Τεχνητή νοημοσύνη και σινεμά: Το τέλος του κινηματογράφου που ξέραμε
Αν ο Σον Κόνερι μπορεί να σκοτώσει τη Μέριλιν Μονρόε σε μια ταινία εξ ολοκλήρου φτιαγμένη με AI, τότε κάλλιστα μπορούμε να ξαναζωντανέψουμε τον άνθρωπο που εφηύρε ουσιαστικά το σινεμά με τη ψευδαίσθηση της κίνησης, τον Ίντγουιρντ Μάιμπριτζ ξαναζώντας το παρελθόν σε μια σκηνή από το μέλλον. Πρόκειται για δυο απτά παραδείγματα που έχουν ήδη γίνει ταινίες δίνοντας αφορμή για προβληματισμό για την άμεση σύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με το σινεμά. Χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη, μπορεί να δούμε ηθοποιούς που έχουν φύγει από τη ζωή, όπως η Αλίκη Βουγιουκλάκη, να ξαναζωντανεύουν στη μεγάλη οθόνη ενώ άλλοι, σημερινοί πρωταγωνιστές, όπως στο Brutalist να μιλούν άπταιστα ξένες γλώσσες και να επιχειρούν πράγματα που κανένας δεν θα τολμούσε να φανταστεί.
Μπορεί λοιπόν οι ηθοποιοί του Χόλλυγουντ να έχουν τερματίσει προ πολλού την απεργία τους που είχε ως θέμα τον ενδεχόμενο αφανισμό τους από την τεχνητή νοημοσύνη αλλά οι εξελίξεις σε αυτό τον τομέα είναι καταιγιστικές. Το θέμα της Τεχνητής Νοημοσύνης και η αναπόδραστη επέλαση της σε σχέση με το σινεμά είναι αντικείμενο συζήτησης αναφορικά με την επικείμενη τελετή των Όσκαρ καθώς έχει εισχωρήσει στις υποψηφιότητες αλλά και στο 27ο Φεστιβάλ Νοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, που ξεκινά στις 6 Μαρτίου, το οποίο έχει μεγάλο αφιέρωμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ξαναζωντανεύοντας τη Μέριλιν
Δεν είναι λίγες οι ταινίες που προσπαθούν να αναπαραστήσουν εικονικές πραγματικότητες και σενάρια βγαλμένα από το μέλλον με πρωταγωνιστές διάσημους ηθοποιούς του παρελθόντος είτε ως πεδίο πειραματισμού, περιέργειας ακόμα και ως εγχειρήματα γεμάτα χιούμορ. Ειδικά η deepfake τεχνολογία και ο κόσμος της εικονικής πραγματικότητας μπορούν, κυριολεκτικά, να επαναφέρουν παλιούς πρωταγωνιστές, που έχουν φύγει προ πολλού από τη ζωή, ξανά στη μεγάλη οθόνη. Αυτό έκανε, για παράδειγμα, η Ρέιτσελ Μακλίν με την ταινία της Duck, που παρακολουθεί τον Σον Κόνερι στην προσπάθειά του να σκοτώσει ως πράκτορας τη Μέριλιν Μονρόε.
Η ταινία που συνδυάζει στοιχεία φιλμ νουάρ, sci-fi και video game, πρόκειται να προβληθεί στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και εξετάζει τις διαφορετικές πτυχές της τεχνητής νοημοσύνης, τη σχέση της με το σινεμά, τους μηχανισμούς της πρόσληψης και της μάθησης αλλά και τη συνολικότερη επίδραση της στην τέχνη. Πόσο σίγουροι, άραγε, θα μπορούμε, όμως, να είμαστε ότι αυτό που βλέπουμε είναι αλήθεια και όχι ψέματα; Σε ποιο βαθμό ο ηθοποιός που θα βλέπουμε, θα είναι ο πραγματικός και ποιο το ομοίωμά του;
Αντιδράσεις έχει ήδη προκαλέσει, για παράδειγμα, η αποκάλυψη ότι στην ταινία “The Brutalist”, που είναι υποψήφια για αρκετές κατηγορίες στα προσεχή Όσκαρ χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που βοήθησαν ώστε οι δυο κεντρικοί πρωταγωνιστές Έντριεν Μπρόντι και Φελίσιτι Τζόουνς να ακούγονται ότι μιλούν ουγγρικά ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουν αρθρώσει λέξη! Ο μοντέρ δικαιολόγησε την απόφασή του να χρησιμοποιήσει το λογισμικό κλωνοποίησης φωνής Respeecher για να κάνει τους ήρωες να μιλούν ουγγρικά γιατί, όπως ισχυρίστηκε, θεώρησε ως Ούγγρος ότι δεν θα τα κατάφερναν επ ουδενί ηθοποιοί που δεν εξοικειωμένοι με τη γλώσσα. Και φυσικά δεν περιορίστηκε μόνο στη φωνή: στο τέλος της ταινίας φρόντισε να παρουσιάσει τα κτίρια των σχεδιαγραμμάτων που υποτίθεται έκανε ο κεντρικός ήρωας, με ακρίβεια με τη βοήθεια AI.
Σύμφωνα με τους παραγωγούς αυτή η κίνηση του μοντέρ διευκόλυνε τη δουλειά τους και τους εξοικονόμησε χρήματα, κάτι που λένε μπορεί να βοηθήσει και άλλους συντελεστές ώστε να μειώνουν το κόστος παραγωγής και να γλυτώσουν χρόνο. Διάφορα εργαλεία όπως το ScriptBook μπορεί να βοηθήσει τους συντελεστές μιας ταινίας όχι μόνο να αναλύσουν τα σενάρια για πιθανά λάθη και να τα ‘ανασκευάσουν’ αν χρειαστεί αλλά να προβλέψουν ακόμα και τις εισπράξεις στο box office και την ενδεχόμενη επιτυχία! Αυτό το έχει εφαρμόσει ήδη η 20th Century Fox για να αναλύσει το σενάριο του Logan αλλάζοντας την πλοκή.
Άλλοι πάλι δημιουργοί χρησιμοποιούν ειδικά visual effects για να βελτιώσουν την ερμηνεία ενός ηθοποιού, κάτι που δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο τελικά η ερμηνεία είναι του ηθοποιού ή όχι: προς το παρόν το εφαρμόζει η Disney με το Face Director στα animation και τις παιδικές ταινίες αλλά τι θα γίνει όταν υιοθετηθεί ευρέως; Θα είναι ο ηθοποιός που θα ερμηνεύει ή θα είναι αποτέλεσμα deepfake;
Σε αυτό το πλαίσιο της εικονικής πραγματικότητας σχεδιάζουν στην Ελλάδα να ξαναζωντανέψουν τη Βουγιουκλάκη σε ταινία που θα είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα εικονικής πραγματικότητας-μόνο που περιμένουν τη συγκατάθεση του γιου της για μια τέτοια κίνηση. Είναι και αυτό ένα σενάριο, πολύ απτό και όχι πλέον επιστημονικής φαντασίας που ανοίγει ένα κύκλο συζητήσεων για το κατά πόσο είναι ηθικό και επιτρεπτό να ‘ζωντανεύουν’ άνθρωποι που έχουν φύγει από τη ζωή. Άλλοι πάλι υπερτονίζουν τα πλεονεκτήματα του AI καθώς μπορεί να βοηθήσει στο να μειωθεί το κόστος της παραγωγής μιας ταινίας μέσω αλγορίθμων αλλά και να αντιπροτείνει ιδανικά μέρη για γύρισμα χωρίς το λεγόμενο ρεπεράζ.
