ΚΕΦΙΜ: Στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ η Ελλάδα στο ελεύθερο εμπόριο
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά το ελεύθερο εμπόριο, όπως αποκαλύπτει η νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) σε συνεργασία με το δίκτυο δεξαμενών σκέψης EPICENTER. Παρά τη σταδιακή ανάκαμψη από το πλήγμα των κεφαλαιακών ελέγχων, η χώρα κατατάσσεται 23η ανάμεσα στις 27 χώρες της ΕΕ, με βαθμολογία 8,49 στα 10 στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας (στοιχεία 2022).
Η κατάταξη αυτή, που διατηρεί την Ελλάδα σε μειονεκτική θέση έναντι των περισσότερων ευρωπαϊκών οικονομιών, αναδεικνύει διαχρονικές παθογένειες, όπως η αργή προσαρμογή στις διεθνείς τάσεις, τα εμπόδια στις επενδύσεις και η επιβάρυνση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος από κρατικές παρεμβάσεις και ρυθμιστικούς περιορισμούς.
Η Ελλάδα είχε φτάσει σε ιστορικό χαμηλό το 2015, όταν οι κεφαλαιακοί έλεγχοι την έφεραν στο ναδίρ της οικονομικής ελευθερίας, με βαθμολογία μόλις 0,77 στα 10. Οι περιορισμοί στη διακίνηση κεφαλαίων προκάλεσαν σοβαρό πλήγμα στην εμπιστοσύνη των επενδυτών και των επιχειρήσεων, επιβραδύνοντας την οικονομική δραστηριότητα. Χρειάστηκαν πέντε χρόνια μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της βαθμολογίας το 2020, όμως η συνολική θέση της χώρας παραμένει ασθενής.
Κύρια ευρήματα της μελέτης
Θέση στο ελεύθερο εμπόριο: Η Ελλάδα παραμένει 23η στην ΕΕ, με χώρες όπως η Ολλανδία και η Μάλτα να καταλαμβάνουν τις κορυφαίες θέσεις, ενώ μόνο η Κροατία, η Σλοβενία, η Πολωνία και η Βουλγαρία κατατάσσονται χαμηλότερα.
Περιορισμοί στη μετακίνηση κεφαλαίων και ανθρώπων: Η χώρα παρουσίαζε επίδοση πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 την περίοδο 2002-2004, αλλά από το 2005 και έπειτα υπολείπεται σταθερά. Το 2015 η διαφορά με τον μέσο όρο της ΕΕ ήταν τεράστια (4,94 έναντι 7,51). Το 2022 καταγράφηκε σχετική βελτίωση (7,09 έναντι 7,85 της ΕΕ-27).
Κεφαλαιακοί έλεγχοι: Μετά από μια σταθερή πορεία την περίοδο 2000-2005, η Ελλάδα γνώρισε επιδείνωση μεταξύ 2005-2014, με τη βαθμολογία να κατρακυλά το 2015. Η πλήρης άρση των περιορισμών το 2020 αποκατέστησε την κατάσταση, αλλά η ζημιά είχε ήδη γίνει.
Χρηματοοικονομικές συναλλαγές: Η δεκαετία 2000-2010 σηματοδοτήθηκε από βελτίωση, αλλά η κρίση από το 2011 και έπειτα ανέτρεψε την πορεία. Το 2022, η Ελλάδα πλησίασε ξανά τον μέσο όρο της ΕΕ-27.
Προστασία ξένων περιουσιακών στοιχείων: Η χώρα κινήθηκε ανοδικά την περίοδο 2000-2005, αλλά η οικονομική κρίση του 2008-2014 την έφερε σε δυσμενή θέση. Η ανάκαμψη ξεκίνησε το 2020, αλλά οι επιπτώσεις της κρίσης παραμένουν αισθητές.
