδυτικών σχεδίων η καταβολή παραβόλου, το οποίο ορίζεται στο ένα τοις χιλίοις του επιλέξιμου κόστους του επενδυτικού σχεδίου, με ελάχιστο ποσόν τα 300 € – ενώ διευκρινίζεται ότι, τα παράβολα δεν επιστρέφονται, εκτός από τις περιπτώσεις χειροτεχνίας. Υπάρχουν επίσης παράβολα για τους ελέγχους.
Τα ποσά αυτά μπορεί να είναι σημαντικά σωρευτικά και ίσως δρουν αποτρεπτικά, ως φοροεισπρακτικό μέτρο – ενώ έχει ζητηθεί από τους φορείς η μείωσή τους. Γιατί είναι τόσο υψηλά; Για την αποζημίωση των εξωτερικών συμβούλων;
Δηλαδή έχουμε ένα σημαντικού μεγέθους δημόσιο και αντί να το χρησιμοποιήσουμε, θα απασχολούμε τρίτους; Μήπως είναι ένας τρόπος υποστήριξης των συνδικαλιστών της γραβάτας που πρόσκεινται στη ΝΔ;
Δεν μπορούν να επιβαρύνονται οι επιχειρηματίες για τo πελατειακό κράτος – ενώ ειδικά για μια κυβέρνηση που επαίρεται ότι καταργεί χαρτόσημα κλπ., είναι προβληματικό.
Ενδεχομένως να μπορεί να υπάρχει κάποιο κόστος για τον αρχικό έλεγχο, έτσι ώστε να περιορίζονται οι επιπόλαιες αιτήσεις – αλλά το ποσόν πρέπει να είναι χαμηλότερο ή να επιστρέφεται σε κάποιο ποσοστό.
Στο άρθρο 31, προτείνουμε το ποσοστό συμμετοχής των δαπανών για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, να είναι ακόμη και στο 100% του υποβαλλόμενου επενδυτικού σχεδίου – έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα οι επιχειρήσεις να ενισχύονται συνεχώς για έργα έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας.
Επίσης, να δοθεί μια ευκαιρία αύξησης των συγκεκριμένων δαπανών, ως ποσοστό του ΑΕΠ – αφού σε αυτόν τον πολύ σημαντικό για την ανταγωνιστικότητα δείκτη, η χώρα μας κατατάσσεται στις χαμηλότερες θέσεις εντός Ε.Ε.
Στο άρθρο 32, είναι περιοριστικό το 1 εκατ. ως ανώτατο όριο για μη αρχικές επενδύσεις, στα άρθρα 32, 36, 42, 50 και 73. Εκτός αυτού, ο ορισμός των αρχικών επενδύσεων στο άρθρο 16 παρ. 1 του Ν4887/22, μπορεί να είναι αρκετά ελαστικός έτσι ή αλλιώς – αφού περιλαμβάνεται στις νέες επενδύσεις η επέκταση ή διαφοροποίηση παραγωγής υπάρχουσας μονάδας, κάτι που δεν ακούγεται σαν «αρχική επένδυση».
Τι αλήθεια δεν αποτελεί «αρχική επένδυση»; Η άποψη μας είναι ότι, πρέπει κανείς να εξετάζει την κάθε περίπτωση χωριστά.
Στο άρθρο 36 που είναι θετικό, μπορούν να προστεθούν οι περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές όπως η Θεσσαλία – αφού εδώ προβλέπεται η αποκατάσταση περιβάλλοντος.
Στο άρθρο 38, ο ορισμός της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας είναι λίγο αόριστος. Σε τι θα επικεντρωθεί το υπουργείο; Θα πρέπει ο κόσμος να έχει μια ένδειξη – να του δοθούν κάποιες συγκεκριμένες κατευθύνσεις.
Στο καθεστώς ενισχύσεων Αγροδιατροφή, Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση που είναι μεγάλης σημασίας, παραμένει η έλλειψη κατευθύνσεων παραγωγής στο νομοσχέδιο – πλην της προώθησης πράσινων λύσεων.
Όπως και στο αρχικό νομοσχέδιο λείπει, αν είναι δυνατόν, η έρευνα στον πρωτογενή τομέα – όταν πλέον οδηγούμαστε σε αυτοματοποίηση με χρήση drone και ρομπότ, αντί για εισαγωγή χειρωνάκτων!
Εμείς έχουμε αναφερθεί πολλές φορές στην εξέλιξη του agtech, στην ανάγκη αύξησης των θερμοκηπίων και στις ολοκληρωμένες αλυσίδες – ενώ τα περιγράφουμε όλα αυτά αναλυτικά στο πρόγραμμα μας.
Στο 8ο κεφάλαιο της επιχειρηματικής εξωστρέφειας, είναι μεν λογικό να δίνεται το βάρος σε επιχειρήσεις που ήδη εξάγουν, για να παράγουν και να εξάγουν περισσότερο – ενώ η ερώτηση μας είναι εάν αυτές οι επενδύσεις μπορούν να θεωρούνται αρχικές, κατά τον ορισμό του σχεδίου νόμου.
Από την άλλη πλευρά όμως, είναι επικίνδυνο εάν αυξηθούν μόνο οι ήδη υπάρχουσες, ιδίως στον αγροδιατροφικό τομέα – αφού θα αυξηθούν οι τιμές για τους Έλληνες, όπως στο παράδειγμα της φέτας ή του ελαιολάδου.
Εκτός αυτού, όπως τόνισε ο κ. Διαμαντίδης, ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, πολλές επενδύσεις που προσθέτουν σε προηγούμενη δυναμικότητα, μπορεί να γίνουν με αυτοματισμό – οπότε να μην προσθέσουν θέσεις εργασίας και έτσι να αποκλειστούν, όπως είπε επίσης ο πρόεδρος ΣΕΒ.
Στο θέμα των εξαγωγών, μπορεί μεν να αυξάνονται, αλλά δεν μας ωφελούν εάν δεν είναι στοχευμένες – με την έννοια πως πρέπει να δίνεται πολύ μεγαλύτερη σημασία στα προϊόντα που δεν χρειάζονται εισαγωγές για να παραχθούν.
Δυστυχώς επειδή δεν γίνεται κάτι τέτοιο, όταν αυξάνονται οι εξαγωγές αυξάνονται ταυτόχρονα οι εισαγωγές των πρώτων υλών που χρειάζονται για να παραχθούν πολλά εξαγωγικά μας προϊόντα – οπότε αυξάνεται το εμπορικό μας έλλειμμα και δεν κερδίζουμε τελικά τίποτα.
Τέλος, εκτός από τις εξαγωγές θα μπορούσε να υπάρχει επικέντρωση στην υποκατάσταση εισαγωγών – να προστεθεί δηλαδή και αυτή η κατηγορία.
Ειδικότερα, το 2024 οι εισαγωγές μας ήταν στα 84,5 δις – έναντι 49,9 δις των εξαγωγών. Εν προκειμένω, είναι πολύ πιο εύκολο να βρούμε τομείς που έχουμε ανάγκες και να τις επιδοτήσουμε – αφού γνωρίζουμε τους πελάτες που είμαστε εμείς οι ίδιοι.
Γιατί να μην επιτρέψει τέτοιες ενισχύσεις η DGComp της ΕΕ για λόγους ανταγωνιστικότητας, όταν το επιτρέπει για εξαγωγές; Επιδότηση δεν είναι και αυτή; Δεν μας κάνει παρατηρήσεις για τα ελλείμματα μας;
Γιατί μπλοκάρει για παράδειγμα την ΕΒΖ για την παραγωγή ζάχαρης που πλέον εισάγουμε, όταν μπορεί να επαναδραστηριοποιηθεί, όπως ακούγεται, ακόμη και για την παραγωγή βιοκαυσίμων, ενώ η επένδυση ήδη υπάρχει;
Κλείνοντας με το άρθρο 94, άρχισαν οι παρατάσεις για τη σκανδαλώδη παραχώρηση των Ναυπηγείων Ελευσίνας, με την έννοια των τεράστιων διαγραφών χρεών – ενώ, όπως φοβόμασταν τότε, το δημόσιο και όποιο προσωπικό διατηρήσει η εταιρία, θα παραμείνουν σε καθεστώς ομηρίας, έως την τελική μεταβίβαση που εξαρτάται από τα δικαστήρια.
