Nokia: Από την κυριαρχία στα κινητά στην κρίση και τη μεγάλη επιστροφή μέσω της τεχνητής νοημοσύνης
Η φινλανδική εταιρεία που έγινε σύμβολο της κινητής τηλεφωνίας αλλάζει επιχειρηματική ταυτότητα, επενδύοντας στα δίκτυα τεχνητής νοημοσύνης και στα data centers. Η στρατηγική συνεργασία με τη Nvidia, η εξαγορά της Infinera και η άνοδος της μετοχής σηματοδοτούν τη νέα εποχή της.
Η Nokia ξεκίνησε την πορεία της τον 19ο αιώνα ως επιχείρηση παραγωγής χαρτιού στη Φινλανδία, για να εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους ομίλους τηλεπικοινωνιών παγκοσμίως. Τα κινητά τηλέφωνά της, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το θρυλικό 3310 και το παιχνίδι «φιδάκι», κυριάρχησαν στην αγορά για χρόνια. Ωστόσο, η αδυναμία έγκαιρης προσαρμογής στην εποχή των smartphones και των οθονών αφής, σε συνδυασμό με την άνοδο της Apple και του iPhone, οδήγησε σε δραματική υποχώρηση της θέσης της. Το 2014, η Nokia πούλησε τον κλάδο συσκευών και υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας στη Microsoft, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής.
Η εταιρεία δεν εγκατέλειψε, ωστόσο, τον τεχνολογικό κλάδο. Το 2015 πούλησε την υπηρεσία χαρτών HERE σε κοινοπραξία γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών έναντι 2,8 δισ. ευρώ, ενώ την ίδια χρονιά ανακοίνωσε την εξαγορά της Alcatel-Lucent, η οποία ολοκληρώθηκε το 2016 με αποτίμηση περίπου 15,6 δισ. ευρώ. Η συμφωνία έφερε στον όμιλο και τα Bell Labs, ένα από τα ιστορικότερα ερευνητικά κέντρα στον χώρο των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής. Στόχος ήταν η ενίσχυση της παρουσίας της Nokia στον εξοπλισμό δικτύων, σε μια περίοδο κατά την οποία η κινητή τηλεφωνία περνούσε σε νέα τεχνολογική φάση.
Η ανάπτυξη των δικτύων 5G αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. Η Nokia αντιμετώπισε ισχυρό ανταγωνισμό από τη σουηδική Ericsson και την κινεζική Huawei, ενώ η αρχική επιλογή ακριβών μικροεπεξεργαστών επιβάρυνε την ανταγωνιστικότητά της. Το 2019 προχώρησε στην αναστολή καταβολής μερίσματος και η μετοχή της δέχθηκε ισχυρές πιέσεις. Την αναδιοργάνωση της εταιρείας ανέλαβε από το 2020 ο Πέκα Λούντμαρκ, ο οποίος περιόρισε το κόστος, απλοποίησε τη λειτουργία της και επιχείρησε να διευρύνει την πελατειακή βάση πέρα από τους παραδοσιακούς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους. Σημαντικό βήμα αποτέλεσε η εξαγορά της αμερικανικής Infinera, έναντι περίπου 2,3 δισ. δολαρίων, η οποία ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και ενίσχυσε την παρουσία της Nokia στα οπτικά δίκτυα και στις υποδομές των μεγάλων data centers.
Η νέα στρατηγική απέκτησε σαφέστερο προσανατολισμό με την ανάληψη της ηγεσίας από τον Τζάστιν Χόταρντ τον Απρίλιο του 2025. Με προηγούμενη εμπειρία στην Intel και στην HPE, ο νέος διευθύνων σύμβουλος έθεσε ως προτεραιότητα τη μετατροπή της Nokia σε βασικό προμηθευτή υποδομών για την τεχνητή νοημοσύνη. Καθοριστική εξέλιξη ήταν η επένδυση της Nvidia, η οποία τον Οκτώβριο του 2025 διέθεσε 1 δισ. δολάρια για την απόκτηση ποσοστού 2,9% στη Nokia. Η συνεργασία επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στην τεχνολογία AI-RAN, η οποία επιτρέπει στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας να υποστηρίζουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης κοντά στον τελικό χρήστη. Παράλληλα, η Nokia επιδιώκει να αξιοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση για οπτικές ίνες, δίκτυα IP και εξοπλισμό που συνδέει τους υπολογιστικούς πόρους των data centers.
Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης, τον Νοέμβριο του 2025 η εταιρεία διαμόρφωσε δύο βασικούς επιχειρηματικούς πυλώνες: τις υποδομές δικτύων, που περιλαμβάνουν οπτικά και σταθερά δίκτυα, και τις κινητές υποδομές, με έμφαση στα κινητά δίκτυα και στην ανάπτυξη του 6G. Η στρατηγική αυτή αποτυπώνεται και στα οικονομικά αποτελέσματα του 2025. Οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 2% σε σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες, ενώ τα συγκρίσιμα λειτουργικά κέρδη διαμορφώθηκαν στα 2 δισ. ευρώ και οι ελεύθερες ταμειακές ροές στα 1,5 δισ. ευρώ. Οι δραστηριότητες Network Infrastructure ενισχύθηκαν από τα 6,3 δισ. ευρώ στα 7,6 δισ. ευρώ, την ώρα που τα έσοδα από το Mobile Infrastructure υποχώρησαν από τα 12,2 δισ. ευρώ στα 11,4 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η Nokia περιορίζει την παρουσία της στην κινεζική αγορά, όπου ο ανταγωνισμός από τη Huawei και τη ZTE έχει μειώσει σημαντικά το μερίδιό της. Μετά την απόκτηση του πλήρους ελέγχου της Nokia Shanghai Bell, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να κλείσει σχεδόν όλες τις μονάδες της στην ηπειρωτική Κίνα έως το τέλος του 2026. Τα έσοδά της στην ευρύτερη κινεζική αγορά μειώθηκαν από περίπου 2,2 δισ. ευρώ το 2018 σε 913 εκατ. ευρώ το 2025. Αντίθετα, η δραστηριότητα που συνδέεται με τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και τα μεγάλα υπολογιστικά κέντρα αποτελεί πλέον βασικό πεδίο ανάπτυξης, καθώς οι ανάγκες για ταχύτερη και μεγαλύτερης χωρητικότητας μεταφορά δεδομένων αυξάνονται.
Παράλληλα, το όνομα Nokia εξακολουθεί να εμφανίζεται στην αγορά κινητών τηλεφώνων μέσω της φινλανδικής HMD Global, η οποία διαθέτει άδεια χρήσης του εμπορικού σήματος. Η HMD αναβίωσε μοντέλα όπως το 3310 και το 3210, αξιοποιώντας τη νοσταλγία για τα κλασικά κινητά και τη ζήτηση για απλές συσκευές, ιδιαίτερα σε αγορές όπως η Ινδία, η Αφρική και η Μέση Ανατολή. Η Nokia εισπράττει δικαιώματα από τη χρήση του ονόματός της, χωρίς να αναλαμβάνει το κόστος σχεδιασμού και παραγωγής των συσκευών. Παράλληλα, η μονάδα Nokia Technologies αποκομίζει έσοδα από την αδειοδότηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τα οποία συνδέονται με τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται σε σύγχρονα smartphones.
Η προοπτική επιστροφής της Nokia στην κατασκευή smartphones δεν αποτελεί, προς το παρόν, μέρος της στρατηγικής της. Η εταιρεία εστιάζει στην αγορά επιχειρηματικών πελατών, με βασικούς άξονες τις υποδομές για data centers, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας και την τεχνολογία 6G. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, η επέκταση των υπολογιστικών κέντρων και η ανάγκη για μεγαλύτερες ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τον όμιλο, ενώ η συνεργασία με τη Nvidia ενισχύει τη θέση του σε μια αγορά με αυξανόμενες επενδύσεις. Η μετοχή της Nokia έχει καταγράψει σημαντική άνοδο, περίπου 130% μέσα σε έναν χρόνο, καθώς οι επενδυτές στρέφουν την προσοχή τους στη νέα επιχειρηματική κατεύθυνση της εταιρείας.
