Φόβοι για νέες χρεοκοπίες και περικοπές πτήσεων

Σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση αναμένεται να βρεθούν οι αεροπορικές εταιρείες τους επόμενους μήνες, καθώς η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων επιβαρύνει τα οικονομικά τους αποτελέσματα, αναγκάζοντάς τες να περιορίζουν πτήσεις, να μειώνουν δαπάνες και να ζητούν διευκολύνσεις στην πληρωμή των μισθωμάτων των αεροσκαφών. Σύμφωνα με τους Financial Times, στελέχη του κλάδου, αναλυτές και χρηματοδότες εκτιμούν ότι ο κίνδυνος νέων χρεοκοπιών κατά τη χειμερινή περίοδο, από τον Οκτώβριο έως τα τέλη Μαρτίου, είναι υψηλότερος σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.

Η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος λειτουργίας των αερομεταφορέων, την ώρα που η ζήτηση για ταξίδια παραδοσιακά υποχωρεί κατά τους χειμερινούς μήνες. Η easyJet και η Lufthansa έχουν ήδη ανακοινώσει περιορισμούς στα προγράμματα πτήσεών τους, ενώ η Delta Air Lines αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη για τα ετήσια κέρδη της. Η αμερικανική εταιρεία υπολογίζει ότι η αύξηση των τιμών των καυσίμων θα επιβαρύνει το κόστος της κατά 6 δισ. δολάρια μέσα στο 2026.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, περιέγραψε την κατάσταση ως κρίση πλήρους κλίμακας, προειδοποιώντας ότι οι πιέσεις θα ενταθούν και το επόμενο έτος. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του ομίλου IAG, στον οποίο ανήκει η British Airways, Λουίς Γκαγιέγο, εκτίμησε ότι οι μικρές και μεσαίες αεροπορικές εταιρείες θα αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες επιβίωσης, με ορισμένες να κινδυνεύουν να οδηγηθούν σε κατάρρευση. Οι προειδοποιήσεις έρχονται μετά την κατάρρευση της αμερικανικής Spirit Airlines τον Μάιο και την παύση λειτουργίας της airBaltic τον προηγούμενο μήνα.

Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και η λήξη των συμφωνιών αντιστάθμισης κινδύνου, μέσω των οποίων οι εταιρείες είχαν εξασφαλίσει καύσιμα σε προκαθορισμένες τιμές, προστατευόμενες από τις ανατιμήσεις. Πλέον, καλούνται να ανανεώσουν τις συμφωνίες τους σε πολύ υψηλότερα επίπεδα ή να αγοράζουν καύσιμα από την αγορά, αναλαμβάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω αυξήσεων. Ο επικεφαλής της easyJet, Κέντον Τζάρβις, ανέφερε ότι οι τιμές για παράδοση καυσίμων σε έξι μήνες κυμαίνονται πλέον μεταξύ 1.200 και 1.300 δολαρίων ανά τόνο, έναντι περίπου 700 δολαρίων υπό κανονικές συνθήκες.

Παράλληλα, η διαφορά μεταξύ της τιμής του αργού πετρελαίου και του καυσίμου αεροσκαφών έχει διευρυνθεί σημαντικά, αυξάνοντας την ανάγκη για πιο εξειδικευμένη αντιστάθμιση κινδύνου. Όμιλοι όπως η Lufthansa και η IAG στρέφονται πλέον απευθείας στην αγορά καυσίμων αεροσκαφών, αντί να καλύπτουν μόνο τις διακυμάνσεις στην τιμή του πετρελαίου. Αντίθετα, οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν εφαρμόζουν στον ίδιο βαθμό αντίστοιχες πρακτικές, γεγονός που τις καθιστά περισσότερο εκτεθειμένες στην άνοδο του κόστους.

Οι περικοπές πτήσεων αποτελούν ήδη μία από τις βασικές κινήσεις περιορισμού των δαπανών. Η easyJet διπλασίασε τις μειώσεις που σχεδίαζε για τον χειμώνα, αφαιρώντας επιπλέον 700.000 θέσεις από το πρόγραμμά της. Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της Cirium, οι αεροπορικές εταιρείες περιόρισαν τον Σεπτέμβριο κατά 6 εκατομμύρια τις διαθέσιμες θέσεις για πτήσεις που ήταν προγραμματισμένες τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Η μείωση αντιστοιχεί περίπου στο 1% της συνολικής χωρητικότητας του κλάδου.

Την ίδια στιγμή, σχεδόν δώδεκα αεροπορικές εταιρείες έχουν ζητήσει από εκμισθωτές αεροσκαφών να καθυστερήσουν την καταβολή μισθωμάτων ή να μειώσουν προσωρινά τις μηνιαίες δόσεις τους. Ορισμένες επιδιώκουν αναβολές πληρωμών για αρκετούς μήνες, ενώ άλλες ζητούν μειώσεις της τάξης του 10%. Οι εταιρείες περιορίζουν επίσης τον στόλο τους, επισπεύδοντας την απόσυρση παλαιότερων και πιο ενεργοβόρων αεροσκαφών. Η easyJet επιταχύνει την απομάκρυνση των Airbus A319, ενώ η Lufthansa σχεδιάζει να κρατήσει στο έδαφος μεγάλα αεροσκάφη, όπως τα Airbus A380 και Boeing 747, τα οποία είναι δυσκολότερο να γεμίσουν όταν μειώνεται η ζήτηση.

Οι πιέσεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις κατηγορίες ταξιδιών. Η ζήτηση για μακρινές πτήσεις στην επιχειρηματική θέση παραμένει ισχυρή, παρά τις αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων, ενώ οι κοντινές πτήσεις και τα ταξίδια αναψυχής εμφανίζουν σημάδια υποχώρησης. Η easyJet καταγράφει λιγότερες κρατήσεις για το επόμενο καλοκαίρι σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι επιβάτες που προγραμματίζουν τα ταξίδια τους πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης. Η IAG διατηρεί συνολικά αμετάβλητο το χειμερινό της πρόγραμμα, έχοντας ωστόσο περικόψει ορισμένα δρομολόγια της Vueling από τη Βαρκελώνη και μεταφέρει αεροσκάφη σε άλλες γραμμές.

ΠΗΓΗ