Έως και 15% των οδηγών κυκλοφορούν χωρίς δίπλωμα: Ο νέος ΚΟΚ φέρνει φυλάκιση και βαριές ποινές
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα διαμορφώνεται στους ελληνικούς δρόμους, καθώς εκτιμήσεις ανεβάζουν έως και στο 15% το ποσοστό των οδηγών που μπορεί, σε κάποια χρονική στιγμή, να κυκλοφορούν χωρίς ενεργό δίπλωμα. Αν και το ποσοστό δεν αποτελεί επίσημη μέτρηση της Ελληνικής Αστυνομίας, τα στοιχεία της Τροχαίας δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι ήδη τεράστιο και αποκτά πλέον σοβαρή ποινική διάσταση.
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει ότι όποιος οδηγεί ενώ η άδεια οδήγησης έχει αφαιρεθεί λόγω παράβασης, κινδυνεύει όχι μόνο με διοικητικό πρόστιμο αλλά και με φυλάκιση έως ενός έτους, συνήθως με αναστολή, καθώς και με χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ. Η ΕΛ.ΑΣ. καταγράφει πλέον συστηματικά αυτόφωρες συλλήψεις οδηγών που εντοπίζονται πίσω από το τιμόνι ενώ το δίπλωμά τους έχει ήδη αφαιρεθεί, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ήπειρο και άλλες περιοχές.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος. Μόνο μέσα στο 2024 καταγράφηκαν 79.545 παραβάσεις οδήγησης χωρίς δίπλωμα, δηλαδή 218 περιπτώσεις ημερησίως. Στο πρώτο επτάμηνο του 2026 σημειώθηκαν 29.522 παραβάσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 139 οδηγούς κάθε ημέρα. Στους παραβάτες περιλαμβάνονται όσοι δεν απέκτησαν ποτέ άδεια, όσοι οδηγούν όχημα για το οποίο δεν διαθέτουν την κατάλληλη κατηγορία, αλλά κυρίως όσοι συνεχίζουν να οδηγούν παρότι η Τροχαία έχει ήδη αφαιρέσει το δίπλωμά τους.
Η αυστηροποίηση των κυρώσεων έχει δημιουργήσει έναν νέο πληθυσμό οδηγών που, ενώ έχουν αυτοκίνητο, εργασία και καθημερινές υποχρεώσεις, δεν επιτρέπεται πλέον να οδηγήσουν. Η χρήση κινητού τηλεφώνου, για παράδειγμα, επιφέρει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες, ενώ αντίστοιχες ποινές ισχύουν για τη μη χρήση κράνους. Σε περιπτώσεις υποτροπής, οι χρόνοι αφαίρεσης αυξάνονται σημαντικά.
Η ένταση των ελέγχων είναι εμφανής. Στην Αττική, από τις 24 έως τις 31 Αυγούστου 2026, η Τροχαία βεβαίωσε 7.020 παραβάσεις, ακινητοποίησε 1.144 οχήματα και αφαίρεσε 1.109 άδειες οδήγησης μέσα σε μία εβδομάδα. Περισσότεροι από 150 οδηγοί την ημέρα έχασαν προσωρινά το δικαίωμα οδήγησης μόνο σε μία περιοχή της χώρας, γεγονός που εξηγεί γιατί οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τόσο ψηλά το ποσοστό των οδηγών που κυκλοφορούν χωρίς ενεργή άδεια.
Οι συνέπειες είναι πλέον πολύ σοβαρές. Η οδήγηση χωρίς δίπλωμα επιφέρει πρόστιμο 700 ευρώ για ΙΧ, ενώ η οδήγηση κατά το διάστημα αφαίρεσης της άδειας οδηγεί σε ποινική δίωξη. Ο οδηγός μπορεί να στερηθεί το δικαίωμα επαναχορήγησης της άδειας για τρία επιπλέον χρόνια, ενώ σε περίπτωση σοβαρού τροχαίου ενεργοποιούνται βαρύτερες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα.
Η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά. Η αφαίρεση διπλώματος δεν αποτελεί πλέον μια τυπική διαδικασία, αλλά μια σοβαρή κύρωση που μπορεί να οδηγήσει σε σύλληψη, εισαγγελέα και καταδίκη. Με τους ελέγχους να εντείνονται και τις παραβάσεις να αυξάνονται, το επόμενο μπλόκο μπορεί να σημαίνει όχι απλώς ένα πρόστιμο, αλλά ποινικές συνέπειες.
