Coco-Mat στην Ακρόπολη: Επτά χρόνια δικαστικών αποφάσεων χωρίς κατεδάφιση…
Coco-Mat στην Ακρόπολη: Γιατί δεν έχουν γκρεμιστεί ακόμη οι αυθαίρετοι όροφοι -Τι αποκαλύπτει το νέο πρακτικό του ΣτΕ
Παρά τις αλλεπάλληλες παρεμβάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, τις χρηματικές κυρώσεις και τις δεσμεύσεις της Διοίκησης, η υπόθεση εξακολουθεί να βρίσκεται στο στάδιο των τεχνικών μελετών. Το νέο πρακτικό του Τριμελούς Συμβουλίου Συμμόρφωσης του ΣτΕ αποκαλύπτει τόσο τους λόγους της πολυετούς καθυστέρησης όσο και το χρονοδιάγραμμα των επόμενων ενεργειών, ενώ επιβάλλει νέα χρηματική κύρωση ύψους 20.000 ευρώ στο Δημόσιο.
Η υπόθεση αφορά το δεκαώροφο ξενοδοχείο της εταιρείας Μπλε Κέδρος ΑΕΕΑΠ, επί της οδού Φαλήρου 5 και παρόδου Συγγρού 34, σε απόσταση αναπνοής από την Ακρόπολη. Πρόκειται για ένα κτίριο ύψους 36,65 μέτρων, για το οποίο το υπουργείο Πολιτισμού έχει καθορίσει, ήδη από το 2020, ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος 24 μέτρων, επιτρέποντας πάνω από αυτό μόνο συγκεκριμένες κατασκευές περιορισμένου ύψους.
Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του νέου πρακτικού είναι ότι η κατεδάφιση αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από μια συνηθισμένη απομάκρυνση αυθαίρετων κατασκευών. Σύμφωνα με τη σύμβαση που υπογράφηκε τον Μάιο του 2026, πρέπει να κατεδαφιστούν ο όγδοος, ο ένατος και ο δέκατος όροφος, τμήμα του έβδομου ορόφου και το δώμα. Η επέμβαση αυτή απαιτεί προηγουμένως εκτεταμένους ελέγχους στατικής επάρκειας, καθώς η αφαίρεση των ανώτερων τμημάτων ενδέχεται να επηρεάσει τη στατικότητα του υπόλοιπου κτιρίου.
Γιατί καθυστερεί η κατεδάφιση
Η πολυετής καθυστέρηση δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε μια αλληλουχία διοικητικών, χρηματοδοτικών και τεχνικών εκκρεμοτήτων. Όπως προκύπτει από το ιστορικό που παραθέτει το Συμβούλιο της Επικρατείας, χρειάστηκαν χρόνια προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες για την ανάθεση ακόμη και της μελέτης κατεδάφισης.
Αρχικά, μετά την απόφαση 2102/2019 της Ολομέλειας του ΣτΕ, η Διοίκηση όφειλε να προχωρήσει στην ανάκληση ή τροποποίηση της οικοδομικής άδειας, στον χαρακτηρισμό των υπερβαλλόντων τμημάτων ως αυθαίρετων και κατεδαφιστέων και, τελικά, στην υλική εκτέλεση της κατεδάφισης.
Ο Δήμος Αθηναίων συμμορφώθηκε ως προς την ανάκληση της οικοδομικής άδειας, όπως διαπιστώθηκε το 2023, ενώ το υπουργείο Τουρισμού προχώρησε στη μερική σφράγιση του ξενοδοχείου για τα τμήματα πάνω από τα 24 μέτρα.
Η μεγαλύτερη εκκρεμότητα παρέμεινε η ίδια η κατεδάφιση. Το 2024 η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής προχώρησε σε προγραμματική σύμβαση με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, προκειμένου να εξασφαλίσει τεχνική υποστήριξη για την προετοιμασία και τη διενέργεια του διαγωνισμού ανάθεσης της μελέτης.
Ωστόσο, το 2025 προέκυψε νέο εμπόδιο, καθώς οι απαιτούμενες πιστώσεις, ύψους περίπου 350.000 ευρώ, δεν είχαν κατανεμηθεί στον προϋπολογισμό της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής. Το γεγονός αυτό προκάλεσε πρόσθετη καθυστέρηση και νέα παρέμβαση του ΣτΕ, το οποίο ζήτησε την επίλυση του χρηματοδοτικού προβλήματος και την προκήρυξη του διαγωνισμού.
Τελικά, η χρηματοδότηση εξασφαλίστηκε, ο διαγωνισμός προχώρησε και τον Φεβρουάριο του 2026 κατακυρώθηκε η σύμβαση στον μοναδικό οικονομικό φορέα που συμμετείχε στη διαδικασία. Ακολούθησε ο προσυμβατικός έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο και στις 18 Μαΐου 2026 υπογράφηκε η σύμβαση για την εκπόνηση της μελέτης.
Τι προβλέπει η μελέτη και πότε θα ολοκληρωθεί
Η σύμβαση που υπογράφηκε τον Μάιο προβλέπει συνολική διάρκεια 18 μηνών για την ολοκλήρωση των μελετητικών εργασιών. Το αντικείμενό της δεν περιορίζεται στον προσδιορισμό του τρόπου κατεδάφισης, αλλά περιλαμβάνει την πλήρη αποτύπωση του φέροντος οργανισμού, τον έλεγχο της στατικής επάρκειας και τη σύγκριση εναλλακτικών τεχνικών λύσεων.
Η πρώτη φάση, διάρκειας επτά μηνών, αφορά την προμελέτη, τις αποτυπώσεις, τις διερευνητικές εργασίες και τον έλεγχο της στατικής επάρκειας του κτιρίου στην υφιστάμενη κατάστασή του. Σύμφωνα με το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, το αμιγώς μελετητικό αντικείμενο της προμελέτης προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Νοεμβρίου 2026.
Στη συνέχεια, μετά την προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης, θα ξεκινήσει η δεύτερη φάση, που περιλαμβάνει τη μελέτη εφαρμογής και τα κατασκευαστικά στοιχεία. Η έναρξή της τοποθετείται στα μέσα Δεκεμβρίου 2026, ενώ η ολοκλήρωση των μελετητικών εργασιών προβλέπεται για τα μέσα Οκτωβρίου 2027, με την τελική έγκριση να εκτιμάται έως τα μέσα Νοεμβρίου του ίδιου έτους.
Αυτό σημαίνει ότι, με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, η μελέτη κατεδάφισης δεν αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και εγκριθεί πριν από το τέλος του 2027. Ακόμη και τότε, όμως, δεν θα έχει πραγματοποιηθεί η κατεδάφιση, καθώς θα πρέπει να ακολουθήσει ξεχωριστή διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης των εργασιών.
Επομένως, το πρακτικό δεν προσδιορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης της κατεδάφισης, αλλά καταγράφει το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του αναγκαίου τεχνικού σχεδιασμού.
Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν στο ξενοδοχείο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τις τεχνικές εργασίες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο κτίριο.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που διαβιβάστηκε στο ΣτΕ, τον Αύγουστο του 2026 πραγματοποιήθηκαν τρεις ημέρες επιτόπιων ελέγχων, στις 4, 5 και 27 του μήνα, κατά τις οποίες υλοποιήθηκε σημαντικό μέρος του προγράμματος διερεύνησης της κατασκευής.
Οι εργασίες περιλάμβαναν τόσο μη καταστρεπτικούς όσο και καταστρεπτικούς ελέγχους, με πυρηνοληψίες, κρουσιμετρήσεις, μετρήσεις υπερήχων και ελέγχους ενανθράκωσης. Στόχος ήταν να αποτυπωθούν τα χαρακτηριστικά του φέροντος οργανισμού και να αξιολογηθεί η αντοχή του υφιστάμενου σκυροδέματος.
Παράλληλα, ζητήθηκαν από την ιδιοκτήτρια εταιρεία τα σχέδια του κτιρίου όπως τελικά κατασκευάστηκε, καθώς και τα αποτελέσματα των δοκιμών θλίψης σκυροδέματος που είχαν πραγματοποιηθεί κατά την ανέγερσή του. Η εταιρεία ανταποκρίθηκε στο αίτημα στα τέλη Ιουλίου.
Ωστόσο, κατά την τελευταία ενημέρωση που είχε στη διάθεσή του το Δικαστήριο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, παρέμεναν εκκρεμείς ορισμένες δοκιμές στο δεύτερο υπόγειο, καθώς και έλεγχοι στους ορόφους από τον πρώτο έως τον έβδομο. Για τον σκοπό αυτό είχαν προγραμματιστεί πρόσθετες επισκέψεις των τεχνικών συνεργείων.
Η ανάγκη τόσο λεπτομερούς τεχνικής διερεύνησης συνδέεται με την ιδιαιτερότητα της επέμβασης. Δεν πρόκειται για κατεδάφιση ενός ανεξάρτητου κτίσματος, αλλά για αφαίρεση τμημάτων από ένα υφιστάμενο πολυώροφο κτίριο, το οποίο είχε σχεδιαστεί στατικά ως ενιαίος φορέας.
Νέα χρηματική κύρωση 20.000 ευρώ -Στις 35.000 ευρώ το σύνολο
Παρά την πρόοδο που διαπιστώνεται στη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης της μελέτης, το Συμβούλιο της Επικρατείας κρίνει ότι η Διοίκηση εξακολουθεί να μη συμμορφώνεται πλήρως με την απόφαση του 2019.
Για τον λόγο αυτό επιβάλλει νέα χρηματική κύρωση ύψους 20.000 ευρώ, η οποία προστίθεται στις δύο προηγούμενες κυρώσεις των 5.000 και 10.000 ευρώ. Έτσι, το συνολικό ύψος των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί φθάνει πλέον τις 35.000 ευρώ.
Μάλιστα, το νέο πρακτικό αποκαλύπτει ότι οι δύο προηγούμενες κυρώσεις δεν είχαν ακόμη καταβληθεί στους αιτούντες.
Το ζήτημα της πληρωμής είχε προκαλέσει διαφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων διοικητικών φορέων. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε διαβιβάσει την υπόθεση στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, ενώ η τελευταία αμφισβήτησε την αρμοδιότητά της για την καταβολή της κύρωσης.
Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι το νέο ποσό των 20.000 ευρώ πρέπει να καταβληθεί από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο υπήρξε διάδικος στην αρχική υπόθεση και συνδέεται με την καθυστέρηση χρηματοδότησης της διαδικασίας. Προβλέπει, πάντως, τη δυνατότητα καταβολής του ποσού και από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, κατόπιν εγγραφής ειδικής πίστωσης.
Το Δικαστήριο επισημαίνει επίσης ότι η μη καταβολή των χρηματικών κυρώσεων αποτελεί και αυτή μέρος της μη συμμόρφωσης της Διοίκησης.
Επτά χρόνια δικαστικών αποφάσεων χωρίς κατεδάφιση
Η υπόθεση ξεκίνησε ουσιαστικά με την απόφαση 2102/2019 της Ολομέλειας του ΣτΕ, η οποία ακύρωσε την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας του ξενοδοχείου, καθώς δεν είχε προηγηθεί η απαιτούμενη έγκριση του υπουργείου Πολιτισμού.
Το ξενοδοχείο βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της Αθήνας και σε άμεση γειτνίαση με την Ακρόπολη, μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.
Με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού το 2020, το επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου καθορίστηκε στα 24 μέτρα, καθώς κρίθηκε ότι το ύψος, ο όγκος και η θέση του επιβαρύνουν την περιοχή και παραβλάπτουν τη θέα προς και από την Ακρόπολη και το Μουσείο της.
Στη συνέχεια, με προεδρικό διάταγμα του 2022 θεσπίστηκαν ειδικοί όροι δόμησης για την περιοχή Μακρυγιάννη και Κουκακίου, με ανώτατο ύψος στη συγκεκριμένη ζώνη τα 21 μέτρα, ή 22 μέτρα στην περίπτωση φυτεμένου δώματος.
Από το 2022 μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί επανειλημμένα πρακτικά του Συμβουλίου Συμμόρφωσης, με τα οποία ελέγχεται η πρόοδος των ενεργειών της Διοίκησης. Ωστόσο, η ουσιαστική υλοποίηση της κατεδάφισης παραμένει σε εκκρεμότητα.
Το νέο πρακτικό επισημαίνει ότι έχουν παρέλθει περίπου επτά χρόνια από την αρχική δικαστική απόφαση και πέντε χρόνια από την αίτηση συμμόρφωσης που κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 2021.
Τι θα συμβεί αν συνεχιστούν οι καθυστερήσεις
Το Συμβούλιο της Επικρατείας αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων, ακόμη και επαναλαμβανόμενων, χρηματικών κυρώσεων, εφόσον η Διοίκηση εξακολουθήσει να μη συμμορφώνεται.
Σύμφωνα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο του 2026, οι αιτούντες μπορούν να επανέλθουν με νέα αίτηση συμμόρφωσης, ενώ προβλέπεται πλέον η δυνατότητα επιβολής επαναλαμβανόμενης χρηματικής κύρωσης ανά εξάμηνο καθυστέρησης, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων συμμόρφωσης, στις οποίες περιλαμβάνεται και η καταβολή των χρηματικών κυρώσεων, μπορεί να συνιστά ιδιαίτερο πειθαρχικό παράπτωμα για τους αρμόδιους υπαλλήλους.
Το βασικό συμπέρασμα του νέου πρακτικού είναι ότι, παρά τη σημαντική κινητοποίηση των τελευταίων μηνών, η υπόθεση του Coco-Mat εξακολουθεί να απέχει από την οριστική επίλυσή της. Η υπογραφή της σύμβασης μελέτης αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα, αλλά όχι το τέλος της διαδικασίας.
Με δεδομένο ότι ο τεχνικός σχεδιασμός προβλέπεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος του 2027 και ότι θα ακολουθήσει νέα διαδικασία για την ανάθεση της κατεδάφισης, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο γιατί δεν έχουν απομακρυνθεί οι αυθαίρετοι όροφοι, αλλά και πόσος χρόνος θα χρειαστεί ακόμη ώστε να εφαρμοστεί πλήρως μια δικαστική απόφαση που εκδόθηκε το 2019.
