Bloomberg: Η Κομισιόν εξετάζει φόρο στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών – Ποιες χώρες πιέζουν για μέτρα
Στο τραπέζι η επιβολή ευρωπαϊκού φόρου στα έκτακτα κέρδη των ενεργειακών ομίλων, με στόχο την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από την άνοδο των τιμών ενέργειας
Την πιθανότητα επιβολής κοινού φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς εντείνονται οι πιέσεις για την αντιμετώπιση του νέου ενεργειακού σοκ ενόψει του χειμώνα. Σύμφωνα με το Bloomberg, η Κομισιόν ενημέρωσε τους υπουργούς Οικονομικών των κρατών-μελών, κατά τη συνεδρίασή τους στο Λουξεμβούργο την Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου, ότι θα διερευνήσει τη δυνατότητα εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου, με στόχο την οικονομική στήριξη των καταναλωτών.
Η πρωτοβουλία έρχεται έπειτα από αιτήματα αρκετών ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Αυστρία και η Πολωνία. Οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να περιορίσουν τις επιπτώσεις από την αύξηση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθώς οι δημοσιονομικές δυνατότητες αρκετών κρατών παραμένουν περιορισμένες. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, έχει επισημάνει ότι τα διυλιστήρια και οι πετρελαϊκές εταιρείες αποκομίζουν κέρδη από την κρίση, την ώρα που οι καταναλωτές επωμίζονται το αυξημένο κόστος.
Βασικός παράγοντας πίσω από τις νέες πιέσεις είναι η διαταραχή στις διεθνείς ενεργειακές ροές λόγω του πολέμου στο Ιράν και των προβλημάτων στη διέλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Στενά του Ορμούζ. Οι εξελίξεις έχουν οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών σε ενεργειακά προϊόντα, όπως το ντίζελ, εντείνοντας την ανησυχία για τις επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία. Η αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας αναμένεται, παράλληλα, να αποτελέσει βασικό θέμα συζήτησης στην επόμενη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα κατά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Τότε, υιοθετήθηκαν έκτακτες παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων περιορισμοί στα έσοδα ορισμένων παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια. Ωστόσο, τα έσοδα που συγκεντρώθηκαν ήταν πολύ χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις, οι οποίες έκαναν λόγο για 50 δισ. ευρώ, ενώ τα μέτρα προκάλεσαν δικαστικές προσφυγές που εξακολουθούν να απασχολούν τις ευρωπαϊκές αρχές.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, δήλωσε ότι πρέπει να εξεταστεί το σύνολο των διαθέσιμων επιλογών για την αντιμετώπιση της κρίσης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η επιβολή φόρου στα υπερκέρδη δεν είναι μια απλή υπόθεση. Παράλληλα, αρκετά κράτη-μέλη εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε μια ενιαία ευρωπαϊκή ρύθμιση, ενώ ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, έχει εκφράσει την αντίθεσή του σε έναν κοινό φόρο για ολόκληρη την ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο.
Η συζήτηση περιπλέκεται και από τις νομικές εκκρεμότητες που συνδέονται με την προηγούμενη ευρωπαϊκή παρέμβαση. Ενεργειακές εταιρείες έχουν αμφισβητήσει τη νομιμότητα της έκτακτης εισφοράς που εφαρμόστηκε κατά την κρίση του 2022, με σχετικές υποθέσεις να παραμένουν σε εκκρεμότητα ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν έχει διευκρινίσει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρούν σε εθνικά μέτρα φορολόγησης των υπερκερδών, αξιολογώντας παράλληλα τις επιπτώσεις τους στην ενιαία αγορά.
