Γιατί η Μαρλέν Ενγκελχόρν δώρισε μια τεράστια κληρονομιά
«Δεν εργάστηκα ποτέ για να κερδίσω αυτά τα χρήματα»!
Η Μαρλέν Ενγκελχόρν, 33 ετών και κληρονόμος της γερμανικής πολυεθνικής BASF, έγινε πολυεκατομμυριούχος όταν το 2022 απεβίωσε η γιαγιά της. Η ίδια, ωστόσο, επέλεξε να στρατευτεί ενάντια στο προνόμιο της κληρονομιάς, μοιράζοντας 25 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της.
Η ανισότητα λόγω κληρονομιάς δεν είναι σύγχρονο φαινόμενο. Ιστορικά, οι πλούσιοι διαιωνίζουν και ενισχύουν τη θέση τους, μεταφέροντας τεράστιες περιουσίες στις επόμενες γενιές, συμβάλλοντας έτσι στη διαιώνιση και διεύρυνση της οικονομικής ψαλίδας.
Ενδεικτικά, κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, στις ανεπτυγμένες οικονομίες, οι κληρονομιές αντιστοιχούσαν περίπου στο 5% του ΑΕΠ, ενώ το 2025 προβλέπεται ο αριθμός αυτός να αγγίξει το 10% ή 6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μόνο το 2023, 53 άτομα έγιναν δισεκατομμυριούχοι αποκλειστικά από κληρονομιά!
Το κύμα αυτό συγκέντρωσης πλούτου έχει άμεσες συνέπειες στις μεσαίες τάξεις, εντείνοντας τα αισθήματα οικονομικής και κοινωνικής υποβάθμισης. Όπως επισημαίνει η Ενγκελχόρν , τέτοιου είδους ανισότητα ενισχύει τον λαϊκισμό, τροφοδοτεί κοινωνικούς διχασμούς και οδηγεί στη δημιουργία «κλειστών κοινωνιών» εκτός της πραγματικότητας του μέσου πολίτη: οι πλούσιοι διαβιούν σε έναν ξεχωριστό κόσμο, με ιδιωτικά σχολεία, προνόμια περίθαλψης και άβατα κατοικιών, πλήρως αποσυνδεδεμένοι από τις ανάγκες και τις δυσκολίες της υπόλοιπης κοινωνίας.
Η δράση της Ενγκελχόρν : Από την προσωπική κίνηση στην κοινωνική συμμετοχή
Αντί να προσφύγει στη φιλανθρωπία, πρακτική που θεωρεί μέσο εξαγνισμού της εικόνας των πλουσίων χωρίς ουσιαστική συμβολή στη φορολογική δικαιοσύνη, η Ενγκελχόρν προχώρησε σε μία καινοτόμο πρωτοβουλία: συγκρότησε μία συνέλευση 50 εκπροσώπων, αντιπροσωπευτικών της αυστριακής κοινωνίας.
Το σώμα αυτό ανέλαβε τον σχεδιασμό και τη διανομή του 92% της περιουσίας της Ενγκελχόρν (25 εκατ. ευρώ) σε 77 φορείς – κυρίως τοπικές οργανώσεις που ενισχύουν γυναίκες–θύματα βίας ή προασπίζονται το περιβάλλον, με δωρεές μεταξύ 40.000 και 1,6 εκατομμυρίων ευρώ .
Η Ενγκελχόρν δεν περιορίζεται στη διανομή της δικής της περιουσίας. Ίδρυσε στην Αυστρία το κίνημα Tax Me Now (Φορολόγησε με Τώρα) – μία έκκληση προς το κράτος να επαναφέρει τον φόρο κληρονομιάς, ο οποίος καταργήθηκε το 2008 .
Η ίδια συμμετείχε και σε δημόσιες διαμαρτυρίες, όπως στο Νταβός, φορώντας το χαρακτηριστικό μπλουζάκι «Tax the Rich!»(Φορολόγησε τους Πλούσιους. Συνεργάζεται με το Guerrilla Foundation, το οποίο συμβουλεύει τώρα ως σύμβουλος ριζοσπαστικής φιλανθρωπίας. Είναι επίσης μέλος του Millionaires for Humanity.
Η απόφαση της αναζωπύρωσε τη συζήτηση γύρω από την κληρονομιά. Το περιοδικό Economist και πληθώρα ειδικών, όπως ο οικονομολόγος Τομάς Πικετί, έχουν τονίσει πως η συγκέντρωση πλούτου μέσω κληρονομιάς μεγιστοποιεί τη διαγενεακή ανισότητα και εκθέτει τις σύγχρονες δημοκρατίες στους κινδύνους της ολιγαρχίας.
