Reuters: Το ΝΑΤΟ απέτρεψε ρωσικό σχέδιο σαμποτάζ σε υποθαλάσσια καλώδια στην Αρκτική
Βρετανία, Νορβηγία και ΗΠΑ εντόπισαν μυστική επιχείρηση της GUGI…
Βαθιά στα αρκτικά νερά, κοντά στο απομακρυσμένο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εντόπισαν την άνοιξη ρωσικά υποβρύχια να εκπαιδεύονται σε μια άκρως απόρρητη επιχείρηση. Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, η Διεύθυνση Υποθαλάσσιου Πολέμου GUGI της Ρωσίας προσομοίωνε την ανάπτυξη ενός νέου όπλου σχεδιασμένου να απενεργοποιεί κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια χωρίς να αφήνει ίχνη. Τα καλώδια αυτά αποτελούν βασική υποδομή για το παγκόσμιο διαδίκτυο και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, γεγονός που καθιστά την ασφάλειά τους στρατηγικής σημασίας.
Μια κοινή επιχείρηση Βρετανίας, Νορβηγίας και ΗΠΑ εντόπισε και αντιμετώπισε τα ρωσικά πλοία, εμποδίζοντάς τα να ολοκληρώσουν την άσκηση και αναγκάζοντάς τα να αποχωρήσουν από την περιοχή. Παρότι οι δύο χώρες είχαν αποκαλύψει τον Απρίλιο την ύπαρξη μιας μυστικής ρωσικής δραστηριότητας στην Αρκτική, η εμπλοκή των ΗΠΑ και η φύση της τεχνολογίας δεν είχαν γίνει γνωστές μέχρι σήμερα.
Η αντιπαράθεση αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων ανησυχιών στη Δύση για πιθανή κλιμάκωση των επιχειρήσεων δολιοφθοράς από τη Μόσχα. Αναλυτές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία ενδέχεται να δοκιμάσει τα όρια του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, με την καταστροφή υποθαλάσσιων καλωδίων να θεωρείται πιθανό σενάριο σε περίπτωση σύγκρουσης. Τα καλώδια οπτικών ινών που συνδέουν το Σβάλμπαρντ με τη Νορβηγία βρίσκονται σε βάθος έως 2.700 μέτρων και μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες δορυφορικών δεδομένων από τον σταθμό SvalSat, τον μεγαλύτερο επίγειο δορυφορικό σταθμό στον κόσμο.
Παρά το γεγονός ότι δεν προκλήθηκαν ζημιές, η άσκηση θεωρείται ένδειξη της αυξανόμενης ρωσικής δραστηριότητας. Χώρες όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Ρουμανία έχουν καταγράψει παραβιάσεις, ενώ πρόσφατη απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε οδήγησε σε διπλωματικές εντάσεις μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας. Τον Αύγουστο, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ επισκέφθηκε τη Μόσχα για να προειδοποιήσει για την κλιμάκωση των επιχειρήσεων δολιοφθοράς, χωρίς να διευκρινιστεί αν συζητήθηκε η συγκεκριμένη υπόθεση.
Η στρατηγική σημασία της περιοχής γύρω από το Σβάλμπαρντ είναι καθοριστική για τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ. Η υδάτινη λωρίδα Bear Gap αποτελεί σημείο διέλευσης των ρωσικών πυρηνικών υποβρυχίων προς τον Ατλαντικό, ενώ η Βρετανία και η Νορβηγία έχουν ήδη πραγματοποιήσει κοινές ασκήσεις στο νησί Γιαν Μάγεν για να ενισχύσουν την παρουσία τους στον Απώτατο Βορρά. Η Νορβηγία σχεδιάζει νέο καλώδιο οπτικών ινών που θα συνδέει το Σβάλμπαρντ με την ηπειρωτική χώρα έως το 2028.
Η αυξανόμενη δραστηριότητα γύρω από υποθαλάσσιες υποδομές έχει οδηγήσει σε νέες πρωτοβουλίες παρακολούθησης, όπως το Baltic Sentry του ΝΑΤΟ και το Nordic Warden υπό βρετανική ηγεσία. Η χαρτογράφηση ευαίσθητων υποδομών από πλοία – γνωστή ως «παρασυρόμενη θάλασσα» – έχει αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια, με τη Windward να καταγράφει άνοδο 52% στη Βόρεια Θάλασσα και 88% στη Νότια Σινική Θάλασσα. Στη Βαλτική, τουλάχιστον 11 καλώδια υπέστησαν ζημιές ή κόπηκαν από το 2023 έως το τέλος του 2025.
Καθώς η Ευρώπη επεκτείνει το δίκτυο υποθαλάσσιων καλωδίων της για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση δεδομένων και ενέργειας, παραμένει ευάλωτη σε επιθέσεις. Όπως επισημαίνει ο Bruce Jones του Brookings, η ήπειρος έχει αυξήσει την εξάρτησή της από τις υποδομές του βυθού, ενώ ταυτόχρονα έχει μειώσει την ικανότητά της να τις προστατεύει. Η ανασυγκρότηση των αμυντικών μηχανισμών θεωρείται πλέον επιτακτική, ενόψει μιας «αναδυόμενης ρωσικής απειλής».
