Νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής: Περισσότερες επιλογές και ψηφιακές διαδικασίες για τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές
Αλλάζει συνολικά η διαδικασία αποζημίωσης, με τέσσερις επιλογές στεγαστικής αρωγής, εφάπαξ ενίσχυση για αγορά ακινήτου και πλήρη ψηφιοποίηση μέσω “e-Άδειες”.
Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναμορφώνει πλήρως το πλαίσιο στεγαστικής αρωγής για όσους πλήττονται από φυσικές καταστροφές. Οι αλλαγές καλύπτουν ολόκληρη τη διαδρομή από την πρώτη οικονομική ενίσχυση και την προσωρινή στέγαση, μέχρι την επισκευή, ανακατασκευή ή ακόμη και την αγορά νέου ακινήτου. Παράλληλα, η διαδικασία γίνεται πιο ξεκάθαρη και ψηφιακή, με συγκεκριμένα στάδια καταβολής της ενίσχυσης και πλήρη μεταφορά στο πληροφοριακό σύστημα «e-Άδειες».
Στόχος του νέου πλαισίου είναι ο πολίτης και η επιχείρηση να γνωρίζουν με σαφήνεια τι δικαιούνται, πώς θα λάβουν την ενίσχυση και ποιος ελέγχει κάθε στάδιο της διαδικασίας. Η στεγαστική αρωγή αποκτά πλέον τέσσερις διαφορετικές επιλογές αξιοποίησης: επισκευή ή ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου, κατασκευή νέου κτιρίου σε άλλη θέση, αποπεράτωση ημιτελούς ακινήτου ή αγορά έτοιμου ακινήτου για αυτοστέγαση. Η τελευταία επιλογή αποτελεί σημαντική καινοτομία, καθώς επιτρέπει στον δικαιούχο να αποκτήσει νέο ακίνητο αντί να επενδύσει στην αποκατάσταση του παλιού. Η ενίσχυση σε αυτή την περίπτωση καταβάλλεται εφάπαξ και δεν μπορεί να υπερβαίνει ούτε την εγκεκριμένη αρωγή ούτε το τίμημα αγοράς.
Το ύψος της στεγαστικής αρωγής εξακολουθεί να καθορίζεται από το ισχύον πλαίσιο κάθε καταστροφής. Για παράδειγμα, σε περιοχές όπου η ενίσχυση έχει οριστεί στα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ιδιοκτήτης κατοικίας 100 τ.μ. μπορεί να λάβει έως 100.000 ευρώ. Αν επιλέξει να αγοράσει ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ, η ενίσχυση περιορίζεται στο αντίστοιχο ποσό, θέτοντας ως πρόσθετο όριο την πραγματική αξία αγοράς.
Το νέο πλαίσιο διευρύνει και τις κατηγορίες δικαιούχων. Στεγαστική αρωγή μπορούν να λάβουν ιδιοκτήτες με πλήρη ή ψιλή κυριότητα, όσοι θεμελιώνουν κληρονομικό δικαίωμα, δικαιούχοι χρησικτησίας, πρόσωπα με δικαίωμα επιφανείας και περιπτώσεις συγκυριότητας. Το ανώτατο όριο ενίσχυσης αντιστοιχεί σε επιφάνεια 150 τ.μ. ανά δικαιούχο, ενώ για βιομηχανικές, βιοτεχνικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις μπορεί να φτάσει τα 500 τ.μ.
Η καταβολή της ενίσχυσης στην ανακατασκευή γίνεται σε τρεις δόσεις: 50% με την έκδοση άδειας και την κατεδάφιση, 30% μετά την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού και της εξωτερικής τοιχοποιίας, και 20% μετά τους τελικούς ελέγχους και την πιστοποίηση καταλληλότητας. Στην αυτοστέγαση μέσω αγοράς ακινήτου, η ενίσχυση δίνεται εφάπαξ. Παράλληλα, προβλέπεται πρώτη αρωγή για περιπτώσεις εκτεταμένων ζημιών, καθώς και επιδότηση προσωρινής στέγασης είτε μέσω ενοικίου είτε μέσω συγκατοίκησης, με το αντίστοιχο ποσό να μην υπερβαίνει το 50% της επιδότησης ενοικίου.
Οι ενισχύσεις χαρακτηρίζονται αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες, ενώ δεν συμψηφίζονται με οφειλές προς Δημόσιο, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες. Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων περνά αποκλειστικά στο «e-Άδειες», με την αίτηση να υποβάλλεται από μηχανικό ή τεχνική εταιρεία που έχει εξουσιοδοτηθεί από τον δικαιούχο. Η ψηφιοποίηση στοχεύει στην επιτάχυνση της αποκατάστασης και στην αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων που σχετίζονται με το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και μεταβατικές ρυθμίσεις για παλαιές περιπτώσεις πληγέντων, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επανέλθουν στη διαδικασία και να εξεταστούν με βάση το νέο πλαίσιο, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να κλείσουν εκκρεμότητες και να δοθεί λύση σε περιπτώσεις που δεν είχαν ολοκληρωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
