Ακίνητα: Φρένο στις αγοραπωλησίες, «τρέχουν» οι γονικές παροχές
Δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες εμφανίζει η αγορά των μεταβιβάσεων ακινήτων και περιουσίας. Από τη μία πλευρά, οι αγοραπωλησίες δείχνουν σημάδια κόπωσης, με τα φορολογικά έσοδα να υποχωρούν για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Από την άλλη, γονικές παροχές και δωρεές συνεχίζουν με το πόδι στο γκάζι, αξιοποιώντας σε μεγάλο βαθμό το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον Μάιο είναι χαρακτηριστικά. Οι φόροι και τα τέλη από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές έφθασαν τα 6,82 εκατ. ευρώ, έναντι 4,18 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Πρόκειται για άλμα 63,2% μέσα σε έναν χρόνο.
Η τάση έχει μεγαλύτερο βάθος. Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026 οι σχετικοί φόροι ανήλθαν σε 18,71 εκατ. ευρώ, από 15,2 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας αύξηση 23,1%.
Περιουσίες περνούν στην επόμενη γενιά
Πίσω από τη μεγάλη κινητικότητα βρίσκεται το ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τις μεταβιβάσεις μεταξύ στενών συγγενών. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας έχει ανοίξει τον δρόμο για τη μεταφορά σημαντικής ακίνητης αλλά και χρηματικής περιουσίας στην επόμενη γενιά χωρίς φόρο, εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για ένα ισχυρό κίνητρο που αρκετές οικογένειες φαίνεται ότι σπεύδουν να αξιοποιήσουν, τακτοποιώντας εγκαίρως περιουσιακές εκκρεμότητες.
Την ίδια ώρα, όμως, οι αριθμοί από τις αγοραπωλησίες στέλνουν διαφορετικό μήνυμα. Τον Μάιο οι βεβαιωμένοι φόροι από μεταβιβάσεις οικοδομών και οικοπέδων διαμορφώθηκαν σε 53,12 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4% σε σχέση με πέρυσι. Είναι ο δεύτερος συνεχόμενος μήνας υποχώρησης, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η μεγάλη άνοδος των τιμών των ακινήτων αρχίζει πλέον να περιορίζει τη δυναμική της αγοράς.
Στις κατοικίες και τα επαγγελματικά ακίνητα οι φόροι μεταβίβασης μειώθηκαν κατά 2,7%, στα 44,64 εκατ. ευρώ από 45,89 εκατ. ευρώ. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η πτώση σε οικόπεδα και αγροκτήματα, όπου οι φόροι περιορίστηκαν στα 8,48 εκατ. ευρώ από 9,43 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 10,1%.
Η αγορά ακόμη κρατά στο πεντάμηνο
Η κάμψη των τελευταίων μηνών δεν έχει ανατρέψει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, τη συνολική εικόνα του έτους. Στο πεντάμηνο οι φόροι από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων έφθασαν τα 246,81 εκατ. ευρώ, από 235,91 εκατ. ευρώ το 2025, παραμένοντας αυξημένοι κατά 4,6%.
Χρειάζεται πάντως προσοχή στην ανάγνωση των αριθμών. Οι βεβαιωμένοι φόροι δεν αποτυπώνουν τον πραγματικό αριθμό των συναλλαγών, καθώς αρκετές μεταβιβάσεις είναι αφορολόγητες. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η αγορά πρώτης κατοικίας, για την οποία προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης μέχρι συγκεκριμένα όρια και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σχεδόν στάσιμη είναι, τέλος, η εικόνα στις κληρονομιές. Στο πρώτο πεντάμηνο οι φόροι έφθασαν τα 61,86 εκατ. ευρώ, έναντι 61,35 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας οριακή αύξηση μόλις 0,8%.
Έτσι, πίσω από τους φορολογικούς αριθμούς διαμορφώνεται μια ενδιαφέρουσα τάση: οι οικογένειες εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμες να μεταβιβάσουν περιουσία από γενιά σε γενιά, ενώ στην καθαρή αγορά ακινήτων οι πρώτες ενδείξεις κόπωσης έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους.