Μέχρι τα 34 στο πατρικό: Γιατί οι νέοι Έλληνες δυσκολεύονται να φύγουν από το σπίτι
Η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά παραμονής νέων στο οικογενειακό σπίτι, με οικονομικούς, στεγαστικούς και κοινωνικούς παράγοντες να καθυστερούν την αυτονόμηση.
Η νέα έρευνα της Eurostat τοποθετεί την Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το ποσοστό νέων που εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους. Το 2025, περισσότεροι από τους μισούς νέους ηλικίας 25 έως 34 ετών – συγκεκριμένα το 56,3% – παρέμεναν στο πατρικό τους, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στη δεύτερη θέση στην ΕΕ. Μόνο η Κροατία εμφανίζει υψηλότερο ποσοστό, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται στον αντίποδα, με τη Δανία να καταγράφει μόλις 3,9%.
Πίσω από αυτά τα στοιχεία βρίσκεται μια πραγματικότητα που έχει παγιωθεί τα τελευταία χρόνια. Η οικονομική αυτονομία για τους νέους παραμένει δύσκολος στόχος, καθώς οι χαμηλοί μισθοί, η επισφαλής εργασία και η ακρίβεια περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα κάλυψης του κόστους μιας ανεξάρτητης διαβίωσης. Η μετάβαση από τις σπουδές στην αγορά εργασίας δεν συνοδεύεται από σταθερό εισόδημα, με αποτέλεσμα η παραμονή στο οικογενειακό σπίτι να αποτελεί συχνά μονόδρομο.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η στεγαστική κρίση, η οποία έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις. Τα υψηλά ενοίκια, η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών και η συνολική επιβάρυνση από τις δαπάνες στέγασης καθιστούν την εξεύρεση κατοικίας ιδιαίτερα δύσκολη για τους νέους. Η οικογενειακή στέγη λειτουργεί έτσι ως οικονομικό καταφύγιο, καλύπτοντας ανάγκες που η αγορά αδυνατεί να προσφέρει.
Στο φαινόμενο συμβάλλει και η ελληνική οικογενειακή κουλτούρα. Σε αντίθεση με τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπου η ανεξαρτητοποίηση των παιδιών πραγματοποιείται σε μικρότερη ηλικία, στην Ελλάδα η παραμονή στο πατρικό για μεγαλύτερο διάστημα θεωρείται κοινωνικά αποδεκτή. Οι στενοί οικογενειακοί δεσμοί και η υποστήριξη από τους γονείς λειτουργούν ως επιπλέον παράγοντες που καθυστερούν την έξοδο από το σπίτι.
Ο συνδυασμός οικονομικών δυσκολιών, στεγαστικών πιέσεων και κοινωνικών χαρακτηριστικών εξηγεί γιατί περισσότεροι από ένας στους δύο νέους Έλληνες εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους. Το φαινόμενο αναδεικνύει μια ακόμη πτυχή των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η νέα γενιά, σε μια περίοδο όπου η αυτονόμηση γίνεται ολοένα πιο απαιτητική.
