ΑΑΔΕ: Αυτόματα εκκαθαριστικά και πρόστιμα για όσους δεν υπέβαλαν φορολογικές δηλώσεις
Η Εφορία ενεργοποιεί ψηφιακούς ελέγχους για τον εντοπισμό φορολογουμένων που παρέλειψαν να υποβάλουν δήλωση εισοδήματος. Πώς υπολογίζονται οι φόροι, ποια στοιχεία αξιοποιούνται και τι πρόστιμα προβλέπονται για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Σε πλήρη αυτοματοποίηση περνά η διαδικασία εντοπισμού και φορολόγησης όσων δεν υπέβαλαν τις απαιτούμενες φορολογικές δηλώσεις, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) να αξιοποιεί ειδικό ψηφιακό σύστημα για την έκδοση εκκαθαριστικών. Ο νέος μηχανισμός επιτρέπει τον προσδιορισμό του φόρου με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία, ενώ παράλληλα ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την επιβολή προστίμων. Στόχος είναι να περιοριστούν οι περιπτώσεις φορολογικής ασυνέπειας και να επιταχυνθεί η βεβαίωση των οφειλών.
Παρά το γεγονός ότι η φετινή περίοδος υποβολής δηλώσεων ολοκληρώθηκε με αυξημένο αριθμό εμπρόθεσμων υποβολών, εξακολουθούν να υπάρχουν φορολογούμενοι που δεν εκπλήρωσαν τη σχετική υποχρέωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα 6.737.763 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυξημένες κατά 31.672 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, οι οποίες αφορούσαν συνολικά 8.954.982 φυσικά πρόσωπα. Παράλληλα, κατατέθηκαν 385.515 δηλώσεις από νομικά πρόσωπα, έναντι 362.682 το 2025.
Ο εντοπισμός των υπόχρεων πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, οι οποίες αξιοποιούν στοιχεία από προηγούμενες φορολογικές δηλώσεις, το σύστημα myDATA, δεδομένα ΦΠΑ και πληροφορίες που διαβιβάζονται από τρίτους φορείς. Στις πηγές δεδομένων περιλαμβάνονται εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και εταιρείες κοινής ωφέλειας. Με βάση τις πληροφορίες αυτές, η φορολογική διοίκηση εκτιμά τα εισοδήματα και την οικονομική δραστηριότητα κάθε υπόχρεου, προκειμένου να προσδιορίσει τη φορολογική επιβάρυνση που αντιστοιχεί στην εκκρεμή δήλωση.
Η διαδικασία αφορά τόσο φυσικά πρόσωπα όσο και επιχειρήσεις που δεν υπέβαλαν τα προβλεπόμενα έντυπα, όπως τα Ε1, Ε3 και Ν. Τα εκκαθαριστικά αναρτώνται στους προσωπικούς λογαριασμούς των φορολογουμένων στην πλατφόρμα myAADE, ενώ αποστέλλεται σχετική ηλεκτρονική ειδοποίηση. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η ΑΑΔΕ και μπορεί να περιλαμβάνει, ανάλογα με το φορολογικό έτος και την περίπτωση, πρόσθετες επιβαρύνσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Οι φορολογούμενοι που διαφωνούν με το ποσό του εκκαθαριστικού έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν δήλωση για το αντίστοιχο φορολογικό έτος, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική υποχρέωση επανεξετάζεται με βάση τα πραγματικά στοιχεία που δηλώνονται και όχι αποκλειστικά τις εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης. Η δυνατότητα αυτή αφορά και τις περιπτώσεις στις οποίες τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποτυπώνουν με ακρίβεια την οικονομική κατάσταση του φορολογουμένου.
Παράλληλα, αυτοματοποιείται η επιβολή προστίμων για εκπρόθεσμες αρχικές και τροποποιητικές δηλώσεις. Η διαδικασία εφαρμόζεται σε νομικά πρόσωπα από τον Μάρτιο και επεκτάθηκε στα φυσικά πρόσωπα από τον Ιούλιο, καλύπτοντας, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, φορολογικές υποχρεώσεις από το 2014 και μετά. Η εφαρμογή της προϋποθέτει ότι η υπόθεση δεν έχει παραγραφεί και ότι δεν έχει προηγηθεί εντολή ελέγχου, σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες.
Τα πρόστιμα διαφοροποιούνται ανάλογα με την κατηγορία του φορολογουμένου και τα λογιστικά βιβλία που τηρεί. Για φυσικά πρόσωπα που δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ, ενώ για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά βιβλία το ποσό ανέρχεται σε 250 ευρώ. Για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία, το πρόστιμο φτάνει τα 500 ευρώ. Με την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας, η πράξη επιβολής προστίμου κοινοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
