Πλασματικά έτη ασφάλισης: Πώς η εξαγορά τους οδηγεί έως και 7 χρόνια νωρίτερα στη σύνταξη
Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να αξιοποιήσουν τον πλασματικό χρόνο για να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας, ποιες προϋποθέσεις ισχύουν για Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και πόσα χρόνια μπορούν να αναγνωρίσουν.
Έξοδο στη σύνταξη έως και 5 με 7 χρόνια νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας μπορούν να εξασφαλίσουν χιλιάδες ασφαλισμένοι μέσω της εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης. Η συγκεκριμένη δυνατότητα επιτρέπει τη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης, ώστε να κατοχυρωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις, ιδιαίτερα για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά πριν από το 1993.
Το βασικό πλεονέκτημα των πλασματικών ετών είναι ότι μπορούν να καλύψουν ασφαλιστικό χρόνο που απαιτούνταν έως το 2012, προκειμένου να ενεργοποιηθούν παλαιότερες και ευνοϊκότερες συνταξιοδοτικές διατάξεις. Για τους ασφαλισμένους αυτής της κατηγορίας, η συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών ή ετών ασφάλισης μπορεί να μεταβάλει σημαντικά το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μητέρας ασφαλισμένης στο ΙΚΑ πριν από το 1993, η οποία είχε 5.100 ημέρες ασφάλισης το 2011, ανήλικο παιδί και συμπλήρωσε το 52ο έτος της ηλικίας της το 2018. Για να κατοχυρώσει δικαίωμα με τις διατάξεις για τις μητέρες ανηλίκων, έπρεπε να διαθέτει 5.500 ημέρες ασφάλισης. Αναγνωρίζοντας 400 ημέρες από χρόνο ανεργίας, ασθένειας, σπουδών ή κενών ασφάλισης, μπορεί να συμπληρώσει την απαιτούμενη προϋπόθεση και να διεκδικήσει μειωμένη σύνταξη στα 60 έτη και 2 μήνες, αντί να περιμένει έως τα 67.
Διαφορετικές δυνατότητες έχουν οι ασφαλισμένοι που ξεκίνησαν την ασφάλισή τους μετά το 1993. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία, η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συμπλήρωση της 40ετίας, η οποία επιτρέπει την καταβολή πλήρους σύνταξης στα 62. Ενδεικτικά, ασφαλισμένος με 32 χρόνια ασφάλισης το 2026 και ηλικία 57 ετών μπορεί να εξαγοράσει τρία πλασματικά έτη, αυξάνοντας τον ασφαλιστικό του χρόνο στα 35 χρόνια. Με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας του θα έχει συγκεντρώσει 40 χρόνια ασφάλισης, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο των 67 ετών.
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να βοηθήσει στη συμπλήρωση διαφορετικών συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η 40ετία για συνταξιοδότηση στα 62, η 35ετία έως το 2012 για παλαιούς ασφαλισμένους σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ, καθώς και η 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010 ή κατά τα έτη 2011 και 2012. Αντίστοιχες δυνατότητες προβλέπονται για τρίτεκνους γονείς στο Δημόσιο, μητέρες ασφαλισμένες σε ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, καθώς και μητέρες με ανήλικο τέκνο που χρειάζονται 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012. Στις περιπτώσεις του ΙΚΑ περιλαμβάνονται επίσης ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012 και διαδοχική ασφάλιση.
Τα ανώτατα όρια αναγνώρισης διαφέρουν ανάλογα με το Ταμείο και την κατηγορία του ασφαλισμένου. Στο Δημόσιο μπορούν να αναγνωριστούν από 4 έως 7 πλασματικά έτη, ενώ προστίθενται έως 5 έτη λόγω τέκνων, με αποτέλεσμα ο συνολικός αναγνωρίσιμος χρόνος να φτάνει έως και τα 12 έτη. Για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010 αναγνωρίζονται, μεταξύ άλλων, η στρατιωτική υπηρεσία, η εκπαιδευτική άδεια έως 5 έτη, η γονική άδεια ανατροφής και ο χρόνος τέκνων για τις μητέρες.
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους στο ΙΚΑ και στα Ειδικά Ταμεία, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων του 2011 μπορεί να φτάσει έως τα 4 έτη, ενώ για το 2012 έως τα 5 έτη. Στις αναγνωρίσιμες περιόδους περιλαμβάνονται η στρατιωτική θητεία, η ανεργία, οι σπουδές, ο χρόνος τέκνων και τα κενά ασφάλισης. Για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων από το 2013 και μετά, προβλέπεται αναγνώριση έως 7 ετών, προκειμένου να συμπληρωθούν τα 40 χρόνια ασφάλισης και να καταστεί δυνατή η συνταξιοδότηση στα 62.
Αντίστοιχη δυνατότητα έχουν οι ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις εξαγορές για τη συμπλήρωση της 35ετίας έως το 2012 και τη συνταξιοδότηση στα 62. Για τη συμπλήρωση της 35ετίας το 2011 αναγνωρίζονται έως 4 έτη, ενώ για το 2012 έως 5 έτη. Επιπλέον, μπορούν να αναγνωρίσουν έως 5 έτη από τον χρόνο άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας πριν από την εγγραφή τους στα αντίστοιχα ασφαλιστικά ταμεία. Σε όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων επιτρέπεται η υποβολή μίας ή περισσότερων αιτήσεων εξαγοράς, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνεται το ανώτατο όριο αναγνώρισης που προβλέπει η νομοθεσία.
