Φόρος και ΦΠΑ σε συναλλαγές με κρυπτονομίσματα

Ουδέν κρυπτόν νόμισμα… από την Εφορία! Δεκαπέντε χρόνια αφότου πρωτοκυκλοφόρησαν, το bitcoin και κάθε άλλο κρυπτονόμισμα (από τα 10.000 και πλέον που υπάρχουν σήμερα) θα θεωρoύνται και επισήμως επενδυτικό προϊόν, όπως οι μετοχές, ώστε να φορολογούνται με φόρο υπεραξίας, της τάξεως του 15% πιθανότατα.

Μετά το κυνήγι στο μαύρο χρήμα, στα μετρητά, στις αδήλωτες ενοικιάσεις ακινήτων κ.λπ., το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ξεκινά μάχη με τα υπόγεια ή σκιώδη παρατραπεζικά συστήματα, τα οποία ανθούν στο Διαδίκτυο και κρύβονται πίσω από τα κρυπτονομίσματα.

Τι αλλάζει
Σήμερα στην Ελλάδα τα κρυπτονομίσματα δηλώνουν στην Εφορία κυρίως… οι άνεργοι και όσοι έχουν ανάγκη να καλύπτουν τεκμήρια ή προσαύξηση περιουσίας. Και ενώ κάθε πολίτης βαρύνεται με φόρους σε κάθε είδους συναλλαγές του (σπίτια, μετοχές, τόκους, αμοιβαία κεφάλαια κ.λπ.), τα κρυπτονομίσματα παραμένουν ως τώρα στο απυρόβλητο, διαφεύγουν από τον ΦΠΑ ως μέσο συναλλαγής και μεταφοράς χρημάτων, αλλά και από κάθε φορολόγηση ως επένδυση – ή και τζόγος ενδεχομένως. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συγκροτήθηκε και πιάνει δουλειά τις επόμενες μέρες 16μελής Ομάδα Εργασίας, η οποία θα συνεδριάζει 1-2 φορές τον μήνα -ή και παραπάνω- ειδικά για το θέμα των κρυπτονομισμάτων προκειμένου να κλείσει η «τρύπα» στη φορολόγησή τους.

Οι πρώτες αλλαγές αναμένεται να φανούν το 2025. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο φορολόγησης των κρυπτονομισμάτων και των κερδών τους ως επένδυση χαρτοφυλακίου και φόρο 15% όπως στις μετοχές.

Ωστόσο, όλα επανεξετάζονται από μηδενική βάση και οι αποφάσεις δεν αποκλείεται να θίγουν τελικά και συναλλαγές που έγιναν φέτος ή προηγούμενα έτη, εφόσον θα συγκρίνεται η διαφορά αξίας στον χρόνο διακράτησης, δηλαδή μεταξύ απόκτησης και πώλησης.

Στο στόχαστρο μπαίνουν ακόμα: η παραγωγή και «εξόρυξη» κρυπτονομισμάτων (mining), βάσεις δεδομένων ή άλλοι μηχανισμοί που δημιουργούνται (blockchain), η κατοχή και χρήση κρυπτονομισμάτων, τα ηλεκτρονικά «πορτοφόλια» και άλλες μορφές ηλεκτρονικού χρήματος, ακόμα και στο dark web.

Και όλα αυτά με τεχνογνωσία από το αμερικανικό IRS, με το οποίο η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει έρθει σε συνεργασία ειδικά για τους ελέγχους αυτούς. Ηδη πάντως σε άνοιγμα λογαριασμών για αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας, οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ εντοπίζουν συχνά εμβάσματα χιλιάδων ευρώ. Οι ελεγχόμενοι, προκειμένου να τα δικαιολογήσουν, επικαλούνται μετατροπές bitcoin ή άλλων κρυπτονομισμάτων σε ευρώ και άλλα ξένα νομίσματα.