Η Ευρώπη με άδεια αποθέματα: Ο κίνδυνος ενεργειακής ασφυξίας πριν τον χειμώνα
Πόλεμος, LNG, χαμηλές πληρότητες και αβέβαιες προβλέψεις συνθέτουν ένα εκρηκτικό ενεργειακό σκηνικό
Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, δημιουργώντας ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια ενόψει του χειμώνα. Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει περιορίσει την παγκόσμια προσφορά LNG, επαναφέροντας μνήμες από την κρίση του 2022, όταν οι τιμές εκτοξεύτηκαν και η βιομηχανία βρέθηκε υπό ασφυκτική πίεση. Παρά τη μείωση της κατανάλωσης και την ενίσχυση των ΑΠΕ, η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη λόγω της αυξημένης εξάρτησης από το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι αποθήκες της Ε.Ε. είναι γεμάτες μόλις κατά 58%, το χαμηλότερο ποσοστό για την εποχή από το 2011. Η πληρότητα είναι 12 μονάδες χαμηλότερη από πέρυσι, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ελλείψεων σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα. Η μετάβαση από το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών στο LNG έχει προσφέρει ευελιξία, αλλά έχει αφαιρέσει την ασφάλεια των μακροχρόνιων συμβολαίων σταθερών τιμών.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει επιδεινώσει την κατάσταση, περιορίζοντας την πρόσβαση σε περίπου 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG που προέρχεται από το Κατάρ. Οι ευρωπαϊκές τιμές έχουν σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, φτάνοντας τα 60 ευρώ/MWh πριν υποχωρήσουν ελαφρώς. Οι προβλέψεις για τον χειμώνα παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες: εκτιμήσεις κάνουν λόγο για τιμές μεταξύ 60 και 80 ευρώ/MWh, ενώ σε δυσμενές σενάριο μπορεί να αγγίξουν τα 110 ευρώ/MWh ή ακόμη και τα 210 ευρώ/MWh, εάν οι αποθήκες επιχειρηθεί να γεμίσουν περισσότερο.
Η αυξημένη εξάρτηση από το LNG σημαίνει ότι η Ευρώπη είναι εκτεθειμένη σε απότομες αυξήσεις τιμών, ειδικά αν χρειαστεί να αγοράσει μεγάλες ποσότητες μέσα στον χειμώνα. Η αγορά βρίσκεται σε βαθιά backwardation, με τις βραχυπρόθεσμες τιμές υψηλότερες από τις τιμές των συμβολαίων, γεγονός που αφαιρεί κάθε οικονομικό κίνητρο για αποθήκευση. Αναλυτές εκτιμούν ότι για να φτάσει η Ευρώπη στο 80% πληρότητας θα απαιτηθεί κρατική παρέμβαση, την οποία οι κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να υιοθετήσουν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι ο στόχος του 80% είναι τεχνικά εφικτός, όμως οι προβλέψεις των αγορών κυμαίνονται μεταξύ 67% και 76%. Παράλληλα, η απόφαση για πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG από το τέλος του έτους ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω τις πιέσεις. Σε περίπτωση παρατεταμένου ψύχους, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμό ζήτησης, υψηλότερες τιμές ή ακόμη και πραγματικές ελλείψεις.
Το ενεργειακό κόστος αναμένεται να μετακυλιστεί στα νοικοκυριά και τη βιομηχανία, δημιουργώντας ένα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Με τις αποθήκες σε χαμηλά επίπεδα και την παγκόσμια αγορά LNG σε ένταση, η Ευρώπη εισέρχεται σε έναν χειμώνα γεμάτο αβεβαιότητες και προκλήσεις.
