Ευρώπη: Στους δρόμους και οι Πορτογάλοι για στεγαστικό και ακρίβεια, οι Έλληνες πότε;;

της Ιωάννας Λιούτα

Η στεγαστική κρίση και ο καλπάζων πληθωρισμός παύουν να αποτελούν μεμονωμένα εθνικά ζητήματα και μετατρέπονται σε μια πανευρωπαϊκή «ωρολογιακή βόμβα». Μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις στην Ισπανία, η Πορτογαλία βρίσκεται πλέον στον «χορό» των διαδηλώσεων, με χιλιάδες πολίτες να κατέβηκαν στους δρόμους σε πέντε μεγάλες πόλεις της χώρας, εκφράζοντας την απόγνωσή τους για τα δυσβάσταχτα ενοίκια και το υψηλό κόστος ζωής.

Η κινητοποίηση οργανώθηκε από περίπου 40 συλλογικότητες, συνδικάτα, οργανώσεις για τα δικαιώματα στη στέγαση, την κλιματική δράση και την κοινωνική ένταξη. Το κεντρικό σύνθημα των διαδηλωτών συμπυκνώνει την καθημερινή σκληρή πραγματικότητα: «Ζούμε δουλεύοντας και εξαντλούμαστε για να καταφέρουμε να φτάσει ο μισθός μέχρι το τέλος του μήνα, να καλύψουμε την αύξηση στις τιμές των καυσίμων και τα βασικά έξοδα, αλλά και να μη χάσουμε το σπίτι μας». Σύμφωνα με τους διοργανωτές, έχει γίνει πλέον αδύνατο να επιβιώσει κάποιος σε μια χώρα όπου το ενοίκιο απορροφά τον μισό μισθό και το υπόλοιπο εισόδημα εξαφανίζεται στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στα πρατήρια καυσίμων.

Η κοινωνική δυσαρέσκεια τροφοδοτείται και από τις πολιτικές εξελίξεις. Την ίδια στιγμή που οι πολίτες διαμαρτύρονται, το κοινοβούλιο της Πορτογαλίας ενέκρινε πρόσφατα επί της αρχής μια νέα αμφιλεγόμενη πρόταση νόμου για τις μισθώσεις. Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα αύξησης των ενοικίων χωρίς νομικά καθορισμένο όριο ,μέχρι πρότινος το πλαφόν βρισκόταν στο 2%, ενώ επισπεύδει τη διαδικασία έξωσης σε περίπτωση μη καταβολής ενοικίου, μειώνοντας τα χρονικά περιθώρια από τους τρεις στους δύο μήνες. Παράλληλα, εξετάζεται η κατάργηση των ορίων στις εγγυήσεις που ζητούν οι ιδιοκτήτες. Το νομοσχέδιο αυτό πέρασε χάρη στην αποχή του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.

Οι διαδηλωτές ζητούν αυστηρό κρατικό έλεγχο στις τιμές των βασικών αγαθών και της ενέργειας, καθώς και ριζικά μέτρα για την αποκλιμάκωση της στεγαστικής κρίσης, απαιτώντας πολιτικές ανάλογες με εκείνες που διεκδικούνται στη Γαλλία και την Ισπανία.

Το κλίμα στην Ισπανία παραμένει τεταμένο, μετά τις μεγαλειώδεις πορείες που πραγματοποιήθηκαν σε Μαδρίτη και άλλες πόλεις. Οι ισπανικές κινητοποιήσεις απέκτησαν βαρύ συμβολικό χαρακτήρα, καθώς αφιερώθηκαν στη μνήμη της 87χρονης Maricarmen Abascal. Η ηλικιωμένη γυναίκα έγινε το τραγικό σύμβολο της στεγαστικής κρίσης, καθώς έχασε τη ζωή της στις 7 Οκτωβρίου ,λίγες ημέρες αφότου μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο λόγω της έξωσής της από το σπίτι όπου ζούσε για περισσότερα από 70 χρόνια, χωρίς να προλάβει να επιστρέψει σε αυτό παρά τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί. Ο θάνατός της αναζωπύρωσε το κύμα οργής κατά των εξώσεων και υπέρ του αναφαίρετου δικαιώματος στην αξιοπρεπή στέγαση.

Τα μηνύματα από την Ιβηρική Χερσόνησο αποτυπώνουν μια βαθιά κοινωνική κρίση που εξαπλώνεται στην Ευρώπη. Η αύξηση του κόστους στέγασης, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τις αναιμικές αυξήσεις στα εισοδήματα, οδηγεί εκατομμύρια πολίτες στα όρια της φτώχειας. Καθώς οι κυβερνήσεις δείχνουν ανίκανες να τιθασεύσουν την κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων, οι πολίτες επιλέγουν τον δρόμο του αγώνα, στέλνοντας μήνυμα ότι η στέγη και η επιβίωση δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.