Η ακρίβεια επιμένει: Πληθωρισμός σε νέα «παγίδα» για τα νοικοκυριά
Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση στους δείκτες, οι τιμές παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και τα σενάρια για νέο κύκλο ανατιμήσεων εντείνονται λόγω της ενεργειακής κρίσης
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί το πιο πιεστικό πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αναδείξει τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και τη μείωση του δημόσιου χρέους ως δείγματα οικονομικής ανθεκτικότητας. Η καθημερινότητα των πολιτών, όπως καταγράφεται στις τιμές τροφίμων, ενοικίων, υπηρεσιών και ενέργειας, δείχνει ότι η ακρίβεια παραμένει βαθιά ριζωμένη στην αγορά. Η αβεβαιότητα που επικρατεί στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα, καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση.
Παρότι τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν μια αξιοσημείωτη αποκλιμάκωση τον Ιούλιο, με τον εναρμονισμένο πληθωρισμό να υποχωρεί στο 2,7% από 3,9% τον Ιούνιο, η μείωση αυτή δεν μεταφράζεται σε πραγματική ανακούφιση. Ο πληθωρισμός μετρά τον ρυθμό αύξησης των τιμών, όχι το επίπεδό τους· επομένως οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν, απλώς πιο αργά. Οι μεγάλες ανατιμήσεις της τελευταίας πενταετίας εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, όπως επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, με τον εθνικό δείκτη να παραμένει στο 4,4%.
Οι προβλέψεις των θεσμών δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο μέσος πληθωρισμός του 2026 θα φτάσει το 3,8%, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει 3,7%. Ακόμη πιο απαισιόδοξος εμφανίζεται ο ΟΟΣΑ, που τοποθετεί τον δείκτη στο 4,2%, θεωρώντας ότι οι πιέσεις από την ενέργεια και τις υπηρεσίες θα παραμείνουν έντονες. Ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποιεί για τις «δευτερογενείς επιδράσεις» – τον κίνδυνο δηλαδή οι αυξήσεις στην ενέργεια να περάσουν σε μισθούς, ενοίκια και υπηρεσίες, παγιώνοντας έναν νέο κύκλο ακρίβειας.
Το μεγαλύτερο ρίσκο προέρχεται από την ενέργεια. Η εκτίναξη του Brent πάνω από τα 100 δολάρια τον Ιούλιο, λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζει πόσο ευάλωτη παραμένει η ευρωπαϊκή οικονομία σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Εάν οι πιέσεις αυτές συνεχιστούν, οι προβλέψεις για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα αναθεωρηθούν προς τα πάνω, ανατρέποντας το αφήγημα ότι η περίοδος ακρίβειας έχει τελειώσει.
Ακόμη κι αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει σταδιακά, οι τιμές που έχουν ήδη ενσωματωθεί στην αγορά δύσκολα θα επιστρέψουν στα επίπεδα προ κρίσης. Η πραγματική πρόκληση για την ελληνική οικονομία δεν είναι μόνο η επιστροφή στον στόχο του 2%, αλλά η διατήρησή του χωρίς να προκύψει νέο ενεργειακό σοκ που θα αναζωπυρώσει τις ανατιμήσεις.
