Με «άδειες» τις αποθήκες της, η Ευρώπη στρέφεται ξανά στο ρωσικό LNG…
Με τις αποθήκες φυσικού αερίου να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά για την εποχή και τον χειμώνα να πλησιάζει, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα δύσκολο ενεργειακό δίλημμα. Παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την πολιτική απόφαση για σταδιακή απεξάρτηση από τη Μόσχα, οι εισαγωγές ρωσικού LNG συνεχίζονται και μάλιστα σε αυξημένες ποσότητες. Στις αρχές Αυγούστου, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών βρισκόταν λίγο κάτω από το 58%, το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη περίοδο από το 2011, γεγονός που εντείνει την ανάγκη άμεσης αναπλήρωσης.
Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, οι χώρες της Ε.Ε. εισήγαγαν 136 φορτία LNG από τη χερσόνησο Γιαμάλ, συνολικού όγκου 9,97 εκατ. τόνων. Οι ποσότητες ήταν αυξημένες κατά 16% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 και έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ. Περισσότερο από το 97% των φορτίων του τερματικού κατευθύνθηκε σε ευρωπαϊκά λιμάνια, αναδεικνύοντας την αντίφαση ανάμεσα στη στρατηγική απεξάρτησης και την άμεση ανάγκη για ενέργεια.
Η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων είναι μεγάλη. Η ευρωπαϊκή ρυθμιστική Αρχή ενέργειας (ACER) υπολογίζει ότι για να φτάσουν οι αποθήκες στο 90% πριν από τον χειμώνα, οι εισαγωγές LNG πρέπει να αυξηθούν κατά περίπου 13% σε σχέση με το 2025. Ακόμη και ένας χαμηλότερος στόχος, στο 80%, απαιτεί διατήρηση των εισαγωγών στα περσινά επίπεδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καλέσει τα κράτη‑μέλη να κινηθούν συντονισμένα, σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αυξημένης μεταβλητότητας στις τιμές.
Οι ροές ρωσικού LNG αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε αυτό το πλαίσιο. Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι το Γιαμάλ παραμένει βασικός προμηθευτής της Ευρώπης, ενώ τα δεδομένα του CREA καταγράφουν αύξηση 14% στις εισαγωγές ρωσικού LNG τον Ιούνιο του 2026 σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Το LNG αντιπροσώπευε το 52% της αξίας των εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων από την Ε.Ε. τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 993 εκατ. ευρώ. Η Ρωσία εξακολουθεί να καλύπτει το 17,3% των εισαγωγών LNG της Ε.Ε. στο πρώτο τρίμηνο του 2026, παρά τη σημαντική μείωση της συνολικής ενεργειακής εξάρτησης.
Ιδιαίτερο ρόλο στις εισαγωγές παίζει η Γαλλία, όπου οι ποσότητες ρωσικού LNG αυξήθηκαν κατά 34% τον Ιούνιο. Στο λιμάνι Μοντουάρ, οι αποστολές τετραπλασιάστηκαν σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, ενώ Γαλλία, Βέλγιο και Ισπανία παραμένουν οι βασικοί ευρωπαϊκοί προορισμοί των φορτίων από το Γιαμάλ.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη αν ληφθεί υπόψη ότι η Ε.Ε. έχει ήδη αποφασίσει να τερματίσει τις εισαγωγές ρωσικού LNG. Ο κανονισμός που εγκρίθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026 προβλέπει πλήρη απαγόρευση από τις αρχές του 2027, ενώ για τα βραχυχρόνια συμβόλαια η απαγόρευση ισχύει ήδη από τις 25 Απριλίου 2026. Οι σημερινές εισαγωγές παραμένουν νόμιμες λόγω της μεταβατικής περιόδου, αλλά δείχνουν πόσο δύσκολη είναι η ενεργειακή εξίσωση μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση.
Την κατάσταση επιβαρύνει η κρίση στη Μέση Ανατολή. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG, αντιμετωπίζουν σοβαρές γεωπολιτικές πιέσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των ποσοτήτων προέρχεται από το Κατάρ, το οποίο εξήγαγε μέσω του Ορμούζ περίπου 9,3 δισ. κυβικά πόδια LNG ημερησίως το 2024. Κάθε διαταραχή στις ροές αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας και περιορίζει τις διαθέσιμες ποσότητες.
Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στις τιμές. Το συμβόλαιο αναφοράς TTF ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 11 Αυγούστου, αντανακλώντας την ανησυχία για την προσφορά LNG, τα χαμηλά αποθέματα και την αυξημένη θερινή κατανάλωση. Αν και οι αυξήσεις δεν μεταφέρονται αυτόματα στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η παρατεταμένη άνοδος του φυσικού αερίου αυξάνει το ενεργειακό κόστος και μπορεί να επηρεάσει την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Με τον χειμώνα να πλησιάζει, η Ευρώπη πρέπει να εξασφαλίσει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου μέσα στους επόμενους μήνες. Το μεγάλο παράδοξο παραμένει: τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Ε.Ε. έχει αποφασίσει να κλείσει την πόρτα στο ρωσικό αέριο, αλλά μέχρι να εφαρμοστεί πλήρως η απαγόρευση, συνεχίζει να παραλαμβάνει ποσότητες‑ρεκόρ LNG από το Γιαμάλ. Με τα αποθέματα σε χαμηλά επίπεδα και την παγκόσμια αγορά να γίνεται ολοένα πιο ανταγωνιστική, το ρωσικό LNG εξακολουθεί, έστω προσωρινά, να αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής εξίσωσης ενεργειακής ασφάλειας.
