Μπορείς να χρεοκοπήσεις παίρνοντας… 90% επιδότηση για μία επένδυση 200.000 ευρώ;
Μία λάθος επιδότηση
Στη Ρουμανία από το 2012 είμαι Πρόεδρος του Ρουμανικού Συνδέσμου Βιομάζας και Βιοαερίου (και από το 2014 ως το 2018 μέλος του δ.σ. του μεγαλύτερου συνδέσμου πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη, του Bioenergy Europe). Νομίζω ήταν το 2014 όταν και ο Σύνδεσμός μας κλήθηκε από την τότε διαχειριστική αρχή των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τη γεωργία για να συζητήσουμε ένα θέμα. Σε ένα πρόγραμμα υπήρχε ένα μέτρο που αφορούσε την παραγωγή ενέργειας από πέλετ και έδινε επιδότηση 90%, για μία επένδυση ως 200.000 Ευρώ. Πολλά από τα μέλη του Συνδέσμου ήταν ενθουσιασμένα με την ιδέα και άλλοι πολλοί επιχειρηματίες ρωτούσαν για λεπτομέρειες…
Και στη Ρουμανία και την Ελλάδα, όταν φορείς, σύλλογοι, σύνδεσμοι κλπ καλούνται να καταθέσουν τις προτάσεις τους, οι περισσότεροι ακολουθούν την εξής πολιτική:
1. Το έγγραφο που ετοιμάζουν είναι γεμάτο από μη ρεαλιστικές προτάσεις, για να αρέσει στα μέλη τους και επιθετική γλώσσα προς τους πολιτικούς.
2. Όταν συναντούν τους πολιτικούς, οι υπεύθυνοι των φορέων είναι “μέσα στη γλύκα” και προσπαθούν να κάνουν προσωπικές δημόσιες σχέσεις.
Μελέτησα το θέμα με ειδικούς του χώρου και ετοιμάσαμε την πρόταση του Συνδέσμου μας:
•Ήμασταν εναντίον της επιδότησης, επειδή θα έστελνε λάθος μήνυμα στην αγορά.
•Το ποσό των 200.000 Ευρώ δεν αρκούσε για μία σοβαρή επένδυση, που θα προσέφερε χαμηλό κόστος παραγωγής πέλετ. Αντίθετα, θα προσέλκυε τυχοδιώκτες, που θα προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν την επιδότηση, να κάνουν τη μονάδα και να την πουλήσουν.
•Η εκπρόσωπος της διαχειριστικής αρχής μου εξήγησε πως η επιδότηση αφορούσε ήδη υφιστάμενες επιχειρήσεις, που απλά θα προσέθεταν φθηνή θέρμανση από πέλετ, αρνούμενη να καταλάβει πως με αυτό το κονδύλιο δεν θα πετύχαιναν κάτι.
•Ζήτησα μεγαλύτερο όριο, μου είπαν πως τα μεγαλύτερα ποσά θα προκύψουν από μία άλλη “δράση” από άλλο υπουργείο κλπ και πως δεν είχαν σκοπό να αλλάξουν κάτι, ούτε να επιστρέψουν στις Βρυξέλλες να εξηγήσουν το λάθος.
Όταν επέμεινα αφόρητα, κατέληξα κάποια στιγμή να αντιδικώ στην τηλεόραση με τον τότε υφυπουργό γεωργίας, λέγοντάς του πως “θα πετύχετε 100% απορρόφηση και 0% παραγωγή”. Μου εξήγησε πως δεν ξέρω από Ευρωπαϊκά κονδύλια και καλό θα ήταν να μείνω στα ακίνητα, για τα οποία ήμουν γνωστός στη Ρουμανία. Το θέμα έληξε εκεί (και δεν ήταν η πρώτη φορά που είχα τέτοιου είδους δημόσιο διάλογο με μέλος της κυβέρνησης στη χώρα).
Λάθος επιδότηση = άσχημα αποτελέσματα…
Συμβαίνει και τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα: Κάνω μία πρόβλεψη, συνήθως μου επιτίθενται στην αρχή και όταν αυτή επιβεβαιωθεί μου λένε πως “ήταν οφθαλμοφανές”. Κάτι ανάλογο συνέβη και τότε…
Α. Απορροφήθηκαν όλα τα διαθέσιμα κονδύλια = πανηγύρισαν όλοι οι πολιτικοί κλπ, που ιδέα δεν είχαν από την πραγματική οικονομία.
Β. Μετά από λίγο καιρό το διαδίκτυο γέμισε από αγγελίες ανθρώπων που “πουλούσαν την εταιρεία που κέρδισε την επιδότηση” (έστω και αν δεν είχαν δικαίωμα να μεταβιβάσουν τις μετοχές για κάποια χρόνια = τέτοιοι άσχετοι πήραν τα λεφτά. Στον φάκελό τους είχαν υποσχεθεί να υλοποιήσουν και άλλη μία δραστηριότητα, προκειμένου η παραγωγή πέλετ να την υποστηρίξει).
Γ. Περίπου 18 μήνες μετά, ξεκίνησα να δέχομαι “βροχή” από email και μηνύματα ανθρώπων που δοκίμασαν να φτιάξουν τη μικρή “μονάδα παραγωγής”, αλλά τους ήταν αδύνατο να παράξουν φθηνό πέλετ. Για την ακρίβεια το κόστος παραγωγής τους ήταν περίπου 30 – 40% μεγαλύτερο από την τότε τιμή χονδρικής του πέλετ στην αγορά.
Δ. Τα κονδύλια απορροφήθηκαν = “100% απορρόφηση”, όλες οι “μονάδες” έκλεισαν και απλά έγιναν κάποιες εισαγωγές εξοπλισμού που στο τέλος τις περισσότερες φορές πουλήθηκε για… παλιοσίδερα.
Τι μαθήματα για το επιχειρείν στην Ελλάδα μπορούμε να πάρουμε από όλα αυτά;
Είναι πολύ εύκολο μία επιδότηση να σου κάνει κακό
Αν με ρωτήσεις, θα σου πω ότι προσωπικά είμαι εναντίον των επιδοτήσεων, με εξαίρεση παραμεθόριες περιοχές και άλλες εξαιρέσεις που να έχουν νόημα στήριξης κάποιων περιοχών, για να μην ερημώσουν. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός πως κινούμαι στην πραγματική οικονομία και ξέρω πως οι επιδοτήσεις:
Α. Δεν θα σταματήσουν.
Β. Είναι το “όνειρο” του μέσου Έλληνα.
Σε ένα άρθρο μου για το θέμα πριν 4 χρόνια εξηγούσα το ζήτημα αναλυτικά και με κάθε λεπτομέρεια (όχι τυχαία, έγινε τότε viral). Σήμερα δεν θέλω να συζητήσουμε γενικά για τα Ευρωπαϊκά κονδύλια, όσο για το γεγονός πως συχνά μία επιδότηση μπορεί να σου κάνει κακό, κάτι που συνήθως κάνει αρκετό κόσμο να γελάει όταν το διαβάζει / ακούει.
Πάμε να δούμε διάφορες περιπτώσεις που μία επιδότηση σε απομακρύνει από την επιτυχία:
1. “Μικρή” επιδότηση για νέα δουλειά
Έχω κουραστεί να βλέπω εδώ και δεκαετίες άπειρους ανθρώπους να παίρνουν μία επιδότηση της τάξεως των 10.000 – 30.000 Ευρώ για να φτιάξουν μία νέα δουλειά. Τις περισσότερες φορές (οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα), η κατάληξη είναι η ίδια:
•Ο επιδοτούμενος προσπαθεί να “φάει” την επιδότηση, ξοδεύοντας λιγότερα από όσα πρέπει.
•Αν τα καταφέρει, του μένουν μερικά χιλιάρικα, που δεν άξιζαν τον κόπο για τον χρόνο που έχασε και το ρίσκο που πήρε.
•Αν δεν τα καταφέρει (80% των περιπτώσεων), απλά καταλαβαίνει εκ του αποτελέσματος πως δεν είχε νόημα όλο αυτό.
Αν ρωτήσεις στον ΟΑΕΔ, θα σου πουν ότι σπάνια τους έρχεται ένα σοβαρό επιχειρηματικό σχέδιο για τέτοιου είδους χρηματοδοτήσεις. Αν ρωτήσεις τους λογιστές, θα σου πουν πως πριν την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αγανακτούσαν με τους πάσης φύσεως πελάτες / “κουτραδόρους” που ήθελαν δωρεάν επιχειρηματικό σχέδιο προς κατάθεση. Μετά την ΤΝ έχουμε επιχειρηματικά σχέδια που είναι γελοία στην πράξη, αλλά έχουν “στόμφο”.
Αν “δεν έχεις μαντήλι να κλάψεις”, μία τέτοια επιδότηση μάλλον δεν θα σε σώσει. Θα σε βάλει σε μία διαδικασία αυτοκαταστροφική και θα χάσεις πολύτιμο χρόνο, ενώ θα κινδυνέψεις να βρεθείς με χρέη και προβλήματα στο τέλος.
Τα χρήματα δίνονται για “συγκεκριμένους” σκοπούς και όχι για ό,τι εσύ γουστάρεις (οι περισσότεροι ψάχνουν… προσωπικό μισθό), ενώ σπάνια βλέπεις κόσμο πραγματικά έτοιμο για να μπει στο επιχειρείν, παίρνοντας μία τέτοια επιδότηση.
Η πρότασή μου: Κάνε αυτό που μπορείς, με στόχο να πετύχεις. Αν η επιδότηση “ταιριάζει” με το επιχειρηματικό σου σχέδιο, έχει καλώς, τότε αξίζει να την κυνηγήσεις. Αν όχι, μην ασχοληθείς.
Αν δεν έχεις καθόλου λεφτά / επιχειρηματικό σχέδιο / δυνατότητα να στήσεις κάτι με πολύ χαμηλό κόστος, έχοντας ήδη άριστη κατανόηση του ποιοι θα είναι οι πελάτες σου ( = αν δεν μελέτησες και δεν προετοιμάστηκες), μη δοκιμάσεις καν! Θα “καείς” και θα “μαυρίσεις” στις τράπεζες γρήγορα και χωρίς λόγο. Περίμενε όταν θα έχεις ετοιμαστεί και μελετήσει!
2. Επιδότηση για μεγαλύτερη επένδυση
Σπάνια αποφασίζω να αρνηθώ τη συμβουλευτική σε κάποιον. Το 2026 κλήθηκα να συμβουλεύσω μία επιχείρηση στην Αττική που αποφάσισε να επεκταθεί σε νέα μονάδα, απλά επειδή “βρήκε πρόγραμμα”. Θα το κάνει, χωρίς να έχει:
•Διαδικασίες για τη δουλειά.
•Οργανωμένη παραγωγή, χωρίς προβλήματα.
•Δυνατότητα να παραδώσει τις παραγγελίες στον σωστό χρόνο.
•Σοβαρό management (οι φωνές δεν είναι διοίκηση, ούτε το “περνάω να δω τι γίνεται στη δουλειά”, ούτε το “τα κάνω όλα μόνος μου, επειδή όλοι είναι άχρηστοι”).
•Χρηματοοικονομική δυνατότητα να υποστηρίξει την επένδυση (“θα βάλει επενδυτή” για την ίδια συμμετοχή).
•Καμία σοβαρή πρόβλεψη νέων μεγεθών μετά την επένδυση. “Πάμε και θα δούμε”.
Όταν κατάλαβα πως ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας δεν θέλει να αλλάξει τίποτε και να οργανωθεί, τον ευχαρίστησα και αρνήθηκα να συνεχίσω. Δεν έχω χρόνο για χάσιμο, ούτε μαντήλια για να δίνω σε όσους καταστραφούν και κλαίνε μετά.
Η πρότασή μου: Δεν έχει νόημα να κοιτάς μόνο το “καρότο” των επιδοτήσεων, όταν δεν έχεις λύσει τα βασικά δεδομένα της δουλειάς σου. Πρώτα δώσε έμφαση στην εσωτερική οργάνωση, την άριστη εξυπηρέτηση των πελατών και τη μετατροπή σου σε “διευθυντή” από “πυροσβέστη” και μετά σκέψου την επέκταση!
Δες και το άρθρο μου με τίτλο: “Eίσαι και εσύ “πολυτεχνίτης/πυροσβέστης” ή όντως διοικείς την επιχείρησή σου;”, που αντέγραψαν δεκάδες, 15+ το έφτιαξαν “σεμινάριο και το πουλάνε (!), ένας το έκανε “ebook” κλπ.
3. Τα πάσης φύσεως “περιβαλλοντικά προαπαιτούμενα”
Στα πλαίσια των woke πολιτικών που εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση (δυστυχώς), οι πάσης φύσεως επιδοτήσεις συχνά συνοδεύονται από υποχρέωση αγοράς πχ ηλεκτρικών οχημάτων που δεν χρειάζεται μία επιχείρηση. Συχνότατα ένα σοβαρό τμήμα των μορίων για να κερδίσεις την επιδότηση συνδέεται με πάσης φύσεως “μη αναγκαίες” επενδύσεις, που σε απομακρύνουν από τον στόχο σου και σχεδόν πάντα καταλήγουν “μη χρησιμοποιούμενες”. (Δεν θα γράψω εδώ για ιστορίες που ακούω σχετικά πχ με επιδοτούμενα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και που κατέληξαν αυτά).
Η πρότασή μου: Όλοι είμαστε υπέρ του περιβάλλοντος, όμως αν όλα αυτά τα υπέροχα “περιβαλλοντικά” σε απομακρύνουν από τον στόχο σου, καλύτερα να τα αποφύγεις, μαζί και το πρόγραμμα!
Απλό παράδειγμα: Αν χρειάζεσαι αυτοκίνητο που θα κάνει 200 χιλιόμετρα τη μέρα και το πρόγραμμα επιδοτεί ηλεκτρικά αυτοκίνητα με συγκεκριμένη αξία και μικρή μπαταρία, είτε θα βάλεις λεφτά για να πάρεις ένα πιο ακριβό ηλεκτρικό, είτε θα πάρεις ένα μικρό ηλεκτρικό, θα το πετάξεις και θα ψάξεις ένα με κινητήρα εσωτερικής καύσης.
ΥΓ. Στην Ελλάδα του σήμερα, η μείωση του ενεργειακού μας κόστους είναι προτεραιότητα και όποτε βρίσκεις επενδύσεις που το πετυχαίνουν αυτό, μη διστάσεις να προχωρήσεις. Αναφέρομαι σε πρακτική, χειροπιαστή μείωση κόστους, όχι απλά “συμμόρφωση σε προδιαγραφές”.
4. Η αγορά νέων μηχανημάτων
Τα προγράμματα σε υποχρεώνουν να αγοράσεις πάντα νέο εξοπλισμό (και κάνουν καλά, μιας και διαφορετικά θα γινόταν… πανικός με παλιατζούρες που θα προσπαθούσαν οι επιτήδειοι να χρεώσουν με μεγάλη τιμή). Στην πράξη όμως πάρα πολύ συχνά δεν χρειάζεσαι ένα καινούργιο, πανάκριβο μηχάνημα, αλλά ένα μεταχειρισμένο με το 1/5 του κόστους, για διάφορους λόγους. Μπορεί να θέλεις να μάθεις με το παλιό, να καταλάβεις τις ανάγκες σου και μετά να πας σε κάτι καλύτερο, μπορεί το παλιό να σου κάνει τη δουλειά κλπ.
Το νέο μηχάνημα θα σε δεσμεύσει και συχνά θα σου “φάει” πολύτιμη ρευστότητα (δες το 7). Επίσης πάρα πολύ συχνά το καινούργιο μηχάνημα που θα σου καλύψει τις ανάγκες είναι πολύ ακριβό και υπερβαίνει τον προϋπολογισμό του έργου. Τότε αναγκάζεσαι να πάρεις ένα μικρότερο, που “ταιριάζει” στον προϋπολογισμό, όμως θα σου αυξήσει το κόστος χρήσης και το κόστος παραγωγής του τελικού σου προϊόντος.
Η πρότασή μου: Καλή η επιδότηση, καλά και τα προγράμματα, όμως όλα αυτά έχουν νόημα μόνο αν “ταιριάζουν” με τις ανάγκες εξοπλισμού που έχεις προδιαγράψει. Διαφορετικά θα σου κάνουν κακό, θα σε απομακρύνουν από τον στόχο του επιχειρηματικού σου σχεδίου και θα σου ακριβύνουν το κόστος μονάδας για το τελικό σου προϊόν.
Και αν πάρεις επιδότηση και καταλήξεις να πουλάς ακριβά, θα θυμηθείς γρήγορα τον αδικοχαμένο Γιώργο Μαζωνάκη και το τραγούδι του που ξεκινά με τους στίχους “φτάσαμε στο τέρμα του έρωτά μας και εδώ χωρίζουν τα βήματά μας”… θα το τραγουδήσεις για τη δουλειά σου…
5. Η αγορά… λάθος εξοπλισμού (επειδή αυτός επιδοτείται!)
Ως συνέχεια του παραπάνω, είναι πολύ συχνά τα παραδείγματα υποχρέωσης αγοράς… αχρείαστου εξοπλισμού, επειδή αυτός επιδοτείται από ένα πρόγραμμα / δίνει περισσότερα μόρια κλπ.
Ισχύει ό,τι σου έγραψα παραπάνω.
6. Αλλάζει η τεχνολογία, όχι όμως οι προδιαγραφές…
Στην Ελλάδα ζούμε και ξέρουμε ότι πολλά προγράμματα και επιδοτήσεις καθυστερούν πολύ να αξιολογηθούν / εγκριθούν / προχωρήσουν. Στο μεταξύ έχει τύχει άπειρες φορές σε ιδιοκτήτες επιχειρήσεων να δεσμευθούν σε ένα πρόγραμμα που απαιτούσε εξοπλισμό με τις Χ προδιαγραφές, να καθυστερήσει η έγκριση 1 – 2 – 3 χρόνια και όταν έφτασε η ώρα της υλοποίησης, αυτός ο εξοπλισμός να είναι πλέον παρωχημένος! Αυτό το γεγονός μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια χρημάτων, ανταγωνιστικότητας κλπ.
Η πρότασή μου: Μην πιστεύεις όσους μελετητές σου λένε πως “όλα θα γίνουν γρήγορα”. Κανείς δεν ξέρει πότε θα αλλάξει ένας υπουργός, ένας γενικός γραμματέας υπουργείου, μία διευθύντρια που “έτρεχε” τις διαδικασίες (αν και συνήθως δεν μου περιγράφουν οι ενδιαφερόμενοι πως είναι πολλοί οι υπάλληλοι που “τρέχουν” τα θέματα, μάλλον το αντίθετο).
Αν το πρόγραμμα δεν σου επιτρέπει ευελιξία στο θέμα του εξοπλισμού (κάποιες φορές αυτή υπάρχει, άλλες όχι), σκέψου το τρεις φορές πριν προχωρήσεις.
7. Χρηματοροές και οικονομικά
Είναι πάρα πολλά τα προγράμματα επιδοτήσεων που σου ζητούν πρώτα να πληρώσεις κάτι και μετά να έρθουν οι ελεγκτές και να πιστοποιήσουν πως όλα έγιναν σωστά, απελευθερώνοντας την επιδότηση. Αυτό άλλωστε είναι το φυσιολογικό και το νόμιμο, για να υπάρξει έλεγχος στο αν τηρούνται οι διαδικασίες και το συμφωνημένο πλάνο.
Αυτό το γεγονός όμως έχει βγάλει εκτός προϋπολογισμού πάρα πολλές επιχειρήσεις, που λόγω καθυστερήσεων έχουν μπλέξει! Είναι πολύ συχνό το φαινόμενο της μεγάλης αργοπορίας στις εκταμιεύσεις, κάτι που εκτροχιάζει την ταμειακή ρευστότητα πολλών επιχειρήσεων και τις αναγκάζει μέχρι και να πουλάνε πιο φθηνά, για να εισπράξουν λεφτά και να τα δώσουν για να υποστηρίξουν την επένδυση με την επιδότηση, μέχρι να πάρουν τα χρήματα. Επίσης δεν είναι λίγες οι φορές που επιχειρήσεις πήραν δάνειο για να καλύψουν την ίδια συμμετοχή, το θέμα “σκάλωσε” κάπου και βρέθηκαν χρεωμένες, χωρίς να έχουν πάρει την επιδότηση!
Η πρότασή μου:
Α. Μελέτησε με προσοχή αν αντέχεις οικονομικά να περιμένεις μία αργοπορημένη εκταμίευση επιδότησης.
Β. Θεώρησε το πιθανό δάνειο που θα λάβεις ως ένα δάνειο που μπορεί να κληθείς να πληρώσεις χωρίς να πάρεις την επιδότηση = έλεγξε αν μπορείς να αντεπεξέλθεις σε αυτό έτσι κι αλλιώς, όχι μόνο παίρνοντας τα λεφτά από το πρόγραμμα κλπ.
8. Μετακόμιση λόγω επιδότησης και όχι στρατηγικής!
Ακούω για εταιρείες που προχωρούν σε επενδύσεις με μόνο κριτήριο πως στη Χ περιοχή υπάρχουν μεγάλα κίνητρα (πχ Κοζάνη και Δυτική Μακεδονία). Το ερώτημα όμως είναι αν μπορούν να υποστηρίξουν μία τέτοια μονάδα μακριά από τον χώρο που ελέγχει ο ιδιοκτήτης τους, αν έχουν τη διοικητική δομή και τις διαδικασίες για κάτι τέτοιο.
Η πρότασή μου: Το ερώτημα δεν είναι “που θα πάρω τα περισσότερα”, αλλά “που μπορώ να υποστηρίξω αυτό που θέλω να δημιουργήσω”.
Είναι πολλά τα παραδείγματα υγιών επιχειρήσεων που απέκτησαν πρόβλημα μετά από μία επένδυση σε σημείο που δεν είχαν άμεσο έλεγχο.
Πότε κάνει καλό μία επιδότηση
(Όλα όσα γράφω, αφορούν όσους θέλουν να κάνουν κάτι σοβαρό και νόμιμο. Οι υπόλοιποι δεν χρειάζονται συμβουλές. Νομίζουν πως τα ξέρουν όλα).
Για όλα τα παραπάνω και πολλά περισσότερα, σου έγραψα νωρίτερα πως γενικά είμαι εναντίον των πάσης φύσεως επιδοτήσεων. Όταν αυτές υπάρχουν, θα πρέπει να έχει το κράτος μας στόχευση να ενισχύσει περιοχές με εθνική στρατηγική σημασία, πχ τη Θράκη μας, την παραμεθώριο, περιοχές όπου η πληθυσμιακή πτώση είναι ραγδαία κλπ.
Τις επιδοτήσεις πχ “για να κάνει κάποιος τουριστική επένδυση” τις θεωρώ λανθασμένες (σε μία τουριστική αγορά που δεν έχει ανάγκη από νέο προϊόν, αλλά υποδομές, σου το εξήγησα πρόσφατα).
Κράτησε στο μυαλό σου μερικά πράγματα:
Α. Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές η επιδότηση “κάνει καλό” όταν αυτή ΔΕΝ χρειάζεται (σαν το δάνειο…) Δηλαδή είναι καλή και χρήσιμη, όταν το έργο “βγαίνει” και χωρίς αυτή = αν την πάρεις, απλά θα αυξήσεις τη ρευστότητά σου και τα ταμειακά σου αποθέματα.
Β. Η επιδότηση “κάνει καλό” όταν λύνει ένα δομικό πρόβλημα, που αλλιώς δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις. Πχ στην Πελοπόννησο συμβουλεύω δύο νέους επιχειρηματίες, στους οποίους αρνούνταν σχεδόν όλοι να εμφιαλώσουν το λάδι τους, να συσκευάσουν τις ελιές τους κλπ. Σε αυτή την περίπτωση, ναι, είχε νόημα (αφού πρώτα προετοιμαστήκαμε σε πολλά επίπεδα) να πάρουν το ρίσκο και να φτιάξουν μία δική τους μικρή μονάδα, για να γίνουν αυτόνομοι.
Δυστυχώς η νοοτροπία στην Ελλάδα δεν έχει σχέση με τις ευχές και τα παραμύθια πολλών άσχετων με το επιχειρείν και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι ξεκινούν ακόμη και από την απλή ζήλια και τον θυμό. Ο επαγγελματισμός συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα (όταν υπάρχει) και πρυτανεύει η μαγκιά και η προσπάθεια να “εκβιάσει” κάποιος έναν υποψήφιο πελάτη του, όταν καταλαβαίνει πως τον έχει ανάγκη.
Αν βρεθείς σε τέτοια κατάσταση, τότε ναι, η επένδυση με επιδότηση έχει νόημα, ακόμη και αν πάρεις μεγαλύτερο ρίσκο, μιας και οι υπόλοιπες επιλογές είναι περιορισμένες.
Γ. Ο μελετητής δεν θα σε σώσει, ούτε και τον νοιάζει τις περισσότερες φορές
Ο μελετητής (συχνά τον λέμε και ΕΣΠΑτζή τα τελευταία χρόνια) δεν θα σε σώσει από τα λάθη σου, ενώ συχνά δεν θα ασχοληθεί να σου τα διορθώσει. Έχει δει τόσους πολλούς κομπλεξικούς / άσχετους / κουτοπόνηρους / ξερόλες / απροετοίμαστους να του ζητούν να δουλέψει με λιγότερα λεφτά κλπ, που πλέον:
•Αν μπορεί και έχει μεγαλώσει ως επαγγελματίας, επιλέγει πελάτες και χρεώνει καλά, ενώ δεν ασχολείται με απροετοίμαστους / χαβαλέδες / ΛαΛα (Λατρεμένα Λαμόγια) κλπ.
•Αν δεν μπορεί να διαλέξει, τότε θα σου πει τι πρέπει να του φέρεις και θα κάνει την πρόταση με όσα του φέρεις, καλά ή άσχημα.
Γενικά χρειάζεσαι μελετητή που να σε καθοδηγήσει. Και αυτός πληρώνεται καλά (και καλά κάνει)…
(Δεν ανοίγω το κεφάλαιο υλοποίηση της επένδυσης / υποβολή εγγράφων / δουλειάς για τις εκταμιεύσεις κλπ, γιατί θα σου γράψω μίνι βιβλίο!)
Δ. Ναι, το επιχειρηματικό σχέδιο πρέπει να βγάζει κέρδη με όλα τα λεφτά “άσπρα” και δηλωμένα!
Δεν θα τα καταφέρεις αλλιώς!
Ε. Αν ΕΣΥ δεν έχεις προετοιμαστεί κατάλληλα, καμία επιδότηση δεν κάνει καλό!
Δυστυχώς ή ευτυχώς, και στο θέμα αυτό όλα ξεκινούν από εσένα! Μία επιδότηση για ένα σοβαρό και μελετημένο επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να βοηθήσει την επιχείρηση να περάσει στο επόμενο επίπεδο! Η ίδια επιδότηση σε μία “μη οργανωμένη” επιχείρηση μπορεί μέχρι και να την οδηγήσει σε κλείσιμο!
Πρώτα φρόντισε να προετοιμαστείς ΕΣΥ ως άνθρωπος του επιχειρείν και μετά αναζήτησε επιδοτήσεις και προγράμματα! Αν το πάρεις ανάποδα, οι πιθανότητες επιτυχίας θα είναι ελάχιστες…
Ξέρω περισσότερες εταιρείες και επιχειρηματικές προσπάθειες που έπαθαν κακό από επιδοτήσεις και προγράμματα, παρά επιχειρηματικά σχέδια που απογειώθηκαν με επιδοτήσεις κλπ.
Ο πατέρας μου έλεγε “το τυρί το είδες. Τη φάκα δεν την είδες;”
Εσύ τι γνώμη έχεις;
