Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ποιοι θα πληρώσουν λιγότερο φόρο το 2027 και ποιοι κινδυνεύουν με επιβαρύνσεις
Διπλή φορολογική ελάφρυνση για περισσότερους από 155.000 αυτοαπασχολουμένους φέρνουν οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα και οι νέοι φορολογικοί συντελεστές. Ποιοι κερδίζουν από τις νέες ρυθμίσεις, τι αλλάζει για νέους, γονείς και επαγγελματίες σε μικρούς οικισμούς και ποιοι μένουν εκτός των ελαφρύνσεων.
Μικρότερο φορολογικό λογαριασμό θα δουν το 2027 χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, καθώς ενεργοποιούνται δύο σημαντικές παρεμβάσεις στη φορολογία τους. Οι αλλαγές αφορούν τόσο τον περιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος όσο και την εφαρμογή χαμηλότερων φορολογικών συντελεστών, με το όφελος να αποτυπώνεται στις φορολογικές δηλώσεις του 2027 για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2026.
Στους βασικούς κερδισμένους βρίσκονται περισσότεροι από 155.000 επαγγελματίες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια φορολογικής συνέπειας. Για αυτούς καταργούνται δύο προσαυξήσεις που επιβάρυναν μέχρι σήμερα το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα: η προσαύξηση κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και εκείνη κατά 5% της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου τζίρου του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Για να εξασφαλίσουν τη συγκεκριμένη ελάφρυνση, οι επαγγελματίες θα πρέπει να πληρούν αυστηρές προϋποθέσεις. Απαραίτητη είναι η διαβίβαση των προβλεπόμενων στοιχείων στην πλατφόρμα myDATA, καθώς και η ολοκλήρωση της διασύνδεσης POS και ταμειακών μηχανών, όπου υπάρχει σχετική υποχρέωση, για ολόκληρο το φορολογικό έτος. Επιπλέον, δεν θα πρέπει να έχουν επιβληθεί σε βάρος τους πρόστιμα από τη φορολογική Αρχή ή την Επιθεώρηση Εργασίας κατά την τελευταία πενταετία, ενώ απαιτείται να έχουν υποβάλει όλες τις προβλεπόμενες δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της ίδιας περιόδου.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς. Η μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος επεκτείνεται σε περιοχές με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ίσχυε προηγουμένως. Εξαίρεση αποτελεί η Περιφέρεια Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων, ενώ στη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους εκμεταλλευτές ταξί, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα θα υπολογίζεται ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, ένας επαγγελματίας που διαθέτει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το αντίστοιχο ποσοστό του τεκμηρίου και όχι με το σύνολο του ποσού. Παράλληλα, προβλέπεται εξαίρεση από την τεκμαρτή φορολόγηση για ανήλικους έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, κυρίως σε περιπτώσεις κληρονομικής διαδοχής.
Πρόσθετες ελαφρύνσεις προκύπτουν από τη νέα φορολογική κλίμακα, με ιδιαίτερο όφελος για τους νεότερους επαγγελματίες και όσους έχουν παιδιά. Για τους αυτοαπασχολουμένους έως 25 ετών προβλέπεται μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ για τις ηλικίες 26 έως 30 ετών ο συντελεστής στο κλιμάκιο από 10.001 έως 20.000 ευρώ μειώνεται στο 9%. Για τους επαγγελματίες με παιδιά, το φορολογικό όφελος μπορεί να κυμανθεί από 200 έως 2.000 ευρώ για ένα παιδί, από 300 έως 2.400 ευρώ για δύο παιδιά και από 650 έως 3.300 ευρώ για τρία παιδιά, ανάλογα με το εισόδημα.
Δεν θα επωφεληθούν, ωστόσο, όλοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες από τις νέες παρεμβάσεις. Όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις φορολογικής συμμόρφωσης παραμένουν εκτός της μείωσης των προσαυξήσεων του τεκμαρτού εισοδήματος, ενώ για επαγγελματίες άνω των 25 ετών, χωρίς παιδιά και με καθαρά κέρδη έως 10.000 ευρώ ενδέχεται να προκύψουν πρόσθετες επιβαρύνσεις. Αυτό συνδέεται με την αύξηση της ελάχιστης τεκμαρτής βάσης λόγω της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού, ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος.