Ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών: Στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης η Ελλάδα
Σχεδόν οι μισές ποσότητες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο συλλέγει η χώρα σε ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απόβλητα. Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat για το 2024 και πώς αυξάνεται ο όγκος των συσκευών που διατίθενται στην αγορά.
Χαμηλές επιδόσεις στην ανακύκλωση ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών καταγράφει η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024. Η χώρα συγκέντρωσε μόλις 6,76 κιλά ηλεκτρονικών αποβλήτων ανά κάτοικο, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τα 12,3 κιλά. Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες επιδόσεις, ξεπερνώντας μόνο τη Μάλτα, με 6,43 κιλά ανά κάτοικο, την Πορτογαλία, με 6 κιλά, και την Κύπρο, με 4,7 κιλά.
Η εικόνα αναδεικνύει τις δυσκολίες στη συλλογή και τη διαχείριση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, όπως ψυγεία, πλυντήρια, κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Πρόκειται για συσκευές που, όταν ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους, χρειάζονται ειδική διαχείριση, καθώς περιέχουν υλικά που μπορούν να ανακτηθούν και να επαναχρησιμοποιηθούν, αλλά και εξαρτήματα που απαιτούν κατάλληλη επεξεργασία.
Η διαφορά μεταξύ νέων συσκευών και ανακύκλωσης
Ένα ακόμη στοιχείο της Eurostat αφορά την ποσότητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που διατέθηκε στην αγορά το 2024. Στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν 18,04 κιλά νέων συσκευών ανά κάτοικο, έναντι 32,4 κιλών κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σύγκριση των δύο μεγεθών αναδεικνύει την απόσταση μεταξύ των νέων προϊόντων που εισέρχονται στην αγορά και των ηλεκτρονικών αποβλήτων που συλλέγονται.
Η διαφορά αυτή δεν σημαίνει ότι οι συσκευές που αγοράζονται σε μια χρονιά πρέπει να ανακυκλώνονται όλες την ίδια περίοδο. Πολλά προϊόντα παραμένουν σε χρήση για αρκετά χρόνια, ενώ άλλα αποθηκεύονται στα σπίτια όταν παύουν να χρησιμοποιούνται. Υπάρχουν επίσης συσκευές που μπορεί να καταλήγουν εκτός των οργανωμένων συστημάτων συλλογής και ανακύκλωσης, δυσχεραίνοντας την καταγραφή και την ορθή διαχείρισή τους.
Αύξηση 79% στη διάθεση ηλεκτρικού εξοπλισμού στην ΕΕ
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ποσότητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού που διατέθηκε στην αγορά αυξήθηκε κατά 79% από το 2015 έως το 2024. Ειδικότερα, από 18,1 κιλά ανά κάτοικο το 2015 έφτασε στα 32,4 κιλά το 2024. Σημαντική συμβολή στην αύξηση είχαν οι μεγάλες ηλεκτρικές συσκευές, όπως τα πλυντήρια ρούχων, τα πλυντήρια πιάτων και τα φωτοβολταϊκά πάνελ.
Αντίθετα, η συλλογή ηλεκτρονικών αποβλήτων αυξήθηκε με πιο αργό ρυθμό. Από 7,3 κιλά ανά κάτοικο το 2015 έφτασε στα 12,3 κιλά το 2024, ενώ σε σύγκριση με το 2023 καταγράφηκε αύξηση κατά 0,7 κιλά ανά κάτοικο. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρότι συλλέγονται μεγαλύτερες ποσότητες αποβλήτων σε σχέση με το παρελθόν, η διαχείρισή τους εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τις ευρωπαϊκές χώρες.
Ποιες χώρες καταγράφουν τις υψηλότερες επιδόσεις
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης ως προς τη συλλογή ηλεκτρονικών αποβλήτων το 2024 βρέθηκαν η Βουλγαρία, με 18,9 κιλά ανά κάτοικο, η Τσεχία, με 17,8 κιλά, και η Γαλλία, με 17,7 κιλά. Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες ποσότητες καταγράφηκαν στην Κύπρο, στην Πορτογαλία και στη Μάλτα, με την Ελλάδα να βρίσκεται επίσης κοντά στο κατώτερο άκρο της κατάταξης.
Όσον αφορά τη διάθεση νέου ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού στην αγορά, τις υψηλότερες ποσότητες ανά κάτοικο κατέγραψαν η Αυστρία, με 38,2 κιλά, η Γερμανία, με 38 κιλά, και η Δανία, με 37 κιλά. Η Ελλάδα βρέθηκε στις χαμηλότερες θέσεις και σε αυτή την κατηγορία, με 18,04 κιλά ανά κάτοικο, γεγονός που αποτυπώνει τη διαφορά στο μέγεθος της αγοράς σε σχέση με αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
