Νέες επιβαρύνσεις στα δέματα από την Κίνα
Αλλάζουν τα δεδομένα για τις ηλεκτρονικές αγορές από Temu, Shein και AliExpress – Πώς λειτουργούν ο δασμός των 3 ευρώ και το νέο τέλος των 2 ευρώ, ενώ οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν μείωση στις αποστολές μικροδεμάτων προς την Ευρώπη.
Νέα επιβάρυνση 2 ευρώ για τα μικροδέματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες αναμένεται να εφαρμοστεί από την 1η Νοεμβρίου 2026, προσθέτοντας ένα ακόμη κόστος στις ηλεκτρονικές αγορές από πλατφόρμες όπως η Temu, η Shein και η AliExpress. Το νέο τέλος έρχεται να προστεθεί στον δασμό των 3 ευρώ που εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου για εισαγόμενα αγαθά αξίας έως 150 ευρώ, ανεβάζοντας τη συνολική επιβάρυνση στα 5 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος, στις περιπτώσεις που εφαρμόζονται και οι δύο χρεώσεις.
Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στην προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει την ανεξέλεγκτη αύξηση των μικροδεμάτων χαμηλής αξίας και να αντιμετωπίσει τις συνθήκες ανταγωνισμού που έχουν διαμορφωθεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Το 2025 εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια είδη χαμηλής αξίας, έναντι 1,4 δισεκατομμυρίων το 2022, με το 93% να προέρχεται από την Κίνα. Η μεγάλη εισροή προϊόντων χαμηλού κόστους έχει ενισχύσει σημαντικά τις ασιατικές πλατφόρμες, ασκώντας παράλληλα πιέσεις στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λιανικής.
Το ύψος της επιβάρυνσης εξαρτάται από τα διαφορετικά είδη προϊόντων που περιλαμβάνονται σε μια αποστολή. Ο δασμός των 3 ευρώ δεν υπολογίζεται απαραίτητα ανά δέμα ή τεμάχιο, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος, βάσει της τελωνειακής κατάταξής του. Με την προσθήκη του νέου τέλους των 2 ευρώ, μια αποστολή με δύο ίδια στυλό επιβαρύνεται συνολικά με 5 ευρώ, εφόσον κατατάσσονται στην ίδια κατηγορία. Αντίθετα, ένα πακέτο που περιλαμβάνει στυλό, σημειωματάριο και μπρελόκ μπορεί να επιβαρυνθεί με συνολικά 15 ευρώ, εφόσον τα προϊόντα υπάγονται σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες.
Οι πρώτες επιπτώσεις από την εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ έχουν ήδη αποτυπωθεί στις εμπορευματικές ροές. Σύμφωνα με στοιχεία των γαλλικών τελωνείων που επικαλέστηκε το υπουργείο Οικονομίας της χώρας, ο αριθμός των μικροδεμάτων που εισέρχονται στην ΕΕ μειώθηκε κατά 30% έως 40% μετά την εφαρμογή του μέτρου την 1η Ιουλίου 2026. Την ίδια περίοδο, η μέση αξία των δεμάτων αυξήθηκε από τα 8,82 στα 11,47 ευρώ, εξέλιξη που ενδέχεται να συνδέεται με την προσπάθεια των καταναλωτών να συγκεντρώνουν περισσότερα προϊόντα σε μία παραγγελία, περιορίζοντας την αναλογική επιβάρυνση.
Στην Ελλάδα, οι κινεζικές πλατφόρμες διατηρούν ισχυρή παρουσία. Η Temu κατέγραψε περίπου 3,1 εκατομμύρια μέσους μηνιαίους ενεργούς χρήστες το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ενώ η Shein είχε 2,7 εκατομμύρια το πρώτο εξάμηνο και η AliExpress 1,64 εκατομμύρια το δεύτερο. Τα στοιχεία αφορούν ενεργούς χρήστες και όχι αποκλειστικά αγοραστές. Παράλληλα, εκτιμήσεις από τον κλάδο των ταχυμεταφορών κάνουν λόγο για αισθητή υποχώρηση στις αφίξεις δεμάτων από την Κίνα μετά την εφαρμογή του νέου δασμού, με την πτώση σε ορισμένες περιπτώσεις να εκτιμάται ότι έφτασε έως και το 50% σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες. Οι εκτιμήσεις αυτές, ωστόσο, δεν αποτελούν επίσημο συνολικό απολογισμό της αγοράς.
Για να περιορίσουν τις επιπτώσεις των νέων χρεώσεων, οι κινεζικές πλατφόρμες προσαρμόζουν το μοντέλο λειτουργίας τους, ενισχύοντας τις ευρωπαϊκές αποθήκες και τις συνεργασίες με τοπικούς πωλητές. Η Temu έχει θέσει ως στόχο έως και το 80% των ευρωπαϊκών πωλήσεών της να εξυπηρετείται μελλοντικά μέσω τοπικών συνεργατών και διανομής, ενώ η Shein διαθέτει μεγάλο κέντρο logistics στην Πολωνία. Η μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της διανομής εντός Ευρώπης μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τις απευθείας αποστολές από την Κίνα, διατηρώντας παράλληλα την παρουσία των προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
