Ψηφιακό ευρώ: Τελική ευθεία για το νομοθετικό πλαίσιο στην Ε.Ε.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ολοκληρώνει μια δεκαετή προετοιμασία για την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί επίσημα την 1η Ιανουαρίου 2027. Το νέο ψηφιακό νόμισμα θα αποτελέσει την πρώτη λιανική μορφή ψηφιακού χρήματος κεντρικής τράπεζας στην Ευρώπη και θα λειτουργήσει ως συμπληρωματικό μέσο πληρωμών, ενισχύοντας την αυτονομία της ευρωζώνης απέναντι σε ιδιωτικά κρυπτονομίσματα και διεθνείς κολοσσούς ηλεκτρονικών πληρωμών.
Η τελική μορφή του νομοθετικού πλαισίου βρίσκεται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επιτροπής και Συμβουλίου, με στόχο να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Η πιλοτική φάση θα ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με τη συμμετοχή 36 τραπεζών και παρόχων πληρωμών από 19 χώρες, ανάμεσά τους και ελληνικά ιδρύματα όπως η Πειραιώς, η Εθνική και η Τράπεζα Χανίων.
Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί ως δημόσιο χρήμα για καθημερινές συναλλαγές, με καθεστώς νόμιμου χρήματος, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να το αποδέχονται. Η ΕΚΤ θα έχει τον έλεγχο της έκδοσης και του διακανονισμού, ενώ οι εμπορικές τράπεζες θα αναλαμβάνουν τις υπηρεσίες προς τους πολίτες, όπως άνοιγμα ψηφιακών πορτοφολιών, ταυτοποίηση και τεχνική υποστήριξη.
Για να αποφευχθεί η μεταφορά μεγάλων ποσών από τις τράπεζες προς το ψηφιακό ευρώ, θα τεθεί ανώτατο όριο κατοχής, πιθανότατα γύρω στις 3.000 ευρώ. Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αποδίδει τόκο και δεν θα λειτουργεί ως μέσο αποταμίευσης, αλλά αποκλειστικά ως εργαλείο πληρωμών. Αν το υπόλοιπο υπερβαίνει το όριο, το επιπλέον ποσό θα μεταφέρεται αυτόματα στον τραπεζικό λογαριασμό του χρήστη.
Οι συναλλαγές θα διαθέτουν υψηλά πρότυπα ιδιωτικότητας, αντίστοιχα με τις σημερινές ψηφιακές πληρωμές, χωρίς όμως να είναι ανώνυμες όπως τα μετρητά. Η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι το ψηφιακό ευρώ δεν θα είναι προγραμματιζόμενο χρήμα, αποκλείοντας κάθε δυνατότητα επιβολής περιορισμών στη χρήση του από δημόσιες αρχές.
Το νέο νόμισμα θα χρησιμοποιείται σε αγορές σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα, πληρωμές μεταξύ ιδιωτών και συναλλαγές με το Δημόσιο. Παράλληλα, εξετάζεται η μελλοντική δυνατότητα διασυνοριακής χρήσης, ενώ η ΕΚΤ αναπτύσσει υποδομές που θα επιτρέψουν δωρεάν πληρωμές μέσω εφαρμογών ή ειδικής κάρτας για όσους δεν χρησιμοποιούν smartphone.
Με την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ, η Ευρώπη επιχειρεί να θωρακίσει τη νομισματική της κυριαρχία σε μια εποχή όπου οι ψηφιακές συναλλαγές κυριαρχούν και τα stablecoins επεκτείνονται διεθνώς. Το νέο εργαλείο αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι καθημερινές πληρωμές, διαμορφώνοντας ένα πιο ασφαλές και ανεξάρτητο ευρωπαϊκό οικοσύστημα.
