FT: Ρωσικά σχέδια δολοφονίας στελεχών της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας
Ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν για εντεινόμενες απειλές κατά επικεφαλής αμυντικών εταιρειών που στηρίζουν την Ουκρανία. Η GRU φέρεται να ενισχύει τη συνεργασία της με δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος, ενώ επιχειρήσεις αυξάνουν τα μέτρα προστασίας των στελεχών τους.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν ότι η Ρωσία εντείνει τις προσπάθειές της να στοχοποιήσει ανώτατα στελέχη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων διευθυνόντων συμβούλων και εργαζομένων σε εταιρείες που προμηθεύουν την Ουκρανία. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, αξιωματούχοι από πέντε ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών αναφέρουν ότι η απειλή έχει αυξηθεί, με τις επιχειρήσεις να ενισχύουν τα μέτρα προσωπικής ασφάλειας για τα στελέχη τους.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει σε αδιέξοδο στο πεδίο των επιχειρήσεων, ενώ η ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει πιέσεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλούνται οι FT, το Κρεμλίνο φέρεται να έχει διευρύνει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς και τις υβριδικές ενέργειες στην Ευρώπη, επιδιώκοντας να αποδυναμώσει τη στήριξη προς το Κίεβο τους επόμενους μήνες.
Στο στόχαστρο δεν βρίσκονται μόνο οι επικεφαλής μεγάλων εταιρειών όπλων, αλλά και στελέχη μικρότερων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα όσων κατασκευάζουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) ή εξαρτήματα για αυτά. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες εκτιμούν ότι οι απειλές αφορούν τόσο την προσωπική ασφάλεια των εργαζομένων όσο και τις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων.
Η GRU και η συνεργασία με το οργανωμένο έγκλημα
Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό τέτοιων επιχειρήσεων φέρεται να διαδραματίζει η GRU, η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών. Οι μέθοδοι που περιγράφονται περιλαμβάνουν στενότερη συνεργασία με ομάδες οργανωμένου εγκλήματος, αξιοποίηση διασυνοριακών δικτύων και κατανομή των επιμέρους αποστολών σε διαφορετικά πρόσωπα ή ομάδες.
Η συγκεκριμένη πρακτική διαφοροποιείται από προηγούμενες επιχειρήσεις, στις οποίες φέρεται να χρησιμοποιούνταν μεμονωμένοι πράκτορες που στρατολογούνταν μέσω διαδικτύου έναντι χρηματικής αμοιβής. Οι νέες μέθοδοι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, περιλαμβάνουν διακριτούς ρόλους για την παρακολούθηση των στόχων, την υλικοτεχνική υποστήριξη, τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των ενεργειών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχέδια δολοφονίας έχουν εντοπιστεί και αποτραπεί, ενώ σε άλλες έχουν καταγραφεί ύποπτες δραστηριότητες, όπως η συστηματική παρακολούθηση της καθημερινής ζωής συγκεκριμένων προσώπων, τόσο στις κατοικίες τους όσο και στους χώρους εργασίας τους.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ασφαλείας εκτιμούν ότι η ψυχολογική πίεση αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της εκστρατείας. Ακόμη και χωρίς την πραγματοποίηση μιας επίθεσης, η αίσθηση ότι ένα στέλεχος μπορεί να αποτελέσει στόχο ενδέχεται να επηρεάσει τις επαγγελματικές του αποφάσεις και να αποθαρρύνει τη συνεργασία με την Ουκρανία.
Η Γερμανία ενισχύει την προστασία των αμυντικών επιχειρήσεων
Η γερμανική υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας και πληροφοριών, BfV, έχει εντείνει τις επαφές της με εργαζομένους και διοικήσεις αμυντικών εταιρειών, προτείνοντας, μεταξύ άλλων, την αξιοποίηση ιδιωτικών ομάδων στενής προστασίας. Ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Σινάν Σελέν, προειδοποίησε Γερμανούς βουλευτές ότι παρατηρείται εξέλιξη των ενεργειών που αποδίδονται σε κρατικούς ή κρατικά ελεγχόμενους φορείς, τόσο ως προς τους στόχους όσο και ως προς τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται.
Στελέχη αμυντικών επιχειρήσεων δήλωσαν στους FT, υπό τον όρο της ανωνυμίας, ότι τους τελευταίους έξι μήνες ενίσχυσαν τα μέτρα προσωπικής προστασίας τους έπειτα από συστάσεις των αρμόδιων αρχών. Ορισμένοι εφαρμόζουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας μόνο όταν ταξιδεύουν εκτός της χώρας τους, ενώ άλλοι έχουν προχωρήσει σε ευρύτερες αλλαγές στον τρόπο προστασίας τους.
Τον Αύγουστο, δύο νεαροί Ρώσοι τουρίστες συνελήφθησαν στη Σουηδία, αφού έστησαν σκηνή κοντά στην κατοικία του Μίκαελ Γιόχανσον, διευθύνοντος συμβούλου της αμυντικής εταιρείας Saab. Αφέθηκαν ελεύθεροι λίγο αργότερα. Το περιστατικό εντάσσεται στο πλαίσιο των ανησυχιών που καταγράφουν οι ευρωπαϊκές αρχές για πιθανή παρακολούθηση προσώπων που συνδέονται με την αμυντική βιομηχανία.
Η υπόθεση της Rheinmetall και το κόστος της ασφάλειας
Τα ανώτατα στελέχη των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών αμυντικών εταιρειών βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή από τις αρχές του 2024, όταν αμερικανικές και γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών αποκάλυψαν σχέδιο δολοφονίας του Άρμιν Πάπεργκερ, διευθύνοντος συμβούλου της γερμανικής Rheinmetall. Η εταιρεία έχει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού για την Ουκρανία, ενώ ο Πάπεργκερ έχει υποστηρίξει δημόσια την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι πλέον διαθέτει προστασία όλο το εικοσιτετράωρο, με τη συνδρομή ιδιωτικών φρουρών και αστυνομικών. Η υπόθεση είχε ήδη προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και στην αμυντική βιομηχανία, καθώς ανέδειξε τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν στελέχη τα οποία συνδέονται με την παραγωγή και την προμήθεια στρατιωτικού υλικού.
Παράλληλα, η αυξημένη ανάγκη προστασίας δημιουργεί πρόσθετο οικονομικό βάρος για τις επιχειρήσεις. Ειδικοί σε θέματα ασφάλειας αναφέρουν ότι δέχονται ολοένα περισσότερα αιτήματα από εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας, αλλά και από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις κρίσιμες υποδομές και στην ενέργεια. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το κόστος των μέτρων προστασίας για μικρότερες και νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς ορισμένες εξετάζουν ακόμη και τη μεταφορά εγκαταστάσεων παραγωγής σε ασφαλέστερες τοποθεσίες.