ΦΑΓΕ: Πάει καλά στο εξωτερικό, χάνει στην Ελλάδα
Σοφό το μότο «έκαστος στο είδος του». Μπορεί να έγινε διαφημιστικό σλόγκαν, αποτελεί όμως μία αλήθεια που επιβεβαιώνεται σε πολλές περιπτώσεις. Ειδικά όταν συνοδεύεται και από μία άλλη μεγάλη αλήθεια της αγοράς: «Το ότι είσαι πετυχημένος κάπου δεν σημαίνει ότι θα πετύχεις παντού»!
Για την οικογένεια Φιλίππου η ΦΑΓΕ είναι τα πάντα. Αποτέλεσε τη «μήτρα» μίας ολόκληρης αγοράς όπως την ξέρουμε σήμερα, αυτής του γιαουρτιού, αλλά και τη βάση μίας επιχειρηματικής αυτοκρατορίας που φρόντισε να απλωθεί τις προηγούμενες δεκαετίες, αλλά που τα τελευταία χρόνια κλυδωνίζεται.
Το «κλειδί» ήταν η καινοτομία που πέτυχε στη δεκαετία του ’60 ο εκλιπών Κυριάκος Φιλίππου ανακαλύπτοντας τον τρόπο αδρανοποίησης του γιαουρτιού, δίνοντάς του έτσι τη δυνατότητα τυποποίησης και αύξησης της διάρκειας ζωής του. Ο ίδιος μάλιστα ήταν που σχεδίασε μηχανολογικά τη σύγχρονη μέθοδο βιομηχανικής παραγωγής γιαουρτιού αποκτώντας δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και εφαρμόζοντάς την πλέον από τα μέσα του ’70 στο εργοστάσιο το οποίο είχε χτιστεί τότε. Και είναι η ΦΑΓΕ η οποία ακόμα και σήμερα αποτελεί τον καλύτερο πρεσβευτή της μόδας του «ελληνικού γιαουρτιού», συνεχίζοντας να επεκτείνει τις δραστηριότητές της κυρίως στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Για την ίδια την οικογένεια Φιλίππου, βέβαια, η ΦΑΓΕ αποδείχθηκε μόνο η βάση μίας επιχειρηματικής αυτοκρατορίας. Τα αδέλφια Γιάννης και Κυριάκος Φιλίππου θα προσπαθήσουν να διευρύνουν το επιχειρηματικό τους αποτύπωμα, κάνοντας πλέον αυτόνομες κινήσεις σε άλλους τομείς στον χώρο των τροφίμων. Ο πρώτος επενδύοντας στις κατεψυγμένες ζύμες και τα προϊόντα κοτόπουλου μέσω της Hellenic Quality Foods (HQF), στην ομπρέλα της οποίας μπήκαν οι ζύμες «Κανάκι» και τα κοτόπουλα «Μιμίκος». Μέσω της HQF, ο κ. Φιλίππου σήμερα ελέγχει και το 91,3% της εταιρείας συσκευασιών ΒΙΣ, εισηγμένης στο Χ.Α. Ο δεύτερος, μέσω της σχεδόν παράλληλης εξαγοράς στα τέλη του ’80 της ΕΒΓΑ και της Ελληνικής Εταιρείας Μπισκότων, που είχε αποσχιστεί από την Αλλατίνη και η οποία εξελίχθηκε στην Elbisco ελέγχοντας σήμερα τα brands «Elite», «Κρις Κρις», «Αλλατίνη», «Βοσινάκη», «Forma».
Ολες τους εταιρείες που προσπάθησαν να κάνουν πρωταθλητισμό, όμως ούτε ΦΑΓΕ έγιναν, ούτε καν σταθερές φαίνονται, αφού εδώ και αρκετά χρόνια δίνουν μάχη για να συμμαζέψουν ζημιές και «τρύπες», με τις δύο οικογένειες να επιδίδονται σε έναν μαραθώνιο διαρκών αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου προκειμένου να κρατηθούν όρθιες, με τα σχέδια αναδιάρθρωσης, περικοπών, ανασύνταξης να διαδέχονται το ένα το άλλο. Στη μέση οι εργαζόμενοι των εταιρειών που το προηγούμενο καλοκαίρι βγήκαν κυριολεκτικά στους δρόμους με πλακάτ ζητώντας καλύτερες απολαβές και νέα σύμβαση, μιας και οι περισσότεροι εργάτες όπως καταγγέλλουν παίρνουν τον βασικό μισθό, πραγματοποιώντας παράλληλα κυλιόμενες απεργίες.
Την τελευταία διετία ακόμα και η -πρώην μητρική- ΦΑΓΕ Ελλάς (σ.σ.: η έδρα του ομίλου μεταφέρθηκε το 2012, στην κορύφωση της ελληνικής κρίσης, στο Λουξεμβούργο), η εταιρεία από την οποία ξεκίνησαν όλα, δείχνει να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Η προσοχή πλέον της οικογένειας δείχνει να έχει στραφεί περισσότερο στις δραστηριότητες εκτός συνόρων, απ’ όπου πλέον ο όμιλος λαμβάνει το 90% των εσόδων του, με αιχμή την αμερικανική αγορά αλλά και κάποιες βασικές ευρωπαϊκές, όπως η βρετανική ή η ολλανδική, όπου έχει ανακοινωθεί ότι έως το 2027 θα λειτουργεί εργοστάσιο για την παραγωγή «ελληνικού γιαουρτιού», μετά το ναυάγιο του αντίστοιχου πρότζεκτ στο Λουξεμβούργο.
Τα μερίδια της ΦΑΓΕ στην ελληνική αγορά κινούνται τα τελευταία χρόνια πτωτικά, φθάνοντας σε σημείο πλέον να αμφισβητείται η πρωτιά της εταιρείας από τη σερραϊκή γαλακτοβιομηχανία ΚΡΙ ΚΡΙτου Παναγιώτη Τσινάβου. Ο άλλοτε αδιαμφισβήτητος ηγέτης της αγοράς έχει αποχαιρετήσει εδώ και περίπου έναν χρόνο τα μερίδια που κινούνταν μεταξύ 20%-24%. Πλέον -με βάση τα στοιχεία του εξαμήνου του 2024- ο όγκος πωλήσεων έπεσε για πρώτη φορά κάτω και από το 15% (συγκεκριμένα 14,8%), ενώ σε αξία έχει περιοριστεί σε 17,6%. Η ΚΡΙ ΚΡΙ φαίνεται να έχει ανέβει στο 13,8% σε όγκο και σε 15,4% σε αξία. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι επόμενοι παίκτες που ακολουθούν (ΔΕΛΤΑ, Ολυμπος, Δωδώνη) κατέχουν μερίδια από 10% και κάτω. Την ίδια ώρα, στην αγορά αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο χώρο τα ιδιωτικής ετικέτας προϊόντα (η πλειονότητα των οποίων παράγονται στο εργοστάσιο της ΚΡΙ ΚΡΙ). Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, στο εξάμηνο του 2024 πλέον πάνω από ένα στα τρία γιαούρτια που πωλείται από το οργανωμένο λιανεμπόριο σε όγκο (35,8%) και σχεδόν το ένα στα τέσσερα σε αξία (23,1%) είναι προϊόν private label!
Η παραπάνω εικόνα ασκεί πλέον πίεση στα οικονομικά της ΦΑΓΕ. Είναι ενδεικτικό πως για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, το 2023, όπως έδειξαν οι σχετικές οικονομικές καταστάσεις, η τελευταία γραμμή του ισολογισμού της ΦΑΓΕ στην Ελλάδα παρέμεινε στο βαθύ κόκκινο, παρόλο που ο μητρικός όμιλος εμφάνισε ρεκόρ κερδών. Μάλιστα, μειωμένος ήταν και ο τζίρος της εταιρείας -πρώτη φορά στην τελευταία 5ετία- λόγω των μειωμένων πωλήσεων στο εξωτερικό. Συγκεκριμένα, ο κύκλος εργασιών της ΦΑΓΕ Ελλάδος διαμορφώθηκε στα 152,11 εκατ. ευρώ, έναντι 163,08 εκατ. ευρώ το 2022. Δυσμενέστερη ήταν η πορεία των αποτελεσμάτων της εταιρείας, καθώς οι καθαρές ζημίες τετραπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2022.
Συγκεκριμένα, οι ζημίες της χρήσης μετά από φόρους ανήλθαν σε 13,49 εκατ. ευρώ, έναντι ζημιών 3,21 εκατ. ευρώ το 2022. Πάντως στα highlights της προηγούμενης χρήσης ήταν η κίνηση της διοίκησης της θυγατρικής υπό τον πρόεδρο Γιάννη Φιλίππου και τον διευθύνοντα σύμβουλο Αθανάσιο Φιλίππου να αποπληρώσουν ποσό 20 εκατ. δολ. από ομολογιακό δάνειο που βαρύνει τη ΦΑΓΕ Ελλάδος έναντι της μητρικής. Σε αντίθεση με την εικόνα που παρουσιάζει η ΦΑΓΕ Ελλάδος, οι πωλήσεις και ιδίως τα κέρδη του μητρικού ομίλου κατέγραψαν σημαντική άνοδο. Το 2023 οι πωλήσεις της FAGE International διαμορφώθηκαν σε 629,2 εκατ. δολάρια, αυξημένες κατά 13,9% σε σύγκριση με το 2022, ενώ τα καθαρά κέρδη ανήλθαν σε 82,7 εκατ. δολάρια έναντι 29,3 εκατ. δολαρίων το 2022.
