Εξωδικαστικός: Ακόμα ένα επικοινωνιακό αφήγημα αποτυχημένου μηχανισμού
Σε λειτουργία τίθεται από σήμερα η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ένταξη των οφειλετών στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό. Στην πράξη πρόκειται για ένα επικοινωνιακό αφήγημα, προκειμένου να αποκρύψει την πραγματική εικόνα, η οποία δεν είναι άλλη από τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να ρυθμίσουν τα χρέη τους.
Παρά τις αλλεπάλληλες διορθωτικές κινήσεις στον εξωδικαστικά τα τελευταία 6 χρόνια λειτουργίας του, φαίνεται πως όχι μόνο δεν «τραβά», αλλά και ότι οι οφειλέτες παραμένουν βορά τραπεζών και servicers που αρνούνται να απαντήσουν στα αιτήματα ρυθμίσεων. Οι οριστικά ρυθμισμένες οφειλές από το 2020 έως σήμερα φθάνουν μόλις το 9% του συνολικού ιδιωτικού χρέους ή το 15,9% των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Τα κριτήρια και η ασάφεια γύρω από το τελικό ύψος του «κουρέματος» που υπόσχεται η ρύθμιση δεν επιτρέπουν σε χιλιάδες οφειλέτες να ενταχθούν στον εξωδικαστικό, κάτι που αποκαλύπτουν συνεχώς και τα ίδια τα στοιχεία για το ύψος του ιδιωτικού χρέους στη χώρα μας. Στην πράξη, μόνο ένα μέρος των αιτήσεων καταλήγει τελικά σε επιτυχή ρύθμιση, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του χρέους αφορά πολύ μεγάλες οφειλές και επιχειρηματικά ανοίγματα.
Ενα χαρακτηριστικό στοιχείο που καταρρίπτει τον μύθο του «επιτυχημένου» εξωδικαστικού μηχανισμού αποτελούν τα περιβόητα «κουρέματα». Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν πως πάνω από τις μισές ολοκληρωμένες αιτήσεις (50,96%) έλαβαν μηδενική διαγραφή οφειλής! Μόλις το 16,21% είχε «κούρεμα» από 30%-50%, με ελάχιστες ρυθμίσεις να καταλήγουν με υψηλότερο «σβήσιμο» χρεών. Εξίσου ενδιαφέρον είναι και το στοιχείο για όσες ρυθμίσεις αποφασίστηκε διαγραφή οφειλής. Για χρέη στο Δημόσιο, «κούρεμα» έλαβε το 13,47% των ρυθμίσεων, το 13% με στεγαστικά δάνεια, το 29,57% με επιχειρηματικά δάνεια και το 32,80% με καταναλωτικά δάνεια.
Ο νέος εξωδικαστικός απευθύνεται σε οφειλέτες με χρέη προς το Δημόσιο (Εφορία και ΕΦΚΑ), τράπεζες και εταιρίες διαχείρισης ακινήτων οι οποίοι πλέον μπορούν να ρυθμίσουν το σύνολο των οφειλών τους άνω των 5.000 ευρώ αντί για άνω των 10.000 ευρώ που ίσχυε με το προηγούμενο καθεστώς. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, με τη βελτίωση αυτή δυνητικά 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες θα μπορούν να ρυθμίσουν σε έως 240 δόσεις οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ και σε έως 420 δόσεις οφειλές σε τράπεζες και servicers.
Με βάση τους υπολογισμούς που διενεργούνται στη συνέχεια από τον μηχανισμό προκύπτει η πρόταση της ρύθμισης, δηλαδή το ύψος και ο αριθμός των δόσεων. Υπό προϋποθέσεις προβλέπεται ακόμα και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, αν κριθεί ότι αυτό απαιτείται για τη «βιωσιμότητα» της ρύθμισης. Δηλαδή λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα, η περιουσία και γενικά οι οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη προκειμένου να αποφασιστεί η διαγραφή οφειλής ή όχι. Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται στο 3% σταθερό για όλη τη διάρκειά της.
