Τεχνητή Νοημοσύνη: Πώς οι επενδύσεις στην AI τροφοδοτούν τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ
Η επενδυτική έκρηξη σε κέντρα δεδομένων, ημιαγωγούς και τεχνολογικό εξοπλισμό αυξάνει το κόστος και δημιουργεί νέες πληθωριστικές πιέσεις
Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύεται σε έναν νέο παράγοντα που επηρεάζει τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες(ΗΠΑ), δημιουργώντας πρόσθετες προκλήσεις για τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve (Fed). Οι τεράστιες επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, ημιαγωγούς και τεχνολογικές υποδομές ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα, αλλά παράλληλα αυξάνουν τη ζήτηση για εξειδικευμένο εξοπλισμό, προκαλώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Η επιταχυνόμενη κατασκευή υποδομών τεχνητής νοημοσύνης έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της ζήτησης για μνήμες, ημιαγωγούς, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και άλλα τεχνολογικά προϊόντα. Κατά τη διάρκεια του 2026, οι τιμές σε αρκετές από αυτές τις κατηγορίες κατέγραψαν σημαντικές αυξήσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και διψήφιες. Η παραγωγική δυναμικότητα δεν μπορεί να προσαρμοστεί με την ίδια ταχύτητα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ελλείψεις και να αυξάνεται το κόστος προμήθειας κρίσιμου εξοπλισμού.
Οι πιέσεις αυτές αποτυπώνονται και στα στοιχεία του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάζονται, κατά το δωδεκάμηνο έως τον Σεπτέμβριο, οι αυξήσεις που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη αντιστοιχούσαν περίπου στο ένα τέταρτο της υπέρβασης του δομικού δείκτη προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (core PCE) έναντι του στόχου της Fed. Αντίστοιχη συμβολή είχαν οι δασμοί και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας, ενώ το υπόλοιπο συνδεόταν με τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις προηγούμενων πληθωριστικών διαταραχών.
Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις επεκτείνονται σε περισσότερες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών. Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδείκνυαν ότι ο ετήσιος δομικός πληθωρισμός PCE ενδέχεται να επιταχύνθηκε στο 3,3% τον Οκτώβριο, αρκετά υψηλότερα από τον στόχο του 2%. Την ίδια στιγμή, η αύξηση των μέσων ωριαίων αποδοχών επιβραδύνθηκε στο 3,1% σε ετήσια βάση, ενώ η ανεργία διαμορφώθηκε στο 4,1%. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι νέες πληθωριστικές πιέσεις δεν προέρχονται πρωτίστως από την αγορά εργασίας, αλλά συνδέονται σε σημαντικό βαθμό με την αυξημένη ζήτηση και τους περιορισμούς στην παραγωγή τεχνολογικού εξοπλισμού.
Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει τις αποφάσεις της Federal Reserve για τα επιτόκια. Η Fed διατήρησε τον Οκτώβριο το εύρος των βασικών επιτοκίων στο 3,75%-4%, ενώ η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα, με την ανάπτυξη να εκτιμάται ότι ξεπέρασε το 3% κατά το τρίτο τρίμηνο. Η ανάγκη για νέες μειώσεις επιτοκίων εμφανίζεται λιγότερο επιτακτική, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο. Παράλληλα, τα υψηλά επιτόκια έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση πιέσεων που οφείλονται σε ελλείψεις παραγωγικής δυναμικότητας και απότομες μεταβολές της ζήτησης.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό PCE του Οκτωβρίου και την απασχόληση του Νοεμβρίου, ενόψει της συνεδρίασης της Fed τον Δεκέμβριο. Τα δεδομένα αυτά αναμένεται να προσφέρουν σαφέστερη εικόνα για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας και την ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και πληθωρισμού. Η διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων, σε συνδυασμό με την ισχυρή οικονομική δραστηριότητα, περιορίζει τα περιθώρια για ταχύτερη νομισματική χαλάρωση.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η ευρύτερη αξιοποίησή της από τις επιχειρήσεις εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την παραγωγικότητα, θα περιορίσει το λειτουργικό κόστος και θα βελτιώσει την αποδοτικότητα της παραγωγής. Μέρος αυτής της εξοικονόμησης θα μπορούσε να μεταφερθεί στους καταναλωτές μέσω χαμηλότερων τιμών. Η μετάβαση, όμως, απαιτεί χρόνο, καθώς η ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών προηγείται της πλήρους αξιοποίησης των παραγωγικών δυνατοτήτων της νέας τεχνολογίας.
