Συναγερμός για τα σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα: Πάνω από 300 συστήματα ψύξης εκτεθειμένα σε κυβερνοεπιθέσεις
Επείγουσα προειδοποίηση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας προς την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, μετά τις επιθέσεις που έπληξαν εκατοντάδες καταστήματα στην Ευρώπη. Πώς χάκερ μπορούν να προκαλέσουν καταστροφή προϊόντων εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ μέσω των συστημάτων ψύξης.
Σοβαρό ζήτημα κυβερνοασφάλειας για τα ελληνικά σούπερ μάρκετ αναδεικνύει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, καθώς περισσότερα από 300 συστήματα ελέγχου ψύξης στη χώρα εμφανίζονται εκτεθειμένα στο διαδίκτυο. Ο κίνδυνος αφορά τη δυνατότητα κακόβουλων χρηστών να αποκτήσουν απομακρυσμένη πρόσβαση σε ψυγεία και καταψύκτες, προκαλώντας αλλοιώσεις και καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων νωπών και κατεψυγμένων προϊόντων.
Για τον λόγο αυτό, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας απέστειλε στις 3 Νοεμβρίου επείγουσα επιστολή προς την Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και τον πρόεδρό της, Ιωάννη Μασούτη, ζητώντας την άμεση ενημέρωση των επιχειρήσεων του κλάδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής, τα εκτεθειμένα συστήματα αφορούν κυρίως ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel.
Η προειδοποίηση έρχεται μετά από διαδοχικές κυβερνοεπιθέσεις σε ευρωπαϊκές αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Νοεμβρίου επηρεάστηκαν περισσότερα από 100 καταστήματα σε Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Σουηδία, Ιρλανδία και Εσθονία. Μεταξύ των επιχειρήσεων που βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν οι Delhaize, Carrefour, Spar, ICA, Coop και SuperValu. Είχε προηγηθεί, τον Οκτώβριο, αντίστοιχη επίθεση στη Γαλλία, η οποία σύμφωνα με τεχνική έκθεση της CyberPax επηρέασε περίπου 700 καταστήματα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι επιθέσεις. Οι δράστες φέρονται να απέκτησαν πρόσβαση στους ηλεκτρονικούς ελεγκτές των συστημάτων ψύξης και να ενεργοποίησαν παρατεταμένους κύκλους απόψυξης, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία-στόχο ακόμη και στους 50 βαθμούς Κελσίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κύκλοι απόψυξης επεκτάθηκαν από τη μία στις οκτώ ώρες, με αποτέλεσμα την καταστροφή εμπορευμάτων και την πρόκληση ζημιών στον εξοπλισμό.
Οι οικονομικές απώλειες από τα περιστατικά ήταν σημαντικές. Σύμφωνα με την έκθεση της CyberPax, η διοίκηση της γαλλικής Intermarché έκανε λόγο για ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε εθνικό επίπεδο, ενώ ένα κατάστημα της Leclerc στην Αλσατία φέρεται να έχασε εμπορεύματα αξίας 220.000 ευρώ. Στο Βέλγιο, επιχείρηση εμπορίας κρέατος κατέγραψε απώλειες περίπου 15.000 ευρώ, όταν η θερμοκρασία σε ψυκτικό θάλαμο έφτασε τους 18 βαθμούς.
Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε παλαιότερους ελεγκτές που δεν λαμβάνουν πλέον ενημερώσεις ασφαλείας, αλλά και στη δυνατότητα μόνιμης απομακρυσμένης πρόσβασης από εξωτερικούς συνεργάτες συντήρησης. Η έκθεση της CyberPax είχε εντοπίσει στις 12 Οκτωβρίου συνολικά 2.752 κονσόλες Danfoss προσβάσιμες από το διαδίκτυο, εκ των οποίων οι 1.590 βρίσκονταν στη Γαλλία. Η Ελλάδα δεν είχε συμπεριληφθεί στην αρχική καταμέτρηση, ωστόσο μεταγενέστερος έλεγχος της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας εντόπισε περισσότερα από 300 εκτεθειμένα συστήματα στη χώρα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει και η λειτουργία των συναγερμών θερμοκρασίας. Η CyberPax επισημαίνει ότι πρέπει να λειτουργούν ανεξάρτητα από τους ελεγκτές ψύξης, ώστε μια ενδεχόμενη παραβίαση να μην επηρεάζει ταυτόχρονα τόσο τη λειτουργία των ψυγείων όσο και τη δυνατότητα έγκαιρης ειδοποίησης του προσωπικού. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το ζήτημα της ασφαλιστικής κάλυψης, καθώς οι επιχειρήσεις καλούνται να εξετάσουν εάν τα συμβόλαιά τους περιλαμβάνουν περιπτώσεις κυβερνοδολιοφθοράς σε φυσικό εξοπλισμό και τις επακόλουθες απώλειες εμπορευμάτων.
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας ζητά από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ να αποσυνδέσουν τους ελεγκτές ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο, να περιορίσουν την απομακρυσμένη πρόσβαση μέσω ασφαλών συνδέσεων VPN με πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση και να αλλάξουν τους προεπιλεγμένους κωδικούς πρόσβασης. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη αντικατάστασης του παρωχημένου εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον με ενημερώσεις ασφαλείας.
