Πρόστιμα με ένα κλικ: Έξυπνες κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη καταγράφουν παραβάσεις – Πώς θα έρχονται οι κλήσεις στο κινητό
Κόκκινα φανάρια, υπερβολική ταχύτητα, χρήση κινητού και μη χρήση ζώνης ή κράνους μπαίνουν στο στόχαστρο των νέων ψηφιακών συστημάτων ελέγχου. Οι κλήσεις θα αποστέλλονται μέσω gov.gr και Gov.gr Wallet, ενώ προβλέπονται αυστηρά πρόστιμα για τους οδηγούς που χρησιμοποιούν το κινητό κατά την οδήγηση.
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην τροχαία αστυνόμευση, καθώς οι έξυπνες κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στον εντοπισμό παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Με τη χρήση προηγμένων αλγορίθμων και συστημάτων αυτόματης αναγνώρισης πινακίδων, οι κάμερες μπορούν να καταγράφουν παραβάσεις χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία τροχονόμου στο σημείο. Η παραδοσιακή κλήση περνά πλέον στην ψηφιακή εποχή, με τις ειδοποιήσεις να φτάνουν απευθείας στους οδηγούς.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας, η παράνομη κίνηση στις λεωφορειολωρίδες, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας ή κράνους, καθώς και η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Τα νέα συστήματα καταγράφουν το περιστατικό και συνδέουν τα στοιχεία του οχήματος με τη διαδικασία βεβαίωσης της παράβασης, περιορίζοντας την ανάγκη για επιτόπιους ελέγχους.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και ο τρόπος ενημέρωσης των παραβατών. Οι κλήσεις θα αποστέλλονται ψηφιακά στη Θυρίδα Πολίτη στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet, χωρίς να χρειάζεται να αναζητούν οι οδηγοί το σχετικό ειδοποιητήριο στο παρμπρίζ του οχήματός τους. Παράλληλα, προωθείται η επέκταση του δικτύου καμερών και η δημιουργία ενιαίου ηλεκτρονικού συστήματος, μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται η καταγραφή των παραβάσεων, η βεβαίωση και πληρωμή των προστίμων, αλλά και η υποβολή ενστάσεων.
Τι γίνεται όταν η κάμερα καταγράψει λάθος
Η αυτόματη καταγραφή μιας παράβασης δεν καταργεί το δικαίωμα του οδηγού να αμφισβητήσει την κλήση. Οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν ένσταση, ζητώντας την εξέταση του διαθέσιμου αποδεικτικού υλικού και των στοιχείων στα οποία βασίστηκε η βεβαίωση. Τεχνικά προβλήματα, δυσδιάκριτες πινακίδες ή αναντιστοιχίες στα δεδομένα ενδέχεται να δημιουργήσουν αμφισβητήσεις ως προς την ορθότητα μιας καταγραφής.
Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα πρόσβασης των πολιτών στο υλικό που τεκμηριώνει την παράβαση, καθώς και η ύπαρξη σαφούς διαδικασίας αμφισβήτησης. Παράλληλα, τίθεται ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς οι κάμερες καταγράφουν εικόνες και αριθμούς κυκλοφορίας. Απαιτούνται, επομένως, συγκεκριμένοι κανόνες σχετικά με το ποιος έχει πρόσβαση στις καταγραφές, για ποιους σκοπούς χρησιμοποιούνται και για πόσο χρονικό διάστημα διατηρούνται.
Τα πρόστιμα για τη χρήση κινητού τηλεφώνου στην οδήγηση
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην επικίνδυνη συνήθεια οδηγών να βιντεοσκοπούν τις διαδρομές τους, να πραγματοποιούν ζωντανές μεταδόσεις ή να ανεβάζουν βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναζητώντας περισσότερες προβολές και likes. Η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την κίνηση του οχήματος αποτελεί παράβαση, ενώ ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 5209/2025) προβλέπει αυστηρές κυρώσεις.
Για την πρώτη παράβαση προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες. Σε περίπτωση πρώτης υποτροπής, το πρόστιμο αυξάνεται στα 1.000 ευρώ και η αφαίρεση του διπλώματος φτάνει τις 180 ημέρες. Για δεύτερη υποτροπή προβλέπεται πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν χρόνο. Εάν η χρήση κινητού συνδυαστεί με σοβαρό τροχαίο ατύχημα, ενδέχεται να ενεργοποιηθούν και οι αντίστοιχες ποινικές διατάξεις.
Η χρήση συσκευής κατά την οδήγηση επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως όταν αυτή βρίσκεται σε ειδική βάση και χρησιμοποιείται για λειτουργίες που επιτρέπονται από τη νομοθεσία. Η βιντεοσκόπηση ή η ζωντανή μετάδοση με το κινητό στο χέρι, ενώ το όχημα βρίσκεται σε κίνηση, δεν επιτρέπεται.
Η επέκταση των έξυπνων καμερών αναμένεται να ενισχύσει τους ελέγχους στους δρόμους και να δυσκολέψει την παραβατική οδήγηση. Η αποτελεσματικότητα του νέου συστήματος, ωστόσο, συνδέεται με την ακρίβεια των καταγραφών, τη διαφάνεια στην επιβολή των κυρώσεων και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενώ καθοριστικός παράγοντας παραμένει η αλλαγή της οδηγικής συμπεριφοράς.